De hypocrisie van Philippe Remarque

Volkskrant-hoofdredacteur Philippe Remarque pleitte onlangs in de Tweede Kamer voor beperking van de internetactiviteiten van de publieke omroep. Zijn pleidooi zou een stuk geloofwaardiger zijn als zijn krant niet elk jaar een verkapte overheidssubsidie van ruim 7 miljoen euro opstreek, vindt Maarten Reijnders.

Philippe Remarque heeft het niet zo op de publieke omroep. Toen VVD-Kamerlid Anouchka van Miltenburg in 2010 het plan ontvouwde om de publieke omroep van internet af te jagen, kon zij daarbij op weinig steun rekenen. Zelfs de meeste Telegraaf-lezers (doorgaans toch niet de grootste fans van Holle Bolle Hilversum) vonden het ‘afbraakflauwekul’. Eén van de weinige mensen die wel stonden te juichen bij het voorstel van Van Miltenburg? Philippe Remarque.

“Dit is voor de kranten een goede ontwikkeling”, verklaarde hij op de website van zijn krant. “De omroepen concurreren op internet rechtstreeks met ons, en zetten daar uw en mijn belastinggeld voor in. De overheid moet geen marktpartij zijn bij de nieuwsvoorziening op internet, dat vervalst de concurrentie.”

In de Tweede Kamer herhaalde hij een week geleden zijn klacht. “U kunt ons wel helpen met subsidies, maar geef ons een eerlijke kans, dan hebben we geen subsidies nodig. Joop.nl is een directe concurrent van onze online opiniepagina’s.”

Staatsinfuus

De hoofdredacteur van de Volkskrant heeft hierin groot gelijk: media moeten eens van dat staatsinfuus af. Laten we beginnen met de dagbladen. De kranten profiteren nu nog van een gunstige belastingregeling waardoor zij slechts 6 procent btw hoeven te betalen. Hoog tijd dat er een eind wordt gemaakt aan deze subsidie. Al die kranten hebben nu wel lang genoeg geparasiteerd op de hardwerkende Nederlander!

Waarom zou de uitgever van de Volkskrant niet gewoon 19 procent btw moeten betalen, net zoals andere normale bedrijven? Dit douceurtje van de overheid levert de Volkskrant nu een flinke som geld op waarmee de overheid ook heel nuttige dingen zou kunnen bekostigen – reïntegratiecursussen voor voormalige Amerika-correspondenten bijvoorbeeld.

Lui

Reken even mee op de achterkant van een (al dan niet bij een VVD-kamerlid geleend) sigarendoosje. De papieren Volkskrant had eind vorig jaar een betaalde oplage van 231.470. Een jaarabonnement kost zo’n 300 euro. Nu belandt daarvan slechts 17 euro per abonnement (oftewel bijna 4 miljoen euro over de hele oplage) in de schatkist. Zou de Volkskrant een normaal btw-tarief moeten betalen, dan kon Jan-Kees de Jager jaarlijks ruim 7 miljoen euro extra bijschrijven.

Anders gezegd: de Volkskrant ontvangt nu elk jaar een verkapte subsidie van 7 miljoen. Van dat bedrag zou je ergens in de afgelopen 15 jaar natuurlijk een hele mooie site hebben kunnen optuigen, waardoor de VARA het niet eens had aangedurfd om met Joop.nl te beginnen. Maar dat is nu precies het probleem als je voortdurend je hand ophoudt bij de overheid: daar word je lui van.

Maarten Reijnders

Maarten Reijnders (1976) is freelance journalist. Van 2000 tot en met mei 2006 was hij redacteur bij Webwereld. Daarvoor werkte hij voor het dagblad Trouw. Hij studeerde politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en de London School of Economics and Political Science (LSE). In 1996 richtte hij met Koen Vrancken het e-zine SmallZine op. Toen SmallZine eind 2004 stopte, had het e-zine meer dan dertigduizend abonnees.

Alle artikelen van Maarten Reijnders op De Nieuwe Reporter.

  • http://www.newspaperinnovation.com/ Piet Bakker

    Tja, die BTW-korting is inderdaad ook subsidie. Voor alle kranten samen (op zelfde achterkant van zelfde sigarendoosje als dat van Maarten) gaat het om zo’n €215 miljoen (Volkskrant vertegenwoordigt bijna 8% van de vaderlandse betaalde oplage).

    Kranten zouden daar inderdaad maar eens openlijk voor uit moeten komen, ook zij doen dankzij overheidssteun goede zaken.

    Overigens vind ik dat lage tarief volledig terecht. Wat mij betreft zou het ook naar 0% mogen (zoals in Groot-Brittannië en Denemarken) en ook mogen gelden voor digitale diensten.

    Nieuws is een belangrijk goed en verdient het om betaalbaar voor iedereen beschikbaar te zijn.

  • Jan

    Wat een onzin om een laag BTW-tarief een subsidie te noemen. Dus de overheid subsidieert ook het plakken van uw lekke band bij de fietsenmaker en het permanentje van oma bij de kapper?

  • Joost

    Gezochte argumentatie. BTW is een belasting en wanneer een lager tarief ineens een subsidie wordt, dan subsidiëren we blijkbaar ook iedereen in het lage tarief inkomensbelasting.

    Prima hoor, laten we dan vooral ook ophouden alle schoonmakers, leraren en secretaresses te subsidiëren en ze gewoon allemaal 52% belasting te laten betalen.

    Onzin. Probeer het nog eens.

  • http://vk.nl Jan ‘t Hart

    Dus: je betaalt belasting, maar dat is eigenlijk subsidie? Zo beredeneerd krijgen mensen in de laagste belastingschijf een uitkering van de overheid omdat ze niet in de hoogste belastingschijf zitten.

  • http://www.rohypnol.nl/wieisdiegek.html Maarten Reijnders

    @Jan: Over de vraag of een belastingkorting nu wel of niet een subsidie is, kun je eindeloos discussiëren. Ik denk dat veel economen (toegegeven: sinds de kredietcrisis is dat niet echt een autoriteitsargument meer) een belastingkorting inderdaad als subsidie zouden kwalificeren.

    De overheid heeft tal van middelen om bepaalde producten/diensten/ontwikkelingen te stimuleren. Naast directe subsidies zijn belastingkortingen natuurlijk een heel belangrijk middel.

    Stel je voor wat er zou gebeuren als de Volkskrant gewoon in het normale btw-tarief zou vallen. Dan zou de krant dus opeens 7 miljoen moeten bezuinigen. Dat gaat veel redacteuren hun baan kosten. Al die redacteuren kunnen nu dus bij de Volkskrant werken omdat de overheid kranten niet op een normale manier belast. Zo’n laag btw-tarief is, kortom, een vorm van overheidsingrijpen om een bepaald product (in dit geval een krant) te helpen. Ik vind daar overigens, net als Piet Bakker, niets mis mee.

  • Petra Tusveld

    Een ander van hypocrisie betichten heet in de retorica een drogreden (tu quoque). Dat Remarque inconsequent zou zijn, betekent nog niet dat zijn argumenten contra-NOS niet deugen (noch vanzelfsprekend het tegenovergestelde).

    Doordat Rijnders hier te druk is met op de man in plaats van de bal te speln, komt hij bovendien niet toe aan de overweging van de mogelijkheid dat Remarque wellicht niet anders kán dan inconsequent zijn, omdat het anders onmogelijk is, of op zijn minst onverantwoord is jegens zijn personeel, in een door de overheid verstoorde markt te opereren.

  • C. van Doorn

    Schaf de kranten af en de publieke omroep en verder alles wat geld kost, zoals musea.

    Laat alles over aan het vrije spel van de vrije markt, laat de miljardairs het nieuws verzorgen, de tv beheren.

    Laat de banken het werk van God uitvoeren.

    Laat de speculanten hun zegenrijke werk doen en laat ze de rente innen die ze willen.

    Dan komt alles goed !

  • http://www.fastmovingtargets.nl Erwin Blom

    Of wat te denken van al die jaren dat de Volkskrant graag met de VPRO de filmsite Cinema.nl maakte en in grote mate profiteerde van geld van de publieke omroep? Zeker zo hypocriet.

  • Miriam

    Het voordeel voor de krant kun je niet direct uitdrukken in het verschil tussen 6% en 19%, want per saldo wordt de BTW betaald door de koper en gaat het geld naar de overheid. Het echte voordeel voor de uitgevers wordt behaald door een verschijnsel dat ‘prijselasticiteit’ wordt genoemd (Wikipedia). Dat is feitelijk een getal dat aangeeft in hoeverre de kopers gevoelig zijn voor prijsstijgingen of -dalingen. De overgang naar het hoge BTW-tarief zou volgens een rapport uit 2008 een omzetdaling van 3% veroorzaken (voor kranten en tijdschriften samen – de prijselasticiteit is waarschijnlijk niet voor beide producten gelijk).

    Het voordeel voor de uitgever is dus 3% meer abonnementen (pakweg 2 miljoen euro). Het langetermijneffect van een hogere BTW is echter moeilijk in te schatten.

    Het rapport (pdf) staat hier:

    http://www.vnpf.nl/files/File/belangen/verlaagd_btwtarief/98117a.pdf