Vormgever Koos Staal in zijn kantoor in Haren (Gr.).

Vormgever Koos Staal in zijn kantoor in Haren (Gr.).

Kranten recyclen tot roze jurken en parkbankjes

Wat kun je allemaal van oude kranten maken, behalve nieuw krantenpapier? Krantenontwerper Koos Staal verzamelt de mooiste voorbeelden, van papieren jurkjes tot complete huizen. Met een boek wil Staal laten zien dat kranten drukken géén verspilling is.

Van krantenpapier kun je alles maken, niet alleen kranten. Tassen en enveloppen, kunstwerken en designer-kleding, complete huizen met muren van krantenpapier en natuurlijk kattenbakvulling.

Koos Staal is een internationaal bekende ontwerper van kranten. Hij verzamelt al een tijd mooie voorbeelden van toepassingen voor oude kranten. In 1999 vroeg het Deense weekblad Ingeniøren zijn lezers of ze tips hadden voor Staal. Hij had het vakblad net voorzien van een nieuw ontwerp. Er kwamen 66 inzendingen binnen, van briketten tot krantenpapier gebruiken als droogdoek.

“Het project sluimerde al jaren, maar nu is er een mooie aanleiding om er echt een boek van te maken. Drukker BDU in Barneveld heeft net een nieuwe drukhal en drukpers neergezet. Dit boek maken we voor bij de presentatie daarvan. We zullen het ook gaan drukken op krantenpapier, op die nieuwe pers.”

Lijkkist

Inmiddels heeft Staal meer dan honderd voorbeelden van creatief hergebruik. Hij verdeelt de toepassingen in categorieën: handig, producten, kunst en design, en krantenpapier als motief.

‘Handig’ zijn praktische toepassingen als de krant in de kattenbak of hem gebruiken als vliegenmepper. Je kunt kranten ook gebruiken om natte schoenen te drogen. In de categorie ‘producten’ wordt het krantenpapier als grondstof gebruikt, bijvoorbeeld om er eco-lijkkisten van te maken. Staal kreeg al foto’s opgestuurd van hele decors en een bankje in een park in Gent.

Kunstenaars en productontwerpers maken veelvuldig gebruik van krantenpapier. Op etsy.com, de website waar mensen hun eigen creaties te koop aanbieden, wemelt het van de kunstwerken gemaakt van krant. Krantenpapier is een populair materiaal, omdat het goedkoop, alomtegenwoordig en recyclebaar is. Een Italiaanse kunstenaar maakte een jurk van de roze pagina’s van sportkrant Gazetta dello Sport. Van krantenpapier kun je namelijk zelfs garen spinnen.

De krant als motief komt ook veel voor: op paraplu’s, draagtassen, portefeuilles. Staal: “De typografie van een nieuwskrant is natuurlijk ook heel decoratief.” Hij overweegt ook nog een categorie ‘industriële toepassingen’, aangezien bouwvakkers kranten gebruiken als isolatiemateriaal voor milieuvriendelijke huizen.

Springlevend

Koos Staal ontwerpt van alles: bewegwijzering, kaarten, logo’s. Op het moment is hij bezig met de huisstijl voor een dierentuin in Münster. “Maar mijn hart ligt bij kranten. En boeken.” Onlangs hielp hij het Reformatorisch Dagblad bij hun redesign. Die krant gaat dit voorjaar over op tabloid, ook op de nieuwe pers van BDU. Vorig jaar maakte Staal een eerste eigen boek, over het designen van kranten, met voorbeelden uit zijn portfolio.

Het boek over creatief hergebruik van kranten moet een argument worden tégen het idee dat de papieren krant ten dode is opgeschreven en dat het drukken ervan maar verspilling is. “Er verschijnt elke week een enorme stapel kranten, wel 123 kilometer hoog.* Het grootste deel van die stapel wordt als oud papier industrieel verwerkt tot nieuwe papiervezels.” Als grondstof voor nieuwe producten is krantenpapier springlevend. Toch moet het geen catalogus worden: “Het wordt geen complete studie van wat er allemaal mogelijk is met oude kranten. Het is niet meer dan een verkenning.”

In april moet het boek af zijn, want dan neemt BDU de nieuwe pers in gebruik. Wie nog mooie voorbeelden heeft van creatief hergebruik van kranten, kan anekdotes, tips en foto’s nu nog mailen aan Koos Staal: dekrantvangisteren@gmail.com.

 

* Zoveel papier?? Ja, en dat alleen al in Nederland. Dagbladen hebben een oplage van 4,5 miljoen exemplaren, dus 27 miljoen per week. Plus nog eens 14 miljoen huis-aan-huisbladen is dus 41 miljoen per week. Als elke krant 3 mm dik is, dan heb je elke week een stapel van 123.000.000 mm = 123 kilometer.

Jaap Meijers –

Jaap Meijers is freelance journalist, webontwikkelaar en docent webschrijven.

Alle artikelen van Jaap Meijers op De Nieuwe Reporter.

  • Zelden zo’n krom argument gelezen: alsof zonder de krant, al die producten er niet waren geweest. Verder een leuk boek lijkt me – komt er ook een elektronische versie?