drone

Dronejournalistiek en de vluchtige argumenten van de staatssecretaris

Al zeker tienduizend keer zijn ze bekeken, de drone-filmpjes van de sloop van een oud winkelcentrum aan de Oude Rijn in Alphen aan den Rijn. Gemaakt voor de lokale nieuwskrant Alphens.nl. En het moet gezegd: het is spectaculair beeldmateriaal! Maar ja, het is verboden deze luchtjournalistiek. Of niet? Of wel? Of niet?

Het is een van de vele strohalmen waaraan de journalistiek zich deze dagen lijkt vast te klampen: dronejournalistiek, het filmen van een nieuwsgebeurtenis vanuit de lucht. Het geeft unieke en soms spectaculaire plaatjes vanuit een hoek die een doorsnee nieuwsconsument zelden te zien krijgt. Alleen daarom al is het de moeite waard om deze innovatie in al z’n mogelijkheden en beperkingen te onderzoeken.

Beelden van sloopwerkzaamheden

Zoals de lokale online nieuwssite Alphens.nl doet. Vorige jaar lieten deze lokale nieuwscowboys een aantal droneopnamen maken van de sloop van een winkelgalerij voor een omstreden bouwproject in het centrum van de stad. Al jaren meed het winkelende publiek dit desolate hoekje, om nu te kunnen zien hoe voortvarend de hamer erin ging. Nieuwswaardig, actueel, verhalend, innovatief, ondernemend, spectaculair. Wat wil je nog meer?

Via YouTube valt te zien dat alle filmpjes bij elkaar al zeker tienduizend keer zijn bekeken:

Maar, hoe lang blijft zoiets leuk, wanneer is de nieuwigheid eraf, kan het de lokale journalistiek werkelijk verder helpen, en zijn er ook nadelen? Interessant, maar of dat onderzoek er ooit zal kunnen komen, is de vraag.

Regelgeving voor drones

Staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu antwoordde deze week in een brief (pdf!) op Kamervragen over de regelgeving rondom drones. Dominante boodschap: ‘het lijkt me een beetje gevaarlijk, denk ik.’

Want, ervaren modelvliegers mogen dan wel zonder vergunning de lucht in met een toestel tot 25 kilogram, de staatssecretaris ziet grote risico’s als deze mogelijkheid beschikbaar komt voor professionele journalisten. Ze schrijft (vrij vertaald):

  1. Bij het beroepsmatig gebruik van drones kan het zijn dat de gebruiker overmand door enthousiasme en zoekend naar gewin, gevaarlijke dingen gaat doen.
  2. Dat zal vervolgens zo’n animo genereren dat massa’s mensen een drone kopen en professioneel gaan gebruiken.
  3. Om dat in veilige banen te leiden moet al deze potentiële brokkenpiloten op cursus.
  4. En alleen dan zal legaal en illegaal gebruik duidelijk worden en te handhaven zijn.

Wildgroei

Een wildgroei aan waaghalzen met levensgevaarlijke, loeizware helikoptertjes die jan en alleman het leven zuur gaan maken, dat is het doemscenario dat de staatssecretaris voor ogen heeft. Overdreven gesteld, natuurlijk, maar wel serieus is de vraag: hoe reëel zijn de aannamen van de staatssecretaris? Dat laat ze nu uitzoeken. De politie gaat het aantal incidenten in kaart brengen, anderen gaan regels stroomlijnen, en eind februari komt het kabinet met een standpunt.

Maar het lijkt toch helder: als redacties professionele dronepiloten inhuren, gewichten in de gaten houden, en zichzelf bedwingen, is er geen vuiltje aan de lucht. Over de voorwaarden van het gebruik van camera’s in openbare ruimtes, het filmen van private gebouwen etc., tegenover het recht op vrije nieuwsgaring, moet dan de discussie nog beginnen. Of gaat de staatssecretaris die bewust uit de weg?

Lees ook eerder verschenen artikelen op DNR over de wetgeving voor drones in de journalistiek:

Deze blogpost verscheen eerder op JournalismLab.

Marco van Kerkhoven

Marco van Kerkhoven is bioloog, journalist en onderzoeker bij het Kenniscentrum Communicatie en Journalistiek van Hogeschool Utrecht.

Alle artikelen van Marco van Kerkhoven op De Nieuwe Reporter.

  • Wellicht is er meer vaardigheid nodig voor degene die het ding bestuurd. Een certificering ?

  • verandering

    Ik stoor mij aan twee beweringen die je in je stuk naar voren laat komen en die volgens mij niet kloppen:

    – “De filmpjes zijn zeker 10.000 keer bekeken.” Ik kom zelf uit op ongeveer 3 a 4 duizend.

    – “Dat zal vervolgens zo’n animo genereren dat massa’s mensen een drone kopen en professioneel gaan gebruiken.” Volgens mij zegt de staatssecretaris dat er “daarnaast” ook een sterke groei zal plaatsvinden. Jij legt het uit als “doordat”.

    Ik vind het uitgangspunt van je stuk overigens interessant en ben het eens met je conclusie.