Hypocriet, dat Mediapact

Mediapark-sign

Gisteren is er een Mediapact getekend. Een nationaal mediapact nog wel. De mediasector wil namelijk internationaal concurrerend blijven. Goede zaak, zou je denken. Maar toen Jeroen Mirck las welke doelen de ondertekenaars nastreven, sloeg de twijfel toe. Goede opleidingen wil natuurlijk iedereen, maar lossen we hiermee de crisis in medialand wel echt op? Welnee, het Mediapact is hypocriet.

Het klonk zo mooi. Op het Mediapark Jaarcongres in Hilversum zetten tientallen mediabedrijven hun handtekening onder het Mediapact, van NOS en RTL tot diverse kleinere mediaspelers en onderwijsinstellingen. Sympathiek gebaar toch? Totdat je de drie doelen leest die de branche zich hiermee stelt.

Ik citeer het persbericht:

In de eerste plaats is het de bedoeling dat meer jongeren kiezen voor opleidingen waar de mediabedrijven behoefte aan hebben: creatieve opleidingen met veel aandacht voor techniek. Daarnaast is het van belang dat technisch opgeleide jongeren na hun opleiding behouden blijven voor de sector. Ten slotte willen de ondertekenaars dat mediaprofessionals tijdens hun loopbaan voortdurend blijven werken aan hun ontwikkeling.

Hilversum Media Campus

Op de website van het mediacongres lees ik dat de initiatoren eigenlijk een Hilversum Media Campus uit de grond willen stampen. Er ligt dus een eigen belang. Ook hier citeer ik even:

De partners in de Hilversum Media Campus werken in vijf concrete actielijnen aan een betere afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Het gaat onder andere om masterclasses, student challenges en toptalent trajecten. Het doel is dat meer jongeren gaan werken in de mediasector en dat werkenden en docenten zich tijdens hun loopbaan blijven ontwikkelen.

Natuurlijk, het belang om jezelf als professional te blijven ontwikkelen is evident. Toch vraag je je bij het lezen van deze doelstellingen af onder welke steen de ondertekenaars in de afgelopen jaren hebben geleefd. De mediabranche verkeert in zwaar weer: oplagen dalen, adverteerders worden zuiniger, digitalisering gaat moeizaam, de Publieke Omroep moet inkrimpen en met name print-uitgevers snijden in hun organisatie – met duizenden ontslagen tot gevolg.

Voortdurende krimp

Kijk alleen al naar het medianieuws van de afgelopen week. De HOI-cijfers tonen een voortdurende krimp van printoplages (met name de te koop staande mannenbladen van Sanoma doen het slecht), terwijl de groei van de digitale abonnementen nog vooral een kwestie is van ondoorzichtig gegoochel met sterk wisselende oplagecijfers. Ondertussen ruziet NRC’s investeringsmaatschappij Egeria met de (inmiddels gewipte) mede-aandeelhouder Derk Sauer over rendement ten koste van journalistieke kwaliteit, is Sanoma al zijn IT aan het outsourcen naar India en springt een slimme partij als MediaBookers in het gat van geautomatiseerde advertentieverkoop. Al die ontwikkelingen gaan hun effect niet missen op verdere reorganisaties en ontslagrondes.

En wat zeggen de ondertekenaars van het Mediapact gisteren op het Mediapark Jaarcongres: dat ze ‘meer vakmensen nodig hebben binnen de zich snel ontwikkelende mediasector’. Tegelijk pleit de Hilversumse burgemeester Pieter Broertjes meteen even voor extra geld om ‘zijn’ Mediapark te ontdoen van dat welbekende Oostblok-imago. Alsof je met dat laatste de crisis bezweert. Sowieso kun je je afvragen waarom Hilversum niet al decennia eerder aan de slag is gegaan met het pimpen van dat Mediapark.

Hypocriet Mediapact

Jullie zijn hypocriet, ondertekenaars van het Mediapact. Die vakmensen zijn er volop, maar ze zitten massaal thuis – omdat jullie ze in groten getale hebben ontslagen. Leuk dat jullie nu pleiten om jongeren goed technisch op te leiden, maar er komen momenteel al veel te veel studenten van media-opleidingen zonder dat er banen voor ze zijn. Waar het Mediapact nu feitelijk voor lijkt te pleiten is de vervanging van de huidige generaties journalisten. Al die ervaren vakmensen zijn voor uitgevers en productiebedrijven blijkbaar te duur, dus wil men liever jong grut dat net uit de schoolbanken komt. Goedkope krachten, die de overhead-kosten drukken.

Laat de huidige generatie mediaprofessionals niet aan zijn lot over. Daarmee vernietig je pas echt de kennis die in de markt zit. De digitalisering van media vindt in de praktijk plaats. De huidige generatie maakt die switch, veelal tegengewerkt door Raden van Bestuur die hun traditionele melkkoeien nog even leegknijpen om aandeelhouders te pleasen.

Laat die ervaren generatie journalisten de nieuwe garde bij de hand nemen en klaarstomen voor het echte werk. Goed onderwijs is prima, maar onderschat niet de waarde die er al lang in de markt aanwezig is. Kijk eens wat langer naar de menselijke maat, in plaats van louter naar rendementen onder de streep. Daar plukken we op termijn allemáál de vruchten van, niet alleen de ondertekenaars van het Mediapact.

Deze blogpost verscheen eerder op het weblog van Jeroen Mirck.

Jeroen Mirck –

Jeroen Mirck (Utrecht, 9 december 1971) is journalist, spreker en adviseur op het gebied van internet, media en online marketing.

Alle artikelen van Jeroen Mirck op De Nieuwe Reporter.

  • Paul Disco

    Met interesse gelezen. Ik lees ‘maar er komen momenteel al veel te veel studenten van media-opleidingen zonder dat er banen voor ze zijn’. Om hoeveel studenten gaat dat dan? 100, 1.000, 10.000, 100.000, 1 miljoen? De branche zet 15 miljard euro per jaar om. Verbaas me telkens nog steeds niemand mij kan vertellen om hoeveel banen dat gaat en hoeveel aanwas er dan nodig is. Ik reken op een concreet getal, Jeroen.

    Overigens kan ik me best voorstellen dat een mediabedrijf liever 3 goed opgeleide jonge mensen inhuurt voor 1 ton per jaar, inclusief alle lasten, dan 1 ervaren journalist. Niet leuk, maar waarom 3 jongeren geen menselijke maat is en 1 oudere ontgaat me een beetje. Rendement lijkt mij noodzakelijk voor continuïteit en van continuïteit valt maatschappelijk meer te plukken dan van verborgen werkloosheid.

    En je kunt natuurlijk altijd gewoon zelf wat beginnen; huur ervaren mensen in en zorg dat ze tot in de oneindigheid een goed salaris ontvangen.

  • Ik ben het met Paul Disco eens dat de mediabranche zijn eigen toekomst beter zou moeten kunnen becijferen. Die cijfers zijn lastig te vinden. Wat de studenten van media-opleidingen betreft verwijs ik graag naar een onderzoek dat de Universiteit Maastricht vorig jaar publiceerde. Daarin wordt de schatting gemaakt dat van de circa 12.000 studenten die tot 2016 een hbo-opleiding communicatie of journalistiek volgen, er slechts 2.000 werk vinden in het eigen vakgebied. Reden voor CommBat, een platform van communicatiespecialisten die zich de ernst van de ontwikkeling in het communicatievak aantrekken, om te pleiten voor een herontwikkeling van de hbo-opleidingen Journalistiek & Communicatie, omdat ze nu opleiden tot massale werkloosheid.
    http://www.communicatieonline.nl/nieuws/hbo-studenten-communicatie-gedoemd-tot-ww

    Nog een paar cijfers: vorig studiejaar zijn op vier verschillende hogescholen (Tilburg, Utrecht, Zwolle en Ede) 731 eerstejaarsstudenten aan de opleiding tot journalist begonnen. Aan drie Nederlandse universiteiten (Amsterdam, Rotterdam en Groningen) begonnen nog eens 97 studenten aan een Master-opleiding die op één of andere manier betrekking heeft op journalistiek, terwijl aan de postacademische opleiding tot dagbladjournalist in Rotterdam vorig jaar 22 studenten van start gingen.
    Bron: http://neuzenenfeiten.nl/2013/04/ga-geen-journalistiek-studenten/

    Verder pleit Disco voor rendement. Net als hij begrijp ik dat bedrijven mikken op rendement, maar van een Mediapact waar ook de politiek aan bijdraagt verwacht ik een bredere, socialere blik. Daarbij lijkt het me op korte termijn zinvoller om werkloze professionals aan het werk te krijgen dan om extra veel nieuwe professionals op te leiden.

  • Ying-Fu Li

    Warrig verhaal. Je hebt het zogenaamd over het Mediapact in de mediabranche om het vervolgens alleen te hebben over de printmedia, journalisten en de opleidingen Journalistiek en Communicatie.
    Geen woord over de ‘creatieve, technische professionals’ waar het (ook volgens jou) over zou gaan. Geen woord over wat die creatieve, technische beroepen dan zijn (ik denk zomaar aan cameramensen- en operators, editors, geluidsmixers, ontwerpers van leaders, producenten, IT-ers…). Geen woord over de werkelijke opleidingen waar dergelijke beroepen onderwezen worden (de grafische lycea, kunstopleidingen, IT-opleidingen…).

  • Pingback: Pers – Mediapark Jaarcongres 2015()