Euromania: ‘journalistieke’ crowdfunding creëert kaasstolp voor eurosceptici

Zondag was de première van de nieuwe film van Peter Vlemmix in De Balie in Amsterdam. In Euromania doet Vlemmix onderzoek naar de Europese Unie. De conclusie laat zich raden: de EU is ondemocratisch, corrupt en geldverspilling. Een superstaat is in wording waar geen burger om heeft gevraagd.

De film van Vlemmix is door crowdfunding tot stand gekomen. Dat is interessant, niet alleen voor filmmakers die hun films willen financieren, maar ook omdat het een bepaald publiek aantrekt: fans die alles wat Vlemmix doet als zoete koek slikken. Zo ontstaat een kaasstolp waarbinnen voor journalistiek geen plaats meer is, al roept Vlemmix het omgekeerde.

Corruptie

Europa is corrupt, aldus Vlemmix. We zien beelden van Paul van Buitenen die corruptie aan de kaak stelde. Het was een enorm schandaal. Dit klopt, maar is het journalistiek? Het is eerder geschiedenisles, want de casus is vijftien jaar oud.

Van Buitenen werd zelf Europarlementariër en beet zich in dit onderwerp vast. Hij deed het jarenlang, maar van nieuwe corruptiegevallen werd niets meer vernomen. Misschien wilden de media er niet over berichten. Dat kan. Maar dan was zijn medewerking aan deze film het moment geweest om alle registers open te trekken.

Er komt niets. De claim van corruptie blijft gebaseerd op een Eurocommissaris die al vijftien jaar weg is en uit niets blijkt dat dit soort zaken nog steeds voorkomen. Van Buitenen had kennelijk geen voorbeelden om Vlemmix’ verhaal te onderbouwen. Geen woord over wat de EU deed sinds de fraude van 1999. Dat viel niet in de verhaallijn.

Lobbyisten

Europa is een lobbyparadijs, aldus Vlemmix. Dit is ontegenzeggelijk waar, maar dit is meer een algemeen weetje dan een schokkend nieuw feit waar journalistiek onderzoek voor nodig was. Een jongen mag vertellen dat het heel ernstig gesteld is met de lobby in Brussel, al is niet zo duidelijk wie hij is en op basis van welke kennis hij spreekt.

Rinus van Schendelen wordt als lobbyist opgevoerd. De meeste mensen denken dat hij hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam was en boeken over lobbyen schreef. Maar Vlemmix heeft hem gezien in Brussel. Hij is zelf een lobbyist! De suggestie van belangenverstrengeling wordt gelegd, maar nergens hard gemaakt.

Waar Van Schendelen voor lobbyde blijft onbekend, of het effectief was, veel voorstelde en of het door de beugel kon blijft ook onduidelijk. De instemmende reacties in de zaal verraden dat niemand echt wil weten hoe het zit, de suggestie is hier voldoende.

Geldverspilling

En zo gaat de documentaire verder. Voorbeelden van geld over de balk smijten aan subsidies waarmee gerommeld wordt en Poolse geluidsschermen waar niemand iets aan heeft. Het zijn de voorbeelden die het meest gebruikt worden om de spilzucht van de EU aan te tonen. Journalistiek onderzoek heb je er niet voor nodig. Nieuwsuur had er al een reportage over gemaakt.

Er wordt steeds meer macht overgedragen aan de EU volgens Vlemmix en hij heeft weer gelijk. Aan de vraag of dit nuttig is wordt geen tijd besteed. Wel komt de Europees openbaar aanklager aan bod. Een voorstel waar de Tweede Kamer tegen was, maar wat veel genuanceerder in elkaar zit dan in het nieuws wordt gesuggereerd. Vlemmix laat de suggestie van Europese rechtsspraak in stand, al is die totaal uit de lucht gegrepen.

Is het journalistiek?

Vlemmix heeft geld opgehaald om een film over Europa te maken. Gaat het om journalistiek? Hij zegt van wel. De genoemde problemen bestaan allemaal. Maar veel van Vlemmix’ stellingen zijn uitgekauwd, suggestief of eenzijdig.

Vlemmix suggereert met luide stem dat hij de eerste is die dit alles aan de orde stelt. Dat is aantoonbaar onzin. De zaal klapt en joelt toch alsof het een lieve lust is. De fans van Vlemmix hakken ongegeneerd in op een onbekende PvdA-kandidate die het lef heeft op de documentaire te reageren. Ze wordt overschreeuwd.

Als de fans en Vlemmix naar haar hadden geluisterd, hadden ze gehoord dat ook de eurofiele PvdA niet ontkent dat Europa vol problemen zit. De PvdA-er scoort punten als ze zegt dat zonder Europese samenwerking kinderverkrachter Robert M. in alle landen zijn gang kan gaan. Niemand gaat erop in, want de zaal wil simpelweg niet horen dat de EU nut kan hebben.

Het halve verhaal

De fans van Vlemmix willen niet het hele, maar het halve verhaal over de EU. Vlemmix levert dat moeiteloos aan. Zo komt crowdfunding uit de kast als middel om politieke campagnes en statements te financieren. Dat is niets nieuws, want politieke partijen en maatschappelijke organisaties deden dat al heel lang, alleen dan met ouderwetse middelen als een acceptgiro.

Met journalistiek heeft het niets te maken. Maar gelukkig voor Vlemmix waren zijn fans daar niet in geïnteresseerd. Daar hadden ze ook niet voor betaald.

Chris Aalberts –

Chris Aalberts is docent en onderzoeker politieke communicatie.

Alle artikelen van Chris Aalberts op De Nieuwe Reporter.

  • De aan de Erasmus-universiteit verbonden ‘lobbyprofessor’ Rinus van Schendelen klust al jaren bij als lobbyist/lobby-adviseur. Zo is hij partner bij het Nederlandse lobbykantoor “Bureau Brussels” en heeft hij zich ook regelmatig ingezet voor de belangen van de tabaksindustrie, zoals valt te lezen op de website tabaknee.nl

    Van Schendelen’s dubbelrol als ‘onafhankelijke’ lobbyprofessor en lobby-adviseur voor specifieke commerciële belangen is problematisch en het is terecht dat Peter Vlemmix dit in Euromania aan de orde stelt.

  • @Erik Wesselius

    Dat zou best kunnen. De vraag die niet beantwoord wordt is wat er erg is aan wat hij doet. Misschien is het heel erg, maar de film suggereert alleen maar vaagjes dat het niet klopt.

    Er zijn ongetwijfeld slechte lobbyisten in Brussel. Waarom is Van Schendelen dan zo’n enorm goed voorbeeld? We krijgen geen antwoord in Euromania terwijl het antwoord natuurlijk wel interessant zou zijn.

  • Frits

    De nieuwe reporter…ja hoor, daar gaan we weer. Als de verkeerde conclusies uit een reportage/onderzoek komt, dan is het plotseling bevoordeelde en slechte journalistiek. Als er daarentegen mooie linkse conclusies uitkomen of conclusies die de journalistieke elite graag hoort, dan is het natuurlijk geen reden om kritische artikelen te schrijven. Zo worden onderzoeken van linkse partijen of van overbekende instituten (met PvdA-er of D66 -ers aan het roer) als zoete koek geslikt, maar zijn de onderzoeken die de PVV laat uitvoeren bij voorbaat verdacht. Dit alles bewijst maar een ding: journalisten zijn linkse, vooringenomen, bevoordeelde nietsnutten. Nog een mooi bewijs daarvoor? Waar waren – en zijn – de linkse journalisten nu Coen Teulings toegeeft met zijn CPB maar wat te hebben aangerotzooid (met afronding naar boven!!!) met het onderzoek naar de voordelen van de euro? Precies…ze zwijgen en zijn nergens te bekennen!

  • Frits

    Of wat te denken van al die Tegenlicht reportages met voortdurend halve waarheden en linkse politiek? Nee, dan is het geweldig en geengageerd…je lacht je toch kapot met die linkse journalisten!

  • Tja frits. De volgende keer graag even met onderbouwing. Voor mij geldt het bovenstaande simpelweg niet. Gewoon op argumenten beoordelen. Vlemmix zet dan een heel brak verhaal neer. En wel even lezen: de zaken uit zijn documentaire kloppen.

  • Cor Spinhoven

    Die film had voor de verkiezingen op de TV uitgezonden worden.Helaas kans gemist,alleen wel een heel goede film!!!

  • apodion

    Ok… En als goede blogger. Waar klopt het verhaal over de lobbyisten dan niet? Geloof niet dat het niet algemeen bekent is dat er een grote hoeveelheid rond loopt in Brussel, met duidelijke aanwijzingen dat ze wel erg veel invloed hebben. Geld verspilling…nee, geen euro. Straks gaan je nog zeggen dat de verhuizingen bittere noodzaak zijn. Corruptie? Nee, maar onderbouw je verhaal even…”Geen woord over wat de EU deed sinds de fraude van 1999 ” Komt op zeggen dat er geen fraude is in de EU? Je mening zeggen over euromania, daar kan ik nog in mee gaan. Maar je schrijft zelf een stuk als of het leugens zijn. Over slechte journalistiek gesproken. Waar is de EU is er nog goede journalistiek? Alles wordt woord voor woord over genomen door de overgrote deel van de media.

  • Pingback: ‘journalistieke’ crowdfunding creëert kaasstolp voor eurosceptici | Euromania Docu()

  • Pingback: Crowdfunding voor activisten is eenvoudiger dan voor journalisten - Blog - De Nieuwe Reporter - Journalistiek & Nieuwe Media()