Nominaties voor De Loep 2015

Het is zover: twee nominaties voor de digitale Loep

De nominaties voor de Loep 2015 zijn bekend. Voor het eerst zijn er nu twee nominaties voor de categorie ‘digitaal’. Het is voor het eerst sinds deze categorie in 2013 werd geïntroduceerd, dat er nominaties zijn. De afgelopen twee jaar werden slechts stimuleringsprijzen voor digitale producties uitgereikt.

Dat er nu twee nominaties voor de digitale Loep zijn, betekent dat er zeker een Loep voor digitale onderzoeksjournalistiek wordt uitgereikt. Hij zal gaan naar ofwel De Correspondent, ofwel de Volkskrant.

Hieronder staat een overzicht van alle genomineerden per categorie. Daarbij zijn zoveel mogelijk links naar de producties opgenomen, zodat iedereen fijn de beste onderzoeksjournalistiek en Vlaanderen kan lezen en bekijken en beluisteren.

Digitaal

De Correspondent: Onder de motorkap van je smartphone

De apps die iedereen op zijn smartphone heeft, versturen nogal wat data naar allerlei commerciële organisaties. Dat vogelde Dimitri Tokmetzis uit. Geen gemakkelijke klus, hij moest een paar technische trucs uithalen om aan zijn bevindingen te komen. Zijn speurwerk leidde tot het verhaal Dit gebeurt er allemaal onder de motorkap van je smartphone. In een ander verhaal richt hij zich op apps voor kinderen: Dit zijn de virtuele stalkers van uw kind. Verder geeft Tokmetzis een uitleg van hoe hij zijn onderzoek deed en zeven adviezen om je smartphone beter te beveiligen.

motorkap smartphone

De Volkskrant: Marktplaats van de drugs

Sybren Kooistra en Jeroen Trommelen doken in het deep web om in kaart te brengen hoeveel drugs verhandeld wordt via webwinkels op anonieme internetmarktplaatsen. Ze kwamen aan hun bevindingen door de verkoopgegevens van online drugsshops te scrapen. Hun zoektocht resulteerde in een webspecial: Marktplaats van de drugs.

marktplaats drugs

Tekst

Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad: Defensie en de doofpot van giftige chroom6-verf

Jarenlang liet Defensie eigen personeel onvoldoende beschermd werken met kankerverwekkende verf. De journalisten Serge Sekhuis en Bram van der Heijden zochten deze kwestie uit. Al hun artikelen uit de krant zijn als pdf-bestand te vinden op de website van Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad.

chroomverf

Het Financieele Dagblad: Reconstructie van het Imtech-drama

Inmiddels is Imtech failliet, maar lang daarvoor waren FD-journalisten Jeroen Molenaar, Siem Eikelenboom en Yteke de Jong al op het spoor van een enorme fraude bij het bedrijf. Bovendien bleek er sprake te zijn van een enorme chaos in de organisatie. Het ging allemaal mis toen Imtech wilde meedoen aan de aanleg van een megalomaan pretpark in Polen. De reconstructie verscheen in vier artikelen in de krant, die niet in dezelfde vorm op FD.nl staan. Via deze link zijn wel een aantal artikelen van FD te vinden die gebaseerd zijn op de reconstructie.

imtech

MO*magazine, De Tijd en Trouw: Luxleaks
Grote multinationals en rijke families maken geheime afspraken met de Luxemburgse belastingdienst zodat ze in België en Nederland (en andere landen) een stuk minder belasting hoeven te betalen. Deze afspraken kosten landen miljarden aan belastinginkomsten. Dat zijn kort samengevat de bevindingen van het internationele onderzoek Luxleaks. In Vlaanderen is het onderzoekswerk gedaan door Lars Bové van De Tijd en Kristof Clerix van MO*magazine, en in Nederland door Martijn Roessingh, Jan Kleinnijenhuis, Han Koch van Trouw. Online zijn hun publicaties te vinden in dossiers op de websites van MO*magazine, De Tijd en Trouw.

luxleaks

Audiovisueel

De Monitor: Hoe sociaal is de Sociale Dienst?

Een man die uit radeloosheid de gaskraan opendraait waardoor zijn huis ontploft. Een vrouw die maandenlang bespioneerd wordt. Een oma die niet op haar kleinkind mag passen omdat dat werk zou zijn. Drie verhalen die veel stof deden opwaaien. Ze laten zien welke vergaande maatregelen sociale diensten soms nemen om minder uit te hoeven keren aan bijstandsgerechtigden. Miranda Grit en Sietze van Loosdregt zijn verantwoordelijk voor deze onthullingen van De Monitor. Hun onderzoek en de tv-uitzendingen is terug te vinden op de website van De Monitor.

monitor bijstand

Radar: Mandarijnennetje als implantaat

Het blijkt echt te kunnen: een mandarijnennetje officieel laten registreren als medisch hulpmiddel dat in menselijke lichamen mag worden ingebracht. Radar toonde dat overtuigend aan met een undercoveroperatie. Je gelooft het niet? Kijk deel 1 en deel 2 van de uitzendingen die Linda Stoltenberg en Jet Schouten maakten, maar eens terug.

radar mandarijnennetje

Zembla: Wie is de Mol?

Dat ict en overheid geen gelukkige combinatie is, dat wisten we al wel. Wat we nog niet wisten is dat ict-bedrijven als Ordina aanbestedingen manipuleren, gebruik maken van corrupte ambtenaren en informanten die geheime stukken lekken. Sander Rietveld en Norbert Reintjens van Zembla openen een wereld die sterk doet denken aan de bouwfraude. Bekijk op de website van Zembla deel 1 en deel 2 van de uitzendingen die ze maakten.

zembla wie is de mol

Aanmoediging

Brandpunt Reporter en Follow the Money: Vissen naar subsidie

Een visschandaal in de Peel. Je verzint het niet. Maar het was er wel. Een slimme ondernemer bedacht dat je ook best vis kon gaan kweken in Noord-Brabant. Hij wist een paar miljoen aan subsidie binnen te halen om op grote schaal tilapia te gaan kweken. Maar met zijn subsidies drukte hij andere viskwekers uit de markt. Anne de Blok en Frederick Mansell maakten hierover een uitzending voor Brandpunt Reporter, en een geschreven versie verscheen op Follow the Money.

reporter vissen

De Correspondent: Dossier staatsgeheimen

Staatsgeheimen. Dat klinkt spannend. Maar we komen natuurlijk nooit te weten wat ze inhouden. Of toch wel? Ja hoor, want jaarlijks worden staatsgeheimen vrijgegeven. Anoek Nuyens en Lynn Berger zochten uit wat er nu allemaal voor geheims in die staatsgeheimen staat. Via deze link kan je op De Correspondent hun ontdekkingen teruglezen.

staatsgeheimen

De Loep is de prijs voor de beste onderzoeksjournalistiek uit Nederland en Vlaanderen en is een initiatief van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ). De jury wordt dit jaar gevormd door Marjan Agerbeek, Henk Blanken, Marc Chavannes, Hilde Geens, Belia Heilbron, Marnix Koolhaas, Thomas Muntz, Alexander Pleijter, Elke VanderSypen en Trees Verleyen. De Loep wordt uitgereikt tijdens de jaarlijkse VVOJ-conferentie, die dit jaar plaatsvindt in Den Haag op 20 en 21 november.

Alexander Pleijter –

Alexander Pleijter is hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter. Hij werkt als universitair docent internetjournalistiek aan de opleiding Journalistiek en Nieuwe Media van de Universiteit Leiden.

Alle artikelen van Alexander Pleijter op De Nieuwe Reporter.