Brexit-referendum laat ook zien waar de professionele nieuwsmedia faalden

Ook de journalistiek moet lessen trekken uit Brexit, meent Steven de Winter. Hij roept media op te focussen op feiten en een kritische bejegening van mannen (en vrouwen) met haatzaaiende leugens en angst aanjagende komplot-theorieën.

Bang gemaakte mensen blijken blind voor de feiten. Voorbeeld: Wales.

De Britse krant The Guardian ging op onderzoek in Ebbw Vale, in Wales, waar 62% vóór Leave koos. Nergens in Wales kreeg Leave zoveel steun als in Ebbw Vale, een stadje van 18.000 inwoners.

Wat is er aan de hand in Ebbw Vale? Toen de staalindustrie in 2002 de deuren sloot, leek de ondergang van Ebbw Vale onafwendbaar. Maar zie, het European Redevelopment Fund schoot te hulp, samen met het European Social Fund en nog enkele andere Europese fondsen.

Honderden miljoenen pond steun uit Europa hielpen Ebbw Vale er weer bovenop. De EU heeft Wales tot 2020 financiële steun toegezegd voor een bedrag van 1,8 miljard pond. Of dat nu nog allemaal doorgaat is ongewis.

Immigratie

De inwoners van Ebbw Vale meenden desondanks dat zij meer aan de EU betalen, dan zij terugkrijgen. En, tekende de verslaggever van The Guardian op:

“There was only one word people had on their mind: immigration. They didn’t look at the facts at all.”

Maar er zijn nauwelijks immigranten in Ebbw Vale!

Conclusie van The Guardian:

“It’s a town with almost no immigrants that voted to get the immigrants out.  A town that has been showered with EU cash that no longer wants to be part of the EU.”

Waarom kenden de inwoners de feiten niet? En, als ze die al kenden, waarom negeerden zij de argumenten voor Remain en waarom lieten zij zich bang maken door het Leave-kamp, dat beweerde dat als het Verenigd Koninkrijk lid blijft van de EU, het zal worden overspoeld door massa’s (gekleurde) immigranten?

Het falen van de Remain-campagne in Ebbw Vale is een niet te missen les voor de blijven-campagne straks in Nederland.

Verantwoordelijkheid van de nieuwsmedia

Maar de les van Wales treft ook de professionele nieuwsmedia. Wat in Ebbw Vale zichtbaar is gemaakt door The Guardian,  zou die media moeten aanzetten tot reflectie op hun rol en verantwoordelijkheid in de samenleving. Dat betekent: focus op feiten en een kritische bejegening van mannen (en vrouwen) met haatzaaiende leugens en angst aanjagende komplot-theorieën. Terug naar de basis, naar journalistiek zoals journalistiek bedoeld is.

Burgers hebben recht op deugdelijke en toegankelijke informatie om bij het bepalen van hun stem tot een afgewogen oordeel te kunnen komen. Als dat niet meer (of onvoldoende) kan, gaat de parlementaire democratie onderuit. Dat geldt des te sterker voor parlementaire democratieën die stunten met referenda. De professionele nieuwsmedia spelen hierin een cruciale rol. Journalistiek is geen vrijblijvend métier, journalistiek verplicht.

Dit stuk verscheen eerder op de website van de Stichting Media Ombudsman Nederland.

Steven de Winter –

Steven de Winter is oud-chef van de buitenlandredactie van NRC en bestuurslid van Stichting Media-Ombudsman Nederland.

Alle artikelen van Steven de Winter op De Nieuwe Reporter.

  • Het Volendam van Wales!

  • Bob Lagaaij

    Ik heb voorafgaand aan het Britse referendum vrijwel uitsluitend gelezen hoe ,,dom” het gewone volk was, dat naar een Brexit neigde. Dat mogen de media zich aantrekken. Lijkt me.

  • Kees Bikker

    De media zouden eens moeten stoppen met overdreven aandacht voor populistische partijen. Elke pikante uitspraak of actie van een Wilders zet dit soort mensen daarmee nog hoger op het podium.

  • Uiteindelijk stemde de meerderheid in Wales tegen de Brexit. Had u wel even kunnen vermelden. I.p.v. mensen als in Ebbw nog harder de zegeningen van de globalisering a la EU in te wrijven, zouden de professionele media vooral meer aandacht moeten schenken aan de behoeften van de helft tot driekwart van de bevolking van EU-landen die niet in de grote steden woont en vooral de negatieve gevolgen van de globalisering ondervindt. Zie mijn essay op annekevanammelrooy.wordpress.com. Verder las ik dat de netto immigratie in de UK in 2015 ruim 300.000 personen was. Ik moet nog steeds het eerste artikel lezen dat bewijst dat de UK daarvoor genoeg huizen, werk etc. heeft.