Klokkenluiderswebsite Wikileaks heeft bloed aan zijn handen. Aan de handen van oprichter en voorman Julian Assange kleeft nog wel het meest. Dat vindt Admiraal Mike Mullen, voorzitter van de ‘Joint Chiefs of Staff’ van president Obama. Door het plaatsen van de 92.201 uitgelekte documenten over de oorlog in Afghanistan heeft Wikileaks soldaten en de families van Afghaanse informanten in gevaar gebracht.

Maar kleeft het meeste bloed niet aan de handen van de Amerikanen? Het leger dat honderden burgerslachtoffers heeft gemaakt én verzwegen. Is het niet hypocriet om in de richting van Wikileaks te wijzen?

Deze transparantie en onthullingen – verzwegen moorden, de Pakistaanse veiligheidsdienst die de Taliban steunt – beschadigt hier onnodig de ‘war on terror’ in Afghanistan, vinden critici. Maar uiteindelijk zijn ze het bangst voor het hele idee van transparantie.
Lees verder.

Met het voorlopige akkoord tussen PVV, VVD en CDA lijkt Nederland aan de vooravond te staan van een fundamentele verandering in de politieke verhoudingen. Minder fris uitgedrukt: nu de etterende wond in de politieke cultuur, die negen jaar geleden werd opgelopen met de aanslag op het WTC en de verpletterende opkomst van Fortuyn, eindelijk is gebroken, lijkt de Nederlandse politiek definitief in de greep van culturele in plaats van sociale of economische tegenstellingen.
Lees verder.

Natuurlijk zat de CIA achter de aanslagen op de Twin Towers. De Mexicaanse griep is bedacht door een op winst beluste samenzwering van wetenschappers, overheid en farmaceutische industrie. Het hiv-virus is bewust verspreid om overbevolking tegen te gaan en de DSB-bank is over de rand van het bankroet geduwd door een old boys-network onder aanvoering van minister van Financiën Wouter Bos.

Complotdenkers zijn creatief. Dankzij internet zijn ze dat met talloze gelijkgestemden ook nog eens samen. Ze vinden elkaar in de echoputten van de netwerksamenleving. Hun theorieën zijn het product van constructief wantrouwen. Hun argwaan zwelt aan, langs soms verrassend originele denklijnen, gedreven door passie en onbehagen. Een rem zit er niet op, want niemand spreekt hen krachtig genoeg tegen.
Lees verder.

Massakranten maken en breken hun eigen helden, op de manier en het moment die zij zelf kiezen. Daarbij varen zij op de wil van het volk zoals hun journalisten die zelf inschatten in de afzondering van hun redactiebunker, niet gehinderd door relevante feiten. Zo toont de massakrant zijn macht, zowel aan de lezer als aan de mensen die al held zijn of het hopen te worden. De verdiensten uit de exploitatie van de helden zijn een prettige bijkomstigheid.

De grootmeesters van dit spel werken voor Rupert Murdoch, bij schandaalbladen als de New York Post, The Sun en News of the World. In Nederland heeft de minder virulente Telegraaf het rijk alleen. Hoofdredacteur Sjuul Paradijs gunde onlangs een uitzonderlijk kijkje in zijn heldenkeuken, toen hij in Volkskrant Magazine vertelde over de lancering van ‘ene dokter Frank’, een nieuwe dieetgoeroe ter aflossing van Sonja Bakker. ‘Sonja ging van Koen af’, haar partner, gaf Paradijs als verklaring. En: ‘Ik zag gewoon dat gat in de markt.’
Lees verder.

Traditiegetrouw stelde De Nieuwe Reporter aan het eind van het jaar drie vragen aan verschillende mediamensen: Wat is het hoogtepunt van het afgelopen mediajaar? Wat het dieptepunt? En welke ontwikkelingen voorzie je voor 2010? Eerder kwamen de hoogtepunten al aan bod. Vandaag de tweede aflevering: de dieptepunten. De Nieuwe Reporter nodigt lezers van harte uit om via het reactievenster andere journalistieke dieptepunten van 2009 aan te dragen.

Bart Brouwers (hoofdredacteur Sp!ts, chef lokale online activiteiten van TMG): “De onophoudelijke hulpeloze navelstaarderij in de sector. Er is veel leed, maar deze tijden kenmerken zich tegelijk door de ongekende mogelijkheden. Houd op met het naar binnen kijken, stop het debat over wie een echte journalist is en wie dat eigenlijk niet zou mogen zijn, neem het heft in handen, gooi de deuren open en ga aan de slag! De wereld zit te wachten op nieuwe journalistieke prestaties. Onderwerpen genoeg, dus dat scheelt alvast.”
Lees verder.

Neem de deelname van Geert Wilders’ PVV aan de komende gemeenteraadsverkiezingen in Almere. Zouden media niet liever zelf de politieke stemming in de polderstad ‘veelzeggend’ en ‘vakkundig’ thermometeren in plaats van zich als vanouds te verlaten op oppervlakkige en dure opinieonderzoeken van externe bureaus of door het halen van wat voxpop op straat? Hoogleraar journalistiek Frank van Vree denkt van wel.

Reden waarom het onlangs mede door hem geïnitieerde Expertisecentrum Journalistiek de seminar Peilen en proeven: lokaal verkiezingsonderzoek organiseert. ‘Gerenommeerde’ onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam reiken tijdens deze cursus van drie middagen maximaal vijftien journalisten kennis en instrumenten aan waarmee zij hun eigen onderzoek kunnen doen. Van de cursisten worden ook eigen ideeën verwacht. Van Vree zelf coördineert het seminar. Goedkoop is de cursus niet (€ 475 per deelnemer; € 750 per twee deelnemers) maar dan heb je ook wat. De uitnodiging aan media voor het seminar is zojuist de deur uit gegaan, meldt Van Vree kort voor de Kerstdagen.
Lees verder.

Vorige week vroeg de nieuwe hoogleraar Journalistiek aan de VU, Irene Costera Meijer, zich hardop af of Nederlandse nieuwsjournalisten niet op een doodlopend spoor voortploeteren. Terwijl het publiek in drommen wegloopt, blijven ze hun onderwerpen hardnekkig op de vraag enten of die iets voor het “burgerschap” van mensen betekenen. Costera Meijer heeft een beter idee: neem “kwaliteit van leven” als ijkpunt. Dat confronteert mensen niet met het abstracte belang van buurman, samenleving of wereld maar genereert nieuws dat zichtbaar aan de verbetering van het eigen bestaan raakt.

Nu was mijn stellige indruk dat het overgrote deel van de Nederlandse journalistiek zich al rond dat perspectief had gegroepeerd. De schappen in de kiosk Lees verder.

In de Nederlandse documentaire zijn ‘eigenheid’ en ‘auteurschap’ belangrijke elementen. Maar waarom lijken al die documentaires dan zo op elkaar? Kan echt auteurschap zich aan de werkelijkheid onttrekken?

Ik las in the Guardian over Antichrist, de nieuwe film van Lars von Trier. De premire in Cannes ging gepaard met veel commotie en beledigde journalisten vanwege ‘horrendous violence, genital mutilation and a satanically prophetic talking fox’. De vos spreekt tot de hoofdpersoon (gespeeld door Willem Dafoe) met de woorden ‘Chaos reigns’, hetgeen in de zaal tot schamper hoongelach leidde. Maar de echte verontwaardiging kwam bij de persconferentie, toen Von Trier weigerde de film te verklaren en simpelweg zei: “Ik ben de beste regisseur van de wereld. Ik hoef mijzelf niet te rechtvaardigen. Ik maak films en ik maak ze met veel genoegen. U bent allen mijn gasten, hier – en niet andersom. Ik werk voor mezelf. Ik heb deze kleine film gemaakt, waar ik nu toch wel erg gesteld op ben, en ik heb dat niet gedaan voor u, of voor het publiek, dus ik vind niet dat ik iemand enige uitleg verschuldigd ben.”
Lees verder.