Reporters Online, verdient dat een beetje?

Reporters Online, de dienst waarmee schrijvers onafhankelijk hun verhalen in Blendle kunnen publiceren, duikt met enige regelmaat op in de vakliteratuur. Oprichter Jan-Jaap Heij streeft ernaar om volgend jaar 10.000 euro met één stuk binnen te halen. Klinkt veelbelovend. Is dit publicatieplatform voor onafhankelijke journalisten op weg om een goede inkomstenbron te worden?

Om maar met de deur in huis te vallen: als schrijver is het op dit moment zo goed als onmogelijk om rond te komen van Reporters Online-inkomsten. ‘Het lijkt nu een beetje op een boekenuitgeverij,’ vertelt oprichter Jan-Jaap Heij. ‘Of je hebt een hit met je boek, of je verdient nagenoeg niets. Er is natuurlijk wel een tussencategorie van schrijvers die een beetje tot behoorlijk verkopen.’ Naar eigen zeggen is de missie van Heij niet om te zorgen dat Reporters Online tophits scoort, maar dat een gemiddelde journalist ‘300, 400, 500 euro per goed stuk verdient. Net iets meer dan een doorsnee krant betaalt.’ Heij: ‘Dat is nu mijn doel.’

Heij, voormalig hoofdredacteur van gratis krant De Pers, ziet Reporters Online niet als een substituut, maar als toevoeging op de huidige verdienmodellen in de journalistiek: ‘Het is één van de dingen die je als freelancer kunt doen om los van de grote uitgevers omzet te generen.’ Reporters Online begon in 2013 als een doorstart van De Pers. ‘Toen ik begon, schatte ik in dat het zeker vijf tot tien jaar zou duren voordat het platform echt af zou zijn,’ legt Heij uit. ‘Ik ben nu ongeveer op de helft van de ontwikkeling.’ De omzet van het platform liep het afgelopen jaar tegen een ton. Heij hoopt dit jaar ergens in de buurt van het dubbele te komen.

Tevreden freelancer

Op dit moment zijn er ongeveer 150 schrijvers regelmatig actief via Reporters Online. Eén van de meest succesvolle auteurs is theoloog Alain Verheij. Zijn artikelen werden, zeker in het afgelopen jaar, duizenden keren verkocht. Een analyse van zijn hand over Islamitische Staat was zelfs het meest verkochte artikel van Reporters Online van 2016. Gevraagd naar zijn verdiensten geeft hij aan een ‘hele tevreden freelancer’ te zijn als hij elke maand een tophit, zoals met het IS verhaal, zou scoren. Verheij: ‘Hoeveel ik er precies mee heb verdiend, kan ik niet zeggen, maar ik ga ervan uit dat een absolute tophit rond de 15 á 20.000 lezers kan halen.’

Ondanks structurele hoge noteringen in de verkoopcijfers, kan ook Verheij niet rondkomen van Reporters Online. ‘Ik schrijf nu ongeveer een stuk per week voor Blendle en werk even hard aan elk verhaal. Niet al die verhalen leveren vervolgens veel geld op,’ licht hij toe. ‘Het is dus erg onvoorspelbaar wat je uiteindelijk voor je werk terugkrijgt. Het kan 25 euro zijn, een paar honderd euro of zelfs veel meer.’ Soortgelijke cijfers worden ook genoemd door oprichter Heij: ‘De verdiensten bij Reporters Online liggen nu tussen de 0 en 3.000 euro per artikel.’

Mede door de grilligheid van de opbrengsten, durft zelfs een ‘Blendle-superster’ als Verheij zich niet fulltime op Reporters Online te storten: ‘Begrijp me niet verkeerd: het is in het afgelopen jaar veel meer dan een kleine bijverdienste geweest,’ vertelt hij. ‘Ergens tussen een lange vakantie en de aanschaf van een auto in.’ De theoloog kijkt hoe Blendle zich in Engelstalige landen ontwikkelt: ‘Daar is veel meer potentieel bereik en heerst een levendige maatschappelijke discussie over religie.’

Onderzoeksjournalistiek

De financiële onduidelijkheid van online publiceren heeft volgens Verheij ook effect op het soort verhalen dat gemaakt wordt. ‘Stel je voor, je werkt een maand lang aan een stuk en je zet het online. Als die dag toevallig iemand als David Bowie overlijdt, kan je een fantastisch artikel hebben geschreven, maar je kan wel raden waar iedereen op gaat klikken.’ Ook voor de theoloog zelf is het nog erg onduidelijk wat de ingrediënten van een Blendle-hit zijn. ‘Het moeilijke aan publiceren op het internet is dat wat viraal gaat, steeds weer verschuift.’

Dat zelfstandig uitgeven en bijvoorbeeld onderzoeksjournalistiek nog niet hand in hand gaan, wordt ook beaamd door oprichter Heij: ‘Een artikel waar echt veel tijd in zit, zal zich incidenteel terugbetalen, maar Reporters Online is nog niet de plek voor dat soort verhalen.’ Dat betekent volgens hem niet dat het platform waardeloos is voor een onderzoeksjournalist. ‘Als jij met een groot onderzoek bezig bent, kun je misschien alle losse interviews online plaatsen en het grote verhaal ergens anders verkopen,’ vertelt Heij.

Hoe ziet de situatie bij Reporters Online er over een aantal jaar uit? Heij zelf denkt dat er over twee jaar wellicht twee tot vijf mensen zijn die van Reporters Online kunnen leven. ‘Als Joris Luyendijk besluit om via ons te publiceren, zou hij ver komen. Dat geldt ook voor mensen als Alexander Klöpping en Rob Wijnberg.’ Hoe de ontwikkeling voor minder bekende journalisten zal zijn, laat zich helaas nog moeilijk voorspellen. ‘Reporters Online is één van de tien dingen die je als freelancer kunt doen om geld te verdienen. Niet meer, maar zeker ook niet minder,’ benadrukt Heij.

Dit verhaal is onderdeel van De Pegel, een zoektocht naar nieuwe verdienmodellen voor freelancejournalisten. Kijk voor meer informatie op www.depegel.media. Daar zijn meer verhalen en de volledige interviews met Alain Verheij en Jan-Jaap Heij (via Blendle) te lezen.

Erwin van 't Hof –

Erwin van ’t Hof studeerde in 2012 af aan de School voor Journalistiek in Utrecht, daarna rondde hij een onderzoeksmaster Politieke Geschiedenis af aan de Universiteit van Utrecht. Hij schrijft voor websites en kranten en werkt als freelance eindredacteur. Daarnaast maakte hij de documentaire Dancing on a Razor’s Edge over het hek aan de zuidelijke grens van Hongarije. Samen met Sjoerd Arends startte hij De Pegel, een zoektocht naar nieuwe en innovatieve verdienmodellen voor freelancejournalisten (www.depegel.media).

Alle artikelen van Erwin van 't Hof op De Nieuwe Reporter.