Jongeren 2011 van Qrius

Jongeren geen early adopters van nieuwe technologie

[Foto: BuzzFarmers]

In het jaar 2009 beschikte slechts een paar procent van de 12- tot en met 29-jarigen over een smartphone, nu staat de teller op 49%. Grappig genoeg hebben niet al die bezitters van een smartphone een abonnement op internet, ‘maar het hebben van zo’n telefoon is op zich al stoer’. Is er in dit onderzoek rekening mee gehouden dat die jongeren misschien via WiFi verbinding met het internet maken?

Asocialer?

Het zogenaamde ‘wisselgesprek’ is een service uit het verleden geworden. Communicatie is voor jongeren, zo blijkt, minder belangrijk dan communicatiemiddelen. Vrienden op afstand krijgen, als het sociale media betreft, weliswaar voorrang op vrienden die naast je op de bank zitten, maar onderzoek toont aan dat Twitter, Facebook en LinkedIn even makkelijk verwaarloosd worden als dat ze ooit werden opgepikt.

En het gebruik van e-mail is sterk afhankelijk van leeftijd: van de 15- tot 19-jarigen bezocht 83% in het jaar 2011 minstens één keer hotmail, van de 25- tot 29-jarigen 48%. Maar wat zegt dat? Het aanmaken van een hotmailaccount kan populair zijn, maar er zijn sterke aanwijzingen dat e-mail voor jongeren in het algemeen een fossiel communicatiemiddel is.

Zijn jongeren door hun fixatie op apparaten en minder op het gebruik ervan zelfzuchtiger of asocialer geworden? Vermoedelijk niet. Op de vraag wat ze belangrijk vinden in het leven komen naast een telefoon, scooter en koptelefoon ook foto’s van overleden grootouders en het contact met hun ouders veelvuldig voor.

Rommelig

Hoewel het onderzoek, uitgevoerd door Paul Sikkema, veel boeiende weetjes bevat, is de opzet rommelig, ondoorzichtig en willekeurig, en de wijze waarop deze informatie wordt gepresenteerd is dat evenzo. Tussen de vele in kleur gearceerde citaten van kinderen staan observaties die weliswaar prikkelend zijn, maar niet getoetst kunnen worden op hun representativiteit. De doelgroep is verdeeld in zes blokjes: 6 tot en met 9 jaar (695 ondervraagden), 10 tot en met 11 jaar en zo voort tot 25 tot en met 29 jaar (859 ondervraagden).

‘Steeds minder kinderen lezen wat er staat,’ zo is een van de bevindingen na het enquêteren van 341 tienjarigen. Wordt daar tekst via de sociale media verspreid mee bedoeld, lesstof of wat? En wat te denken van de observatie dat ze ‘Steeds minder op de wijze schrijven zoals ze dat op school is aangeleerd.’ Is dat een zwakte of – bijvoorbeeld als je een sms stuurt – een keuze?

Mediagedrag

Ook de maatschappelijke omgeving waarin jongeren leven, is onder de loep genomen. Zonder toelichting wordt eerst gezegd dat daar minder dan in voorgaande rapporten naar is gekeken, om vervolgens tot de conclusie te komen dat jongeren niet zoveel aandacht hebben voor politiek, recessie of klimaatverandering. Een van de drie onderzoekresultaten luidt dat het in meerderheid gaat om ‘Jongeren die rustig hun gang gaan en genieten van alle mogelijkheden die ze hebben.’ Tsja.

De lijstjes over mediagedrag zijn wel boeiend, maar uiteindelijk niet zo veelzeggend. Bijna niemand van de doelgroep luistert naar Radio 1 en ongeveer 25% naar Radio 538. De televisiezender Nederland 1 wordt met het ouder worden steeds meer bekeken, 10% van de 6- tot 9-jarigen kijkt drie of meer dagen per week naar Nederland 1, van de 28- tot 29-jarigen is dat 36%. Het aantal minuten televisiekijken is ten opzichte van 2009 overigens een beetje teruggelopen.

Aan concluderen wordt in dit rapport nauwelijks gedaan, wel aan vergelijken met eerdere onderzoeken. Toch lijkt het verantwoord vast te stellen dat jongeren geen early adopters van nieuwe technologie zijn en zeker niet van nieuwe communicatiemiddelen. Gelukkig blijkt de Nederlandse jeugd tevreden en vol vertrouwen in de toekomst.

Paul Sikkema. Publieksrapportage van het onderzoek Jongeren 2011. Qrius, 120 blz., ISBN 978-90-79132-00-3, €58,50.

Dit artikel verscheen ook op persinnovatie.nl.

Hans Renders

Hans Renders is hoogleraar Geschiedenis en Theorie van de Biografie en sedert 2004 directeur van het Biografie Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen.

Alle artikelen van Hans Renders op De Nieuwe Reporter.

  • Anne

    Opmerkelijk dat Paul zo’n ‘Rommelig’ onderzoek presenteert terwijl hij tijdens zijn studie sociologie zich heeft gespecialiseerd in methoden & technieken van onderzoek.

    (http://www.qrius.nl/over-qrius/het-team)

  • http://www.jiskadevries.nl Jiska

    Op ‘En het gebruik van e-mail is sterk afhankelijk van leeftijd’ valt ook nogal wat af te dingen.

    Dit gaat over Hotmail en over het jaar 2011!
    Hotmail was 10 jaar geleden misschien populair onder jongeren, nu al lang niet meer.
    Nu communiceren jongeren via FB messages, Whatsapp, en Gmail om maar wat voorbeelden te noemen.

    Beetje misleidend om op basis van het jaar 2011 in combinatie van Hotmail te concluderen dat ‘het gebruik van email sterk afhankelijk is van leeftijd’.

    Niet bepaalt geloofwaardig.