wereld

Buitenlandcorrespondenten 2012 (2)

Waar zitten de Nederlandse buitenlandcorrespondenten?

In deel 1 van dit onderzoek is een overzicht gegeven van het aantal correspondenten per medium. Maar op welke plekken in de wereld zitten de Nederlandse buitenlandcorrespondenten? Waar zitten de meeste correspondenten? En is daarin de afgelopen jaren veel veranderd?

Anno 2012 zijn buitenlandcorrespondenten van Nederlandse nieuwsmedia te vinden in 54 landen. Dat zijn er meer dan bij het vorige onderzoek in 2006, toen ‘we’ maar in 46 landen correspondenten hadden.

In de meeste van de 194 VN-landen heeft dus geen Nederlandse correspondent zijn of haar standplaats. Toch betekent dat niet dat er geen verslag wordt gedaan uit die landen, want veel correspondenten bereizen vanuit hun standplaats meerdere landen.

Correspondenten zijn veruit het best vertegenwoordigd in West-Europa (85), gevolgd door Azië (31), de Arabische Wereld (27) en Noord-Amerika (27).

In 2006 concludeerden onderzoekers Leendert Van der Valk en Peter Vasterman dat het Nederlandse correspondenten-netwerk een ‘witte vlek’ in Afrika vertoonde. Die witte vlek is inmiddels voor een deel verdwenen, want het aantal correspondenten in Afrika is gestegen van 13 naar 20. Ook in Zuidoost-Europa zitten nu relatief beduidend meer correspondenten dan zes jaar geleden.

Top 10
Het land met de meeste correspondenten is, net als in 2006, de Verenigde Staten (21 correspondenten). Op plek 2 wederom België (18 correspondenten). Die berichten lang niet allemaal over het land België, want een deel ervan richt zich specifiek op de EU.

In de top 10 zijn verder dezelfde landen terug te vinden als in 2006, met als toevoeging Turkije op een gedeelde achtste plek. Opvallend is dat Duitsland van 16 naar 11 correspondenten daalt.

Meer spreiding
Correspondenten hebben zich de afgelopen jaren relatief meer verspreid over de wereld. Niet alleen zitten correspondenten in meer verschillende landen, het aantal correspondenten in de ‘toplanden’ neemt relatief ook af. In 1995 zat 61% van de correspondenten in een top 10-land. In 2006 was dat nog 53% en nu is dat gedaald tot 47%.

Een deel van die betere spreiding komt door ‘nieuwe’ correspondenten: freelancers die vaak op goed geluk naar een bepaald land trekken en vanuit daar hun verhalen aan verschillende opdrachtgevers proberen te verkopen. Deze correspondenten trekken vaker vaker naar landen waar nog weinig Nederlandse correspondenten zitten, zoals Oeganda, Oekraïne, Zuid-Korea, Japan, Pakistan en Senegal.

Kaart 1: correspondenten per land (donkerder is meer)

Kaart 2: standplaatsen van correspondenten

Scheve verdeling
Op bovenstaande kaarten is te zien dat de verdeling van correspondenten over de wereld, zoals ook al uit de tabellen bleek, nog steeds behoorlijk scheef is. Die verdeling wordt alleen maar schever als je het aantal correspondenten afzet tegen het aantal inwoners. Azië en in mindere mate Afrika zijn dan zwaar ondervertegenwoordigd.

De aandachtige kijker zal ook opgevallen zijn dat enkele correspondenten gelokaliseerd zijn Nederland. Dat heeft ermee te maken dat enkele correspondenten Nederland als standplaats hebben en vanuit hier Afrika of Latijns Amerika bereizen. Het gaat in deze gevallen dus om journalisten die driekwart van het jaar op reis zijn in hun gebied (Latijns Amerika bijvoorbeeld), maar daar geen huis hebben. Saskia Dekkers van Nieuwsuur woont bijvoorbeeld officieel in Nederland, maar zit het grootste gedeelte van de tijd in Zuid-Europese landen.

Verantwoording

De gegevens over de Nederlandse buitenlandcorrespondenten zijn verkregen via alle Nederlandse nieuwsmedia die mogelijkerwijs buitenlandcorrespondenten zouden kunnen hebben. Aan deze media is gevraagd met welke correspondenten zij werken, wat hun standplaats en werkgebied is en wat hun aanstelling is. Aanvullende informatie is verkregen via hun Twitter-accounts, LinkedIn-profielen, persoonlijke websites, interviews die ze eerder gaven en de websites van media waarvoor ze werken.

Onder buitenlandcorrespondenten wordt in dit onderzoek verstaan: journalisten die op regelmatige basis (meerdere keren per jaar) werkzaamheden in het buitenland verrichten voor een Nederlands medium. Sommige media maken incidenteel gebruik van de diensten van een bepaalde journalist in het buitenland. Als een krant eenmalig een aangeboden artikel afdrukt van een journalist die in het buitenland woont, dan vervult die journalist in dit onderzoek géén correspondentschap voor die krant.

De gegevens over correspondenten zijn afkomstig uit juli/augustus 2012. Veranderingen en wisselingen na die periode zijn niet meegenomen.

Lees ook
Waar zitten de Nederlandse buitenlandcorrespondenten?
Een eigen correspondent maakt weinig verschil
Steeds minder buitenlands nieuws in de Britse pers
Freelance correspondent raakt niet verzadigd maar gespecialiseerd
DNR-serie over buitenlandcorrespondenten

14 reacties

  1. Interessant! Maar zijn de cijfers wel betrouwbaar? Turkije klopt bijvoorbeeld niet. Er zitten hier zeven Nederlandse journalisten: Jessica Maas (GPD), Erdal Balci (Trouw, Groene), Bram Vermeulen (NOS, NRC), Arjen van der Ziel (Volkskrant), Silvia Brens (RTL), Marc Guillet (AD, FD), en ik (ANP en vele anderen). Op de kaart staat alleen Bernard Bouwman vermeld, maar laat die nu al een tijdje weer in Nederland wonen… Maakt me aan het twijfelen over de andere getallen.

  2. Ivo schreef op 11 oktober 2012 om 11:30

    Volgens mij ook een vrij onvolledige lijst. Ik mis alleen in Brazilië al Nina Jurna, Max Westerman en Kieran Kaal.

  3. Twan Spierts schreef op 11 oktober 2012 om 11:53

    Het lijkt er inderdaad op dat Google Maps maar 1 correspondent per stad laat zien. De andere correspondenten staan wel op de kaart, maar op precies dezelfde plek en zijn daardoor niet aanklikbaar. Ik ga dat proberen te veranderen!

  4. Ivo schreef op 11 oktober 2012 om 12:09

    A-ha ;-)

  5. Op zich nog steeds een interessant onderzoek, maar ik vind het een beetje jammer dat er helemaal niet wordt ingezoomd op de vraag waarom iemand zich voor een correspondentschap in het buitenland vestigt en in hoeverre de correspondent daarvan kan leven. En waarom komt er geen correspondent in het onderzoek aan het woord?

    Bij het Google kaartje mis ik veel namen, bijvoorbeeld van mensen die vanuit Thailand, Indonesië, Japan of China werken. Zelf werk ik vanuit Cambodja, maar mijn correspondentschap is wellicht te laat van start gegaan voor een vermelding.

    Overigens ben ik nog steeds benieuwd naar het antwoord op de vragen die ik bij deel 1 heb gesteld.

  6. Pytrik schreef op 11 oktober 2012 om 13:19

    Beste Atke,
    De vragen die je hierboven stelt zijn geloof ik niet de vragen die de auteur zich heeft gesteld, vandaar dat de bijbehorende antwoorden ook niet gegeven worden. Het lijkt me duidelijk dat dat ook niet bij zijn doelstelling past. Het inventariseren van trends in de spreiding en dichtheid van correspondenten netwerken van nieuwsmedia lijkt me meer dan waardevol genoeg om over te publiceren (zie ook de verantwoording in deel 1). Is dat niet genoeg?

  7. Beste Pytrik,

    Ik geloof niet dat het aan mij is om te beoordelen of het al dan niet genoeg is (dat is aan de redactie / opdrachtgever) . Ik denk slechts dat er meer in een onderzoek als dit had gezeten, door verder te analyseren en meer vragen te stellen. Nu roept het bij mij vragen op. Dat is alles wat ik probeer aan te geven.

    De naam is overigens Ate. Ik ben benieuwd waar jij die k vandaan tovert.

  8. Twan, zet mijn prikkertje dan maar in Diyarbakir in zuidoost Turkije ;-)

  9. Twan, zet ook maar een prikkertje of twee in Wenen/Oostenrijk, waar Michael de Werd (al meer dan twee decennia) en ikzelf (iets minder lang, maar dan toch…) als correspondenten voor diverse Nederlandse media actief zijn.

  10. En extra prikkertjes voor Moskou.

  11. Pytrik schreef op 12 oktober 2012 om 13:05

    @Ate. Excuus voor de typefout. Uiteraard roept elk onderzoek weer nieuwe vragen op, maar de vragen die jij stelt zijn wellicht relevant, maar van een heel andere orde dan het centrale onderwerp in dit onderzoek.

  12. Twan Spierts schreef op 12 oktober 2012 om 17:43

    Ik heb in ieder geval de kaart zo aangepast dat (als je ver inzoomt) alle correspondenten per stad zichtbaar zijn. Aanvullingen graag per mail: twan apenstaart twanspierts punt nl (met opdrachtgevers en standplaats). Dan verwerk ik ze na het weekend!

    Dan over de antwoorden op vragen die inderdaad niet in dit onderzoek terugkomen, zoals Ate terecht stelt. Ik heb voor dit onderzoek met een tiental correspondenten gesproken en op basis daarvan een analyse gemaakt. Die vind ik echter niet goed genoeg onderbouwd om te publiceren. Als je daar dieper in wil duiken is aanvullend onderzoek vereist, maar daar heb ik niet de tijd en financiële ruimte voor. Wellicht iets voor iemand anders?

  13. Pieter de Vos schreef op 15 januari 2013 om 21:03

    Mij wordt niet duidelijk welke correspondenten er in Duitsland zitten. Er staat dat er 11 zijn, maar ik kom alleen de naam van Tim de Wit tegen.

  14. van kaas schreef op 5 juni 2013 om 14:14

    Deze pagina bezoek ik nu pas, maar toch moet me van het hart dat de illustratie bij het verhaal merkwaardig is. Kaart 1: correspondenten per land geeft Marokko weer inclusief het bezette deel van West-Sahara. In dat bezette deel worden journalisten geweerd. Dat wil zeggen: zodra wordt afgeweken van het door de Marokkaanse censor gewenste verhaal. Kaart 2 maakt duidelijk dat de standplaats van de ene correspondent Marokko is, niet West-Sahara, en dat de berichtgeving van daar uit over West-Sahara DUS eenzijdig is.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Meer over Onderzoek (38 van 436 artikelen)
wereld


Hoeveel buitenlandcorrespondenten hebben Nederlandse nieuwsmedia? Peter Vasterman deed daar de afgelopen decennia ...