Safety Stream: online lessen voor freelance journalisten in conflictgebieden

Veiligheidstrainingen zijn een luxe die freelancers in het buitenland zich niet vaak kunnen veroorloven. Ze zijn simpelweg te duur. Maar dat maakt ze voor werken in conflictgebieden niet minder belangrijk.

Bij de oprichting van het Frontline Freelance Register beloofde de belangenorganisatie voor freelancers de prijzen van de vaak duizenden euro’s kostende veiligheidstrainingen te verlagen. Die belofte loste het FFR op 22 oktober deels in.

Plannen maken en laptops beveiligen

In samenwerking met de Frontline Club in Londen en de Rory Peck Trust organiseerde het FFR drie online en live uitgezonden mini-colleges voor freelancers in conflictgebieden: over het opstellen van risico-analyses, van communicatieplannen en de basisprincipes van digitale veiligheid.

De colleges bestonden uit panelgesprekken van twintig minuten met experts van bovengenoemde organisaties. Erg kort natuurlijk voor zulke belangrijke onderwerpen, zeker gezien de stroom aan vragen die freelancers via Twitter (zoek op #safetystream) stelden aan de panelleden. Gelukkig werden deze uitgebreid live besproken of beantwoord op Twitter tijdens en na de uitzending.

College 1: Risk assessment

Handvatten, geen handboek

Volgens organisator Emma Beals waren de colleges niet bedoeld om “het ultieme handboek te schrijven” voor freelancers in het buitenland. Daarvoor waren ze inderdaad te kort; de meeste veiligheidstrainingen duren enkele dagen, beaamt de freelance journaliste bekend van haar werk in Syrië.

De drie panelgesprekken moesten daarentegen de discussie over veiligheid bij een groter journalistiek publiek aanzwengelen, vertelt Beals via Skype. Het gaat er volgens de freelance journalist vooral om dat het bewustzijn bij collega’s wordt vergroot voor zaken die van levensbelang blijken te zijn op plekken als Syrië of Mali. Beals:

“We beginnen met het bijbrengen van basiskennis over veiligheid. Neem digitale veiligheid, dat is gecompliceerde materie ondanks alle gratis beschikbare informatie die online te vinden. Het is belangrijk dat we freelancers hierover aan het nadenken zetten.”

Of dat gelukt is met maar een kleine vijfhonderd weergaven van de colleges op YouTube is nog maar de vraag, al waren de reacties op Twitter positief:

De lage kijkcijfers van de video’s zijn te wijten aan het selecte groepje freelance journalisten en fotografen dat zich op de frontlinies waagt. Een deel van de kijkers van Safety Stream rondde een week ervoor nog de gratis vierdaagse medische training van Reporters Instructed in Saving Colleagues af in Londen.

College 2: Communications plans

Bruikbare vaardigheden voor iedere journalist

Toch bieden de drie colleges ook waardevolle kennis aan journalisten die doorgaans niet werken in conflictgebieden. Het belang van planning en digitale bronnenbescherming (gebruik Tor, veilige gegevensopslag, etc) hoort in ieders journalistieke gereedschapskistje thuis.

College 3: Digital Mobile security

Leken doen er wel goed aan om de website van het Rory Peck Trust te bekijken; de panelgesprekken over het maken van risico-analyses en communicatieplannen zijn een beetje abstract als je de documenten hiervoor niet voor ogen hebt.

Voorbeeld van een communicatieplan:

Communicatieplan Rory Peck Trust

De freelancer doet het weer zelf

De Safety Stream-colleges waren een succesvolle eerste poging tot het toegankelijk maken van essentiële informatie voor freelancers in het buitenland. En de organisatoren slagen er zeker in de eerste basis te leggen voor een beter begrip van de risico’s aan de frontlinies van het nieuws en hoe men zich daar op kan voorbereiden.

Hopelijk kan het FFR het komende jaar – zoals het beoogt – meer gratis of betaalbare (online) trainingen aanbieden aan freelancers in het buitenland die vollediger zijn dan de Safety Streams. Het zou natuurlijk wenselijk zijn als ook media-organisaties een steentje bijdragen aan de kwetsbare freelancer die het ook op dit gebied zelf moet rooien.

Hans Klis –

Hans Klis (1984) is freelance correspondent in New York. In 2012 richtte hij correspondentenblog De Buitenlandredactie op.

Alle artikelen van Hans Klis op De Nieuwe Reporter.