GlobalFact4

Duke Reporters’ Lab zoekt met Google naar manieren om factchecks een groter bereik te bezorgen

Een kwestie waar factcheckers zich de hals over breken is: hoe bereiken we mensen met onze factchecks? Op GobalFact4, het mondiale factcheckerscongres dat van 5-7 juli plaatsvindt in Madrid, laat Duke Reporters’ Lab zien aan welke oplossingen ze werken voor dit probleem. 

Nepnieuws verspreidt zich vaak razendsnel. Want het is sensationeel, emotioneel of verbazingwekkend. Factchecks verspreiden zich een stuk minder snel en bereiken een veel kleiner publiek. En komen vaak ook niet terecht bij de mensen die het nepnieuws onder ogen hebben gekregen. Hoe kan je er nou voor zorgen dat factchecks die mensen toch bereiken? En een groter bereik krijgen?

Dat zijn vragen waar Duke Reporters’ Lab zich mee bezig houdt. In samenwerking met Google en Schema.org heeft het Lab een interessante manier bedacht om factchecks kenbaar te maken aan een groot publiek. 

Bill Adair (rechts) van Duke Reporters' Lab tijdens GlobalFact4 in Madrid. Foto: Alexander Pleijter.

Bill Adair (rechts) van Duke Reporters’ Lab tijdens GlobalFact4 in Madrid. Foto: Alexander Pleijter.

Twee producten

Het doel van de samenwerking met Google en Schema.org is tweeledig, vertelt Bill Adair, directeur van het Duke Reporters’ Lab, tijdens GlobalFact4:

  1. Het ontwikkelen van een module zodat zoekmachines factchecks kunnen herkennen. De oplossing bestaat uit het standaardiseren van factchecks, door duidelijk te maken wat de bewering is, wie het beweert heeft en wat de uitkomst van de factcheck is. De module die Schema.org hiervoor ontwikkeld heeft is ClaimReview.
  2. Het ontwikkelen van een manier om factchecks op een eenvoudige en aantrekkelijk manier te verspreiden via sociale media als Facebook en Twitter. Hiervoor heeft Duke Reporters’ Lab een widget ontwikkeld, de Share the Facts-widget.

Het voordeel van deze widget is dat factchecks heel makkelijk gedeeld kunnen worden op sociale media en in een oogopslag duidelijk maken waar de factcheck over gaat en wat het oordeel is (zie het voorbeeld hieronder).

Voorbeeld van de Share the Facts-widget, in dit geval een factcheck van Politifact.

Voorbeeld van de Share the Facts-widget, in dit geval een factcheck van Politifact.

Factchecks in Google

Dankzij ClaimReview worden sinds april factchecks duidelijk herkenbaar in de zoekresultaten van Google getoond. Bovendien komen deze factchecks hoger in de zoekresultaten.

In Nederland verschijnen tot heden alleen de factchecks van Nieuwscheckers van de Universiteit Leiden  op deze manier in de zoekresultaten van Google (zie afbeelding hieronder).

Screenshot van een factcheck van Nieuwscheckers in de zoekresultaten van Google.

Screenshot van een factcheck van Nieuwscheckers in de zoekresultaten van Google.

Hoe komen factchecks in Google?

Factcheckers die op deze manier zichtbaar willen zijn in Google kunnen dat op twee manier voor elkaar krijgen:

  1. Door te zorgen dat de elementen van ClaimReview in aparte velden in je cms komen, zodat de crawlers van Google de juiste informatie herkennen. Lees hier hoe.
  2. Door gebruik te maken van de Share the Facts-widget. Als je de widget gebruikt, verschijnen je factchecks ook  herkenbaar in de zoekresultaten van Google. 

Wie voor zijn factchecks gebruik wil maken van de Share the Facts-widget moet zich daarvoor aanmelden. Op dit moment zijn er een aantal organisaties die er gebruik van maken, zoals Politifact, Washington Post, Factcheck.org, Gossip Cop, Climate Feedback, La Stampa en The Ferret.

De widget is nog niet in het Nederlands beschikbaar. Er wordt wel gewerkt aan ‘vertalingen’ van de widget; inmiddels zijn onder meer Italiaanse, Spaanse en Japanse versies al beschikbaar.

Sommige factcheckorganisaties maken geen gebruik van de Share the Facts-widget, maar gebruiken wel de ClaimReview om herkenbaar in Google te komen. Dit geldt onder meer voor: Snopes, CBS News, Full Fact, BBC en the New York Times.

Sinds vorige week is een redesign van Google News gelanceerd, waarbij een aparte sectie voor factchecks is gereserveerd. In Nederland is dit nog niet beschikbaar.

Factchecks al aparte, herkenbare sectie op Google News.

Factchecks al aparte, herkenbare sectie op Google News.

Een onverwacht bij-effect

Het was volgens Bill Adair niet vooraf bedacht, maar een interessant bij-effect van dit project: het creëren van een enorme database met factchecks uit de hele wereld. Een database die perfect gestructureerd is: welke claim, door wie gecheckt en welk oordeel. Die database kan je daardoor gebruiken voor andere toepassingen.

Bijvoorbeeld een app voor de Amazon Echo die je vragen kan stellen: Klopt het dat Donald Trump tegen de oorlog in Irak was? De computer zoekt razendsnel in de database of er een factcheck is die deze bewering onder de loep genomen heeft.

Adair zit vol met ideeën voor toepassingen van de database. Zo wil hij een factcheck-popup voor smartphones. “Stel, je bent bij een toespraak of debat. Je houdt je telefoon omhoog, het geluid wordt opgenomen, omgezet in tekst en gekoppeld aan de database. Vervolgens komt een waarschuwing in beeld als een bewering gedaan wordt die in de database met factchecks zit.”

Alexander Pleijter –

Alexander Pleijter is hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter. Hij werkt als universitair docent internetjournalistiek aan de opleiding Journalistiek en Nieuwe Media van de Universiteit Leiden.

Alle artikelen van Alexander Pleijter op De Nieuwe Reporter.