Persberichten van universiteiten worden altijd gecheckt door het ANP

Deze week publiceerde DNR een artikel van Anne Kroon over haar onderzoek naar de wijze waarop nieuwsmedia omgaan met persberichten van universiteiten. Een van haar bevindingen was dat bijna 40 procent van de berichten die ANP maakt op basis van universitaire persberichten, zonder enige toegevoegde informatie de wereld in wordt gestuurd. Volgens ANP-hoofdredacteur Marcel van Lingen is het onderzoek prutswerk.

Zo eens in de zoveel tijd verschijnt er een slordig nieuwsverhaal, vol met ongecontroleerde aannames en waarbij de auteur hoor- noch wederhoor heeft toegepast. Het resultaat is om te huilen, de schade moeilijk te repareren. In een enkel geval worden er slordige onderzoeken gepubliceerd, vol met ongecontroleerde aannames, waarbij de wetenschapper hoor noch wederhoor heeft toegepast.

Van deze variant bedient ons Anne Kroon en in haar voetspoor DNR in het krakkemikkige onderzoek onder de kop Hoe hoger de nieuwswaarde van een persbericht, hoe groter de kans op knip-en-plakjournalistiek deze week op DNR verscheen.

Om te onderzoeken wat media doen met persberichten van universiteiten werden er 287 berichten geanalyseerd bij kranten, NU.nl, NOS.nl en het ANP. Er is onderzocht of er a) inhoudelijk werd overgenomen, b) of er werd overgenomen met toevoeging van informatie of dat er c) een eigen journalistieke productie van werd gemaakt.

Geen toevoegde informatie

Volgens Kroon werd “bijna 40 procent zonder toegevoegde informatie” door het ANP overgenomen en dat is “zorgwekkend”. Ook haalt het ANP kennelijk de neus op voor persberichten van universiteiten, zo weet ze te melden.

Kroon snapt er niets van. En dat heeft ze niet opgelost door haar veronderstellingen bij de bron te checken. Ze heeft helemaal niets bij het ANP gecheckt.

Geachte Kroon: als er bij het ANP was aangeklopt (zo heeft u dus zelf 100 procent overgenomen) dan had de nieuwsdesk u kunnen laten zien dat alle persberichten van universiteiten bij het ANP worden gecheckt. Dat 90 procent wordt beoordeeld als ‘geen nieuws’ is iets heel anders dan ‘de nieuwsneus ervoor ophalen’.

De tweede bewering is helemaal kwalijk:

┬á… terwijl bijna 40 procent zonder toegevoegde informatie werd overgenomen door het ANP. Deze laatste bevinding is zorgwekkend, omdat uit eerder onderzoek blijkt dat journalisten informatie van persagentschappen niet consequent controleren. Het is dus mogelijk dat pr-kopij via persagentschappen in de nieuwsmedia terecht komt.

Anne Kroon heeft het ANP nooit gesproken. Zij heeft nooit bij het ANP geïnformeerd hoe hier wordt omgegaan met wetenschappelijke persberichten.

Het checken van universitaire persberichten

Had ze ons wel gebeld, dan had ze kunnen constateren dat wetenschappelijke persberichten, net als al het andere materiaal, altijd nagebeld worden door onze wetenschappelijke desk. Dat wil zeggen dat we altijd de onderzoeker zelf aan de lijn hebben gehad voordat we over zijn of haar onderzoek schrijven. In de meeste gevallen voeren we onderzoekers ook nog eens sprekend op.

Er gaat bij ons veel tijd en moeite zitten in het checken van dit soort onderzoeken, wij voelen onderzoekers uitgebreid aan de tand en beslissen dan pas of we er een bericht van maken. Als er dan een nieuwsbericht van verschijnt, lijkt dit sterk op het persbericht, maar heeft het een journalistieke behandeling gehad.

Zo snel, zo betrouwbaar en zo volledig als op dat moment mogelijk. Quotes komen soms wat later, in een tweede versie. Dat is nu eenmaal de hartslag van een persbureau. Zo worden overigens ook twee tot drie onzinverhalen of 1 april-achtige grappen per dag uit het aanbod gefilterd. Die blijven voor Kroon voor eeuwig onzichtbaar, omdat ze haar bronnen onvoldoende gecheckt heeft.

Kroon heeft lang de tijd genomen om onaanvaardbaar prutswerk af te leveren. Ze is van harte welkom bij het ANP: voor een lesje feiten checken, in moordend tempo.

Marcel van Lingen

Marcel van Lingen is hoofdredacteur van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP).

Alle artikelen van Marcel van Lingen op De Nieuwe Reporter.

  • Ik zag dit op Twitter langskomen. Hoe checkt het ANP dan onderzoek dat aan universiteiten wordt gedaan? En wat is volgens de auteur de waarde van een inhoudsanalyse? Wat moet wederhoor opleveren? Betekent wederhoor dat als het ANP het niet met de inhoudsanalyse eens is, het onderzoek niet klopt?

  • zet af en toe ook mijn vraag tekens bij dit soort onderzoeken !

  • Net als Chris ben ook ik hier erg benieuwd naar. Er heeft iemand 2 jaar onderzoek zitten in, zeg, interactie van hersengebieden bij de productie van referentiewoorden tijdens het formuleren van een vraag, schrijft hier een paper over, krijgt een peer review voor publicatie in een wetenschappelijk magazine, en vervolgens prikt de lokale ANP-redacteur hier telefonisch even doorheen? Of, nog sterker: de ANP-redacteur concludeert dat het inderdaad valide werk is? Deze mensen moeten geen stukkies tikken, maar als de wiedeweerga als topwetenschapper aan de slag gaan!

  • Linda Duits

    Ai ai ai, de hoofdredacteur van ANP wenst hoor- en wederhoor op een inhoudsanalyse. Op een inhoudsanalyse! Wat had ze dan precies moeten vragen? Of de inhoud van ANP-berichten misschien loog?

    Daarbij: Marcel van Lingen geeft Anne Kroon gelijk. Ze nemen inderdaad letterlijk berichten over. Maar omdat ANP die berichten na belt (is dat dan hoor of wederhoor?) is het niet erg. Sterker nog, omdat ze dat doen zijn alle bevindingen van Anne Kroon direct gebaseerd op prutswerk?

    Het zou om te lachen zijn als het niet zo om te huilen was. De hoofdredacteur van ANP snapt werkelijk niets van een eenduidige masterscriptie.

    Trouwens, zou hij hoor- en wederhoor bij de UvA hebben toegepast? Kroon studeerde namelijk cum laude af en gaat – zo ving ik op – zelfs binnenkort beginnen aan een promotieproject. Lijkt het me controleren waard.

  • Pingback: Hoe hoger de nieuwswaarde van een persbericht, hoe groter de kans op knip-en-plakjournalistiek - Onderzoek - De Nieuwe Reporter - Journalistiek & Nieuwe Media()