“Met virtual reality breekt het derde tijdperk van de journalistiek aan”

Hoe is het om straatarm te zijn? Het publiek moest het voorheen doen met verhalen in de krant en filmpjes op het journaal. In deze nieuwe sciencefictiontijd kan men, door de komst van virtual reality, zelf door een sloppenwijk lopen. Dan Pacheco is op missie om het woord van de ‘vr’ te verspreiden onder journalisten.

“Toen ik midden jaren negentig afstudeerde was het internet in opkomst. De meeste mensen wisten niet goed wat ze ermee moesten doen. Nu is de invloed van internet niet meer weg te denken uit het dagelijks leven”, vertelt Dan Pacheco. De Amerikaanse professor online journalistiek sprak in april op het International Journalism Festival in Perugia. “Virtual reality is het internet van dit tijdperk en dit is het moment voor beginnende journalisten om in te stappen.”

Virtual Reality in de journalistiek

“Het derde tijdperk van de journalistiek breekt aan”, stelt Pacheco. Kranten, radio en televisie kwamen met eenzijdige communicatie. De komst van het internet en de mobiele telefoon – tegenwoordig te vinden in hetzelfde apparaat – zorgden voor interactie tussen zender en ontvanger. Nu is het de tijd van de virtual reality, die de ontvanger middenin het nieuws plaatst. “Virtual reality geeft gebruikers het gevoel dat hun bewustzijn ergens anders mee naartoe wordt genomen”, legt Pacheco uit.

Dan Pacheco

Dan Pacheco

De Amerikaan noemt vr-headsets, zoals de Oculus Rift en de Samsung Gear, ‘empathiemachines’. En met die machines kunnen journalisten ontzettend krachtige verhalen vertellen, vindt Pacheco. “Neem bijvoorbeeld de agent die in Missouri een zwarte tiener doodschoot. Was het Missouri? Florida? Dit is gênant, we hebben er hier meerderen van gehad de laatste jaren. We hebben de 911-gesprekken opgevraagd en de situatie virtueel nagebouwd. Zet een Oculus Rift op, en je staat in de huiskamer van de ooggetuige die de politie inschakelt. Je wordt op die manier een onderdeel van het verhaal.”

Enkele nieuwsmedia, zoals Vice en Buzzfeed, experimenteren al met reportages in vr. Zo werd de Amerikaanse Millions March, een protestmars georganiseerd naar aanleiding van de dood van de zwarte tiener Eric Garner, vastgelegd in 360 graden.

Hoe werkt het?

Een beeld opnemen voor een vr-set is vergelijkbaar met het maken van een panoramafoto, alleen dan in alle richtingen en op één moment. Pacheco heeft zelf een statief meegenomen met daarop zes GoPro-camera’s die een volledige omgeving in één keer kunnen vastleggen. “Het nogal een onhandige werkwijze, want je moet naderhand eigenhandig alle overlapping eruit knippen”, zo zegt Pacheco. “Via crowdfundingprojecten zijn al een stuk betere en handigere camera’s te koop om mee te filmen voor vr.”

De bekendste vr-set is de Oculus Rift. Het apparaat, dat via een succesvolle kickstartercampagne het leven zag, is in 2014 voor ruim twee miljard dollar overgenomen door Facebook. De consumentenversie komt later dit jaar uit. Daarnaast verscheen in december de Samsung Gear.

Pacheco pakt een kartonnen doosje van tafel: “Maar het hoeft niet altijd ingewikkeld te zijn. Dit is misschien wel de minst sexy VR-set die ik heb meegenomen. Het heet Google Cardboard.” Het kartonnen bakje is gebaseerd op een opgevouwen pizzadoos en bevat twee lenzen. Er past een smartphone in die met de juiste apps een simpele VR-ervaring kan weergeven. “Het zou me niet verbazen als binnen twee jaar iedere android-telefoon met een vr-headset wordt geleverd.”

Thijs van den Houdt & Joey Huisman

Thijs van den Houdt is student journalistiek aan de Fontys Hogeschool in Tilburg. Hij gaat graag aan de slag met 'constructieve journalistiek' en nieuwe vormen van media. Joey Huisman studeert aan de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg en is actief als freelancer voor muziekblad OOR.

Alle artikelen van Thijs van den Houdt & Joey Huisman op De Nieuwe Reporter.