AUTEUR: Arjan Dasselaar

Onwetenschappelijke journalisten

reageerbuisHet is een nogal sarcastisch stukje geworden, op het lezenswaardige Freakonomics-blog van Stephen J. Dubner en Steven D. Levitt. De VN-klimaatcommissie IPCC heeft, vooroplopend op het vijfde rapport over al-dan-niet-antropogene klimaatverandering alle 831 deelnemende experts een brief gestuurd.

De boodschap is simpel. Of ze voorzichtig met ons willen zijn. Heel voorzichtig. Wij journalisten raken namelijk nogal snel in de war van ingewikkelde wetenschappelijke termen. Het IPCC heeft er gelijk maar een lijstje met dergelijke termen bijgedaan.
Lees verder.

Verplichte bijscholing

kennisAls de éducation permanente niet naar de journalist komt, dan moet de journalist maar naar de éducation permanente

Mooi moment in het debat ter gelegenheid van de presentatie van het Handboek Crossmediale Journalistiek en Redactie waarvan ik een van de auteurs ben: collega Paul Grijpma sprak vanuit de zaal woorden in de trant van ‘maar bijblijven doet een journalist toch automatisch? Dit hele vak is toch één grote éducation permanente?’

Ik was bezig een debat te modereren, dus elke onzinnigheid of onvolkomenheid in de weergave van die uitspraak is de oorzaak van mijn slechte geheugen en niet van een gebrek in de eloquentie van Grijpma.
Lees verder.

Van klunzige eend tot jonge woudloper

jongejournalistZoals moderne legers steeds meer vertrouwen op ‘special forces’, zo kan ook de journalistiek de oorlog om het eigen voortbestaan niet winnen met het opleiden van standaard zandhazen.

Het was groter nieuws dan je op grond van de vaderlandse media-aandacht zou denken. Biologisch genie Craig Venter kondigde op 20 mei aan de eerste bacterie te hebben geproduceerd met een kunstmatig genoom.

Mijn Twitter-bericht over de mogelijke implicaties van die vinding voor de geneeskunde, leidde tot een reactie van een journalist in opleiding. Zijn reactie kwam er geparafraseerd op neer of ik ook niet vond dat de vinding zinloos was – ‘want voor elke ziekte die door menselijk toedoen verdwijnt, verzint de natuur een nieuw euvel’.
Lees verder.

Geld verdienen zonder iPad-journalistiek

ipadJournalisten verwarren in de discussie over hun toekomst stelselmatig de vorm, inhoud en distributiewijze van hun producten

Apple-zeloten kunnen naar aanleiding van de kop gelijk hun voorliefde voor Steve Jobs gaan spuien in de comments. In de rest van dit artikel zult u namelijk geen onvertogen woord over Apple tegenkomen. Sterker nog, ook de kop gaat niet over Apple, maar over de wijze waarop nogal wat journalisten naar elke nieuwe technische vinding grijpen alsof het de redding van het vak gaat worden.

De journalistiek gedraagt zich als de protagonist in een ouderwetse weerwolf-film: op zoek naar een zilveren kogel waarmee het monster gestopt kan worden. Het probleem is dat niemand weet wat of wie het monster precies is. Misschien zijn we het zelf wel. Zoals een cartoon ter gelegenheid van Earth Day in 1971 luidde: ‘We have met the enemy – and he is us.’
Lees verder.

Weg van de kassa

kassaAls de journalistiek wil innoveren, moet de focus komen te liggen op productvernieuwing, niet op kassaverbetering.

Stel: het gaat niet zo goed met de buurtsuper. De ietwat zurige man achter de toonbank heeft het assortiment al jaren vooral qua vorm veranderd, maar qua inhoud nauwelijks. Goed, vroeger verkocht hij alleen tomaten in blik en tegenwoordig ook kant-en-klare pastasaus met basilicum, maar dat is het dan ook wel zo’n beetje. De groente is eetbaar, maar eigenlijk niet echt vers meer op het moment dat je ’t koopt. En service? Ach, de buurtsuper luistert niet zo graag naar klanten. Of wijsneuzen, zoals hij ze ietwat ironisch betitelt. Wie heeft er per slot van rekening doorgeleerd voor z’n boekhoud- en middenstandsdiploma’s? Nou dan!
Lees verder.

Sapir-Whorf op de journalistieke werkvloer

sneeuwDe Inuït, in het dagelijkse spraakgebruik onbeleefd eskimo’s genoemd, hebben volgens een hardnekkig kletsverhaal veel meer woorden voor sneeuw dan, pak ‘m beet, de inwoners van Jamaica. In deze mythe zit een kern van waarheid. Want welke woorden je gebruikt, verraadt hoe je de wereld ziet. Dat is slecht nieuws voor journalisten.

Taal beïnvloedt hoe mensen denken. Dat is, bijzonder kort door de bocht, de centrale gedachte achter de Sapir-Whorf-hypothese, ook wel ‘linguïstische relativiteit’ genoemd. Haakt u niet gelijk af, deze column gaat wel degelijk over journalistiek.
Lees verder.

Weg met cargo cult journalism

Je als multimediale journalist gedragen is nog niet hetzelfde als een multimediale journalist zijn. Wetenschapper Richard Feynman beschreef in 1974 een fenomeen dat hij ‘cargo cult science’ noemde: een activiteit die uiterlijk op wetenschap lijkt, maar het niet is. Online journalistiek lijdt vaak aan hetzelfde fenomeen.

Het moet een boeiend gezicht zijn geweest. Op veel eilanden in de Stille Oceaan, of zoals die vroeger zo prachtig heette: de Stille Zuidzee, bouwden de oorspronkelijke bewoners ver na afloop van de Tweede Wereldoorlog Amerikaanse namaakgeweren en simuleerden ze het kazerneleven.
Lees verder.

Gezocht: journalist met managementopleiding (m/v)

De beroepsgroep toont een universele, internationale afkeer van leidinggevende bijscholing. Terwijl die hard nodig is.

Het cultboek The Hitchhiker’s Guide To The Galaxy zou door een journalist kunnen zijn geschreven. In deze sf-parodie besluiten de bewoners van de planeet Golgafrincham alle managers met een smoesje naar een groot ruimteschip te lokken. Om dat vervolgens – op ramkoers – af te schieten richting een andere planeet.
Lees verder.

Waar blijven de journalistieke databases?

Verhalen vertellen met behulp van toegankelijke digitale kaartenbakken: in de VS een voorzichtig succes, in Nederland vooralsnog wishful thinking.

Het Amerikaanse opinieweekblad US News & World Report brengt elk jaar een studie uit naar de beste universiteiten in eigen land. Dat is op zich niet bijzonder: het weekblad Elsevier doet in Nederland al tijden precies hetzelfde. Wél uitzonderlijk is de manier waarop US News & World Report de eigen nering aan de man brengt. Op de site van het tijdschrift kan de printeditie worden besteld voor 9,95 dollar. Er is ook een online editie beschikbaar, maar die kost de helft meer: 14,95 dollar.
Lees verder.

Onderzoek naar webloggers

DNR-medewerker Arjan Dasselaar werkt aan een onderzoek naar webloggers en zoekt participanten:

‘Heb je een weblog? Ben je benieuwd of wat je daarop doet, als journalistiek gezien kan worden of niet? Anders wij wel. De Vereniging van Onderzoeksjournalisten en de Universiteit Leiden doen onderzoek naar het journalistieke gehalte van weblogs, in het kader van de Master-scriptie van joors troelie. Als je het afgelopen jaar minimaal één bericht op je weblog hebt geplaatst (vaker mag, uiteraard), willen we jouw mening weten.

Hoe meer webloggers meedoen, hoe betrouwbaarder het onderzoek, dus vraag ook je mede-webloggers om de enquete in te vullen. Die vind je op http://onderzoek.zachtei.nl. Onder de deelnemers worden tien exemplaren van het Handboek Digitale Criminaliteit verloot.’


uitgelicht rss feed icon

Succesvolle participatieve journalistiek: faciliteren in plaats van reguleren

Participatieve journalistiek, oftewel burgerjournalistiek binnen een professionele journalistieke setting, eindigt regelmatig in teleurstelling. Mediaorganisaties zijn ontevreden over de kwaliteit van de journalistieke producten die ‘leken’ aanleveren: “oh mijn god daar is weer zo’n item. Kenmerkend daarvoor is dat het slecht van kwaliteit was en nergens over ging. Ze moeten echt leren wat professioneler te worden”. [...]

lees verder.

COLORS magazine: Het creatiefste collectief van Italië

Onze Zomerreporter vliegt, vaart, rijdt en wandelt door Europa op zoek naar verhalen over creativiteit in de journalistiek. De tweede stop is Italië.
Al jaren publiceer ik artikelen in een Italiaans tijdschrift, zonder dat ik weet of iemand ze leest. Belanden mijn verhalen ongelezen in de kattenbak van een Siciliaanse kater of knipt iemand ze uit [...]

lees verder.

Debat over staatssteun is onaangenaam maar nodig

Venijnig debat tussen geleerden over staatssteun aan de pers. De ene wetenschapper, Columbia-rector Lee Bollinger, pleit voor overheidsfinanciering, naar het Britse model; de andere, Jeff Jarvis van City University New York (CUNY), houdt verbeten vast aan zijn missie: nieuwe, commerciële verdienmodellen voor journalistiek. De eerste heeft de hoop opgegeven dat het nog goed komt, de [...]

lees verder.

Meer uitgelicht.