Afgelopen week raasde de orkaan Sandy over de oostkust van de Verenigde Staten bij New York. Maar op weg daarheen raasde ze net zo hard over onder meer Cuba, Haïti en de Dominicaanse Republiek. Ook daar vielen doden en is de ravage enorm. Maar dat weet alleen de oplettende krantenlezer.

Gisteren kwam ik onderstaande Facebook-flyer tegen.

Hoewel ik al aardig wat Sandy-nieuws had gezien en gelezen, was me feitelijk ontgaan dat Sandy voor New York ook al Cuba en Haïti had aangedaan. Daarom ben ik maar eens gaan tellen. Is het echt zo dat de journalistieke garde rücksichtslos  naar New York was gestormd en geen aandacht meer had voor de ellende die elders werd aangericht door Sandy?

Berichten tellen over Sandy

Om daar op zaterdagmiddag achter te komen telde ik alle berichten die in de Nederlandse landelijke dagbladen verschenen over Sandy met behulp van het archief van LexisNexis. Ik deed 3 verschillende zoekopdrachten. In de eerste kolom staan de resultaten van de zoekopdracht met de naam van de storm ‘Sandy’  en ‘New York’, in de tweede kolom de resultaten van de zoekopdracht ‘Sandy’ en ‘Haïti’ of ‘Cuba’, en in de derde de resultaten van deze laatste zoekopdracht, maar dan met de eilandnamen in de lead van het artikel. Het televisienieuws is helaas niet meegenomen. Een flink aandeel van de berichten in bij voorbeeld De Telegraaf en NRC Handelsblad (respectievelijk 8 en 6) verscheen in de zaterdagkrant van 3 november.

Alle twaalf dagbladen schreven afgelopen week tezamen 179 berichten over Sandy waarin ook New York werd genoemd. Een vlugge scan van die berichten leert dat veel berichten ook over New York en omgeving gaan. De Telegraaf en NRC Handelsblad spannen de kroon met respectievelijk 36 en 24 berichten over Sandy. De meeste andere betaalde dagbladen schreven ongeveer 15 berichten over Sandy en New York.

Aandacht voor Haïti en Cuba

Haïti en Cuba komen in totaal in 23 berichten voor. Het meest in NRC Handelsblad, de Volkskrant en het Reformatorisch Dagblad. Alleen het Financieel Dagblad heeft helemaal geen oog voor de andere slachtoffers van Sandy.

Een logische verklaring voor het enorme verschil in aandacht zou zijn als Sandy minder dodelijk geweest zou zijn in het Caribisch gebied, maar ook op Cuba en Haïti vielen meer dan een paar doden (hoeveel precies is moeilijk op te maken uit de berichtgeving, maar voor Cuba wordt op donderdag het getal 11 genoemd).

Het grootste deel van die 23 artikelen gaat zelfs eigenlijk over Sandy en haar verrichtingen aan de Amerikaanse oostkust en besteedt en passant ook aandacht aan haar eerdere bezoekjes. Slechts acht artikelen in de gezamenlijke landelijke pers heeft echt aandacht voor Cuba en Haïti, zoals we kunnen zien in de derde kolom, waar de berichten zijn samengebracht waarvan de lead al melding maakt van Cuba of Haïti, er vanuit gaande dat dit betekent dat de verrichtingen van Sandy op die eilanden het hoofdonderwerp van die berichten is.

Aandacht voor de marathon van New York

Om het contrast nog wat te versterken heb ik ook geteld hoe vaak Sandy en haar gevolgen voor de marathon van New York beschreven zijn. Er was bijvoorbeeld veel aandacht voor de verontwaardiging van Sandy-slachtoffers over het doorgaan van de marathon en ook  was er aandacht voor de vele Nederlandse marathonlopers die nu niet naar New York konden vliegen om de marathon te lopen. De cynische conclusie is dat zelfs het al dan niet doorgaan van de New York-marathon door het Vaderlandse journaille belangrijker wordt gevonden dan, bijvoorbeeld, de ten minste 11 doden op Cuba.

Natuurlijk zijn er geen presidentsverkiezingen op Cuba en Haïti en zijn onze economische belangen daar minder groot dan in de Verenigde Staten. Ook doen er  honderden Nederlanders mee aan de NY-marathon en flitsen de beelden van rampenfilms door ons hoofd als we denken aan hoe Sandy over Manhattan en langs het Vrijheidsbeeld raast. Tenslotte is het aantal correspondenten aanwezig in de VS (of zelfs alleen maar aan de oostkust) veel groter dan het aantal aanwezig op een van de getroffen eilanden in het Caribische gebied.

De aandacht voor Sandy nam de vorm aan van een kleine mediahype, wellicht gevoed door het feit dat Sandy dwars door de laatste week van de Amerikaanse presidentsverkiezingscampagne raasde. En natuurlijk levert dit kleine onderzoekje geen echt verrassende conclusies op. Diepgravender onderzoek naar rampenverslaggeving voorspelt de uitkomsten van dit onderzoekje eigenlijk al. Maar toch, zou er behalve die ene columnist (Arjen van Veelen, nrc next), geen enkele journalist, of chef zijn geweest die er aan heeft gedacht om te midden van deze hypestorm in elk geval 1 voorpagina-artikel met een andere invalshoek te maken? Durfde niemand? Wilde niemand? Of dacht niemand er aan?