haren project x

Project X Haren en de media (4)

De media de schuld geven is te makkelijk

“Mag ik u iets vragen? Wat doet u hier nog!”. Voor me staat een vrouw van een jaar of 50, te trillen op haar benen. Met tranen in haar ogen. Het is ‘the morning after’. We staan op de Stationsweg in Haren, recht tegenover het huis van het 16-jarige meisje. Via het WiFi-netwerk van haar overburen verstuur ik een reportage naar Hilversum. Gisterochtend kreeg ik het wachtwoord, nu willen de buren dat ik weg ga. Dat alle journalisten weggaan.

Het is de dag dat de autoriteiten in Haren voor het eerst vragen stellen bij de rol van de sociale media én de traditionele media. De korpschef van Groningen, Oscar Dros zegt het op de persconferentie zo: “Rond het begin van de avond nam het aantal nieuwsgierigen behoorlijk af.

De media bleven in groten getale aanwezig bij de Stationsweg en de Jachtlaan. Na circa een uur nam het aantal bezoekers weer fors toe.” Hier terug te zien vanaf 6:50. Het verwijt klinkt tussen de regels door: als de media toen waren weggegaan, was het in Haren rustig gebleven. Maar ik denk dat de geest al lang uit de fles was.

Vaak besloten we niet te filmen

Cameraman Erik Kruger was voor de NOS als eerste in Haren, vrijdagochtend. Ik was nog onderweg. Hij vertelde mij dat voor het huis van het meisje een aantal studenten liep, met een verenigingsvlag in de hand en feesthoedjes op. We hebben toen besloten dat we dat niet zouden filmen, omdat de aanwezigheid van een camera de groep alleen maar zou opjutten.

En zo hebben we de hele ochtend en een groot gedeelte van de middag gewerkt. Of eigenlijk: niet gewerkt. Vanuit Hilversum kwam bijvoorbeeld de vraag of we een bijdrage zouden moeten leveren voor het middagjournaal van 13 uur. En wij besloten dat niet te doen. Er waren een paar nieuwsgierigen en wij wilden niet de ophef en het vertier verzorgen waar ze zo naar op zoek waren. We registreren het nieuws, we willen er geen onderdeel van worden.

Wij hebben uiteindelijk de camera pas gepakt toen er iets nieuwswaardigs gebeurde: de gemeente besloot de straatnaambordjes weg te halen. Vlak daarna nam de stroom van voornamelijk scholieren enorm toe, werd de straat afgesloten, en dat hebben we gefilmd. We hebben inderdaad niet opgebroken toen de scholieren gingen eten, want na korte tijd kwamen de ‘feestgangers’ en werd Haren even het middelpunt van Nederland. Natuurlijk hebben andere media zich anders opgesteld. Neem 3FM waar DJ Timur Perlin opriep naar Haren te komen. Of kijk de Lucky TV van afgelopen vrijdag nog eens terug

Het zijn niet de gasten die met hun ouders op de bank naar het Acht Uur Journaal kijken

Maar ik denk niet dat dit soort oproepen of alle aandacht van doorslaggevende betekenis waren bij het uit de hand lopen van de situatie in Haren. Al vrij snel was duidelijk dat enkele tientallen jongens bewust naar Haren zijn gekomen om te rellen. ‘Nieuwe hooligans’ of ‘gelegenheidshooligans’ worden ze door bijvoorbeeld politiebond ACP genoemd. En dat zijn niet de gasten die met hun ouders op de bank naar het Acht Uur Journaal kijken om op hun blocnootje op te schrijven waar ze loos kunnen gaan.

Het gaat om jonge relschoppers die onbekend zijn bij de de politie. Misschien wel de types die in 2009 de strandrellen in Hoek van Holland veroorzaakten. Rellen die ontstonden zonder enige media-aandacht van te voren, zonder dat er op sociale media al weken over werd gesproken.

Daarmee wil ik niet zeggen dat journalisten niet aan zelfreflectie moeten doen. Maar in een tijd waarin traditionele media het monopolie op nieuwsverspreiding steeds meer verliezen, zou eigenlijk iedereen moeten nadenken hoe hier mee om te gaan. En zou de conclusie best eens kunnen zijn dat we niet in die oude valkuil moeten trappen over ‘de media die het heeft gedaan’ (sic). Maar dat we onze energie moeten steken in onderzoeken wie hier verantwoordelijk voor waren. Waarom deden ze het? Hoe communiceren ze? En hoe krijgt de politie er wél grip op?

Jeroen Wollaars is verslaggever bij NOS Nieuws en deed voor het NOS Journaal verslag van de gebeurtenissen in Haren.

Dit artikel verscheen eerder op DeJaap.nl.

Lees ook
Andere artikelen op DNR over Project X Haren en de media.

3 reacties

  1. Paul Disco schreef op 24 september 2012 om 17:19

    Deze stelling lijkt me een veronderstelling, niet een feit:
    ‘En dat zijn niet de gasten die met hun ouders op de bank naar het Acht Uur Journaal kijken om op hun blocnootje op te schrijven waar ze loos kunnen gaan.’
    Dat ze geen blocnootje gebruiken, geloof ik wel. Maar dat ze niet naar het Journaal kijken (of DWDD) zou ik niet durven beweren. Als argument is de stelling minder geschikt om de rol van ‘traditionele’ media te ontkrachten. Vooral omdat het gaat om ‘jonge relschoppers die onbekend zijn’.

    Onderzoek onder de opgepakte relschoppers is natuurlijk interessant, al ziet het ernaar uit dat het een samenspel van factoren is: opmaat via Facebook, verspreiding via andere social media en stevige media-aandacht op de dag zelf. Wie precies weet
    1. waar het ophield leuk te zijn, en
    2. een model bedenkt waarmee je deze situatie vooraf kunt voorspellen,
    like ik met een buiging op zijn/haar Facebookpagina.

    Tenslotte, hoe de politie grip krijgt op deze groep lijkt me niet een taak van onafhankelijke media.

  2. Floris schreef op 24 september 2012 om 18:48

    Grappig hoe journalisten allemaal voor zelf reflectie zijn, maar om te beginnen vol in de verdediging gaan.
    Alleen toegeven dat media slecht is in ontvangen van kritiek is niet genoeg. Ga dan niet (de volgende dag) roepen “ik was het niet hoor, ik deed gewoon mijn werk. Moet het echt uitgelegd dat er ook gewoon verslag moet worden gedaan?

    Bij positief nieuws wil het NOS wel graag laten weten dat ze ook heel veel mensen bereiken die niet zelf naar het bulletin.

    Niet sterk. Beetje te vers nog? Of zelf teveel onderwerp?

  3. Tom schreef op 24 september 2012 om 19:22

    Zodra je ergens met een camera gaat staan, beste Jeroen, wil half Nederland graag op tv komen. En waar kan dat nu beter op een plek waar al de hele week over gepraat wordt. Natuurlijk is het makkelijk de media de schuld geven, maar die schuld wordt ook net zo gemakkelijk weer weggeschoven door journalisten. ‘Wij gooien niet de stenen’, zeggen ze dan. Natuurlijk is dat niet zo. Maar er wordt wel meegedaan aan het verspreiden van het nieuws, terwijl dat helemaal niet zo handig was.

    De media die graag een internethype oppikken (en in sommige gevallen zelfs aanmoedigen) er vervolgens bij gaan staan met camera’s en microfoons in de aanslag en vervolgens raar opkijken dat de geest uit de fles komt. Media verslaan het nieuws, maar vragen zich onvoldoende (of helemaal niet) af of het wel verstandig is om daar te gaan staan met een camera. Kranten en tv-stations zijn als de dood om iets te missen, iets dat het concurrerende medium wel heeft, en dus wordt het zonder nadenken opgepikt.

    Beste Jeroen, het is niet erg hoe je er verslag van deed, dat was namelijk uitstekend. Maar het is erg dat je er stond. En dat geldt ook voor al je collega’s. De media, de social media, een aandachtsgeile burgermeester die veel te vaak riep dat niemand mocht komen, en natuurlijk het tuig zelf; het waren in het geval van Haren de ingrediënten voor een explosieve cocktail.

    Een organisatie of orgaan voor journalistieke ethiek, is dat niet een idee?

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>