Online stoomcursus videoverificatie bij Amnesty International

Wat is echt en wat is fake op internet? Online nieuwsbronnen en -materiaal verifiëren is niet alleen een must voor journalisten, ook mensenrechtenactivisten kunnen niet zonder in hun zoektocht naar bewijs van (oorlogs)misdaden. Amnesty International komt met twee websites waarmee iedereen basale verificatievaardigheden voor YouTube-videomateriaal kan leren en gebruiken.

“By the end of this TED-talk, there will be 864 more hours of video on YouTube and 2.5 million more photos on Facebook and Instagram. So how do we sort through the deluge?”

Dat was de leidende vraag waarmee journalist en chef van Storyful.com Markham Nolan al in 2012 zijn TED-talk over verificatie van online bronnen begon. Door gebruik te maken van gratis en publiek toegankelijke tools zoals GoogleMaps, maar ook van boerenslimheid over bijvoorbeeld de stand van de zon, wist de journalist de inhoud van filmbeelden uit Syrië te checken.

Technisch vernuft en boerenslimheid zijn de basisingrediënten van een veelheid van tools die het waarheidsgehalte van bronnen helpen vaststellen. Een bloemlezing van zulke gereedschappen verscheen onlangs bij het European Journalism Center (EJC) in de vorm van een Verification Handbook, gericht op journalisten maar ook op internationale hulpverleners.

Amnesty’s eigen verificatietools

Die hulpverleners komen in de gedaante van Amnesty International nu zelf ook met twee hulpstukken voor verificatie. Ten eerste een “YouTube Data Viewer“, waarmee gebruikers de exacte tijd en datum waarop filmpjes zijn geüpload kunnen achterhalen en een reverse image search kunnen doen op video thumbnails. Net als Izitru dat doet voor foto’s, wil Amnesty met deze tool videoverificatie stimuleren.

Christoph Koettl, de emergency response manager van de crisispreventie en responseenheid van Amnesty International in de VS, licht een en ander toe bij Poynter:

“Many videos are scraped, and popular videos are re-uploaded to YouTube several times on the same day,” said Koettl. “So having the exact upload time helps to distinguish these videos from the same day, and a reverse image search is a powerful way to find other/older versions of the same video.”

Het tweede element van Amnesty’s nieuwe tools is interessanter: een website tutorial die de gebruiker stap voor stap door het verificatieproces leidt.

Dat proces valt uiteen in twee stappen: het vaststellen van de betrouwbaarheid van de bron (wie is het, zijn er andere sociale media accounts verbonden aan de YouTube-pagina, hoeveel filmpjes staan er op de account?) en het verifiëren van de inhoud van de beelden zelf (welke aanwijzingen zijn af te leiden uit kleding, taalgebruik, logo’s op gebouwen, wapensystemen, andere nieuwsbronnen over hetzelfde evenement?). Hoewel het proces is toegesneden op YouTube-filmpjes zijn dezelfde stappen in de grond van toepassing op elk journalistiek verificatieproces.

Stoomcursus “verification literacy

Koettl, die ook co-auteur is van EJC’s Verification Handbook, heeft voor ogen dat zijn collega’s meer bedreven zullen raken met het verifiëren van bron- en beeldmateriaal. Voor journalisten kan dezelfde hoop worden uitgesproken, maar de doelgroep kan nog breder worden genomen: zoals WikiLeaks en the Guardian hun publieken in het verleden hebben ingezet om grote stapels documenten door te spitten, brengt deze stoomcursus “verification literacy” het algemene publiek in potentie vaardigheden bij waarmee het werk van journalisten nog eenvoudiger gemaakt kan worden.

De simpele lineaire how-to opzet van de website vergroot het gebruiksgemak nog eens, een slimme keuze die ook toegepast zou kunnen worden op het hele handboek van het EJC.

Simon van Woerden –

Simon van Woerden is freelance buitenlandcorrespondent. Zijn grootste interesses zijn ontwikkelingsjournalistiek en journalistieke ontwikkeling. Online is hij te vinden op @svwrd. Lees meer van zijn hand op Contently.

Alle artikelen van Simon van Woerden op De Nieuwe Reporter.

  • Likoed Nederland
  • Simon van Woerden

    Gelukkig hebben we @IDFSpokesperson voor de broodnodige fair and balanced berichtgeving over Gaza, nietwaar!

  • Likoed Nederland

    Inderdaad, in Israel is democratische controle en persvrijheid, en reken maar dat de Israëlische pers kritisch is.

    Iets wat zoals bekend in geen enkel Arabisch land het geval is.