Wat moet de wereld met het opinieblog? Wat moet ik er zelf eigenlijk mee? In steeds meer gesprekken met mensen uit de journalistiek en de wetenschap kom ik, samen met hen, tot de eensluidende conclusie dat veel op internet – en ook het opinieblog – in verregaande mate schatplichtig is aan de zogenoemde ‘mainstream media’. Zonder Philip Freriks, Mart Smeets, Volkskrant, NRC en de oer-Hollandse VARA geen, of weinig, rumoer op internet. Het opinieblog is secundair: het reageert, het spuwt gal, het bejubelt, het keurt af, het maakt zieke grappen, maar het initieert niet. Lees verder.

De journalistiek verlustigt zich in haar eigen crisis. En is zelden meer te beroerd om een verontruste vakgenoot vrij baan te geven diens zorgen te uiten. Journalist Hans van Willigenburg noemt dit ‘de ziekte van het zelfbeklag’, die een gezonde kijk verhindert op de actieve rol van de journalistiek in het geestelijk klimaat van nu.

De journalistiek heeft grotendeels hetzelfde probleem als de progressieve politiek: door haar succes heeft ze haar oorspronkelijke functie zien afkalven en als pleister op deze wond verlustigt men zich thans in een ‘vroeger was alles beter’-stemming. Zo mag Nick Davies dankzij zijn alarmistische boek ‘Flat Earth News’ de hele wereld rondreizen om zijn vakgenoten billenkoek te geven met de boodschap dat ze overschrijvers zijn. Lees verder.

De ‘maatschappelijke rol’ van de pers. De ‘controlerende taak’ van de pers. De pers als ‘waakhond’. Als ‘pitbull’. Als ‘luis in de pels’. De zogenaamde ‘maatschappelijke verantwoordelijkheid van de media’ wordt tegenwoordig in een ongekend brede waaier van cliché’s aan je opgedrongen. Niet in de laatste plaats door allerlei commissies, adviesraden en andere deftige genootschappen, die met subsidiegeld klaarstaan om de waakhond-, pitbull- dan wel luisfunctie van het journaille en hun kanalen nieuw leven in te blazen. Of de hoge dames en heren nu codes ontwerpen, ombudsmannen initiëren, uithuilbalies inrichten of zinloze subsidies aan kansloze media verstrekken: ze blijven, keer op keer, aan het waanbeeld hangen dat ergens in een bepaald gebouw op een bepaalde etage door een bepaalde groep mensen met een bepaalde opleiding en een bepaalde vorm van beschaving wordt besloten of iets de toets der kritiek kan doorstaan, ja of nee? Lees verder.

Binnen afzienbare tijd zal er dus een officieel onderzoek worden gestart naar de linkse oriëntatie van de Publieke Omroep. Eerste reactie: een beetje laat. Tweede: wie gaat dat onderzoek in hemelsnaam uitvoeren? Wie heeft het gezag, het doorzettingsvermogen en het lef om de begrippen ’serieuze’ en ‘progressieve’ journalistiek, die in Nederland volstrekt synoniem lijken, nu eens in het hol van de leeuw uit elkaar te trekken? Lees verder.

Nu ik een aantal maanden actief ben op DNR vraag ik me in gemoede af: zullen journalisten, de mensen die zeggen hartstochtelijk op jacht te zijn naar de waarheid, de waarheid het laatst ontdekken? Het heeft er alle schijn van. In een permanente stroom opinies en berichten walmt de naïviteit van zogenaamde ‘vakgenoten’ je tegemoet. Waarbij de favoriete metafoor lijkt te zijn dat onze beroepsgroep bestaat uit een verdrukte, ja steeds méér verdrukte minderheid van waarheidsvinders, die moet opboksen tegen de steeds machtiger machinaties van het internationale grootkapitaal. Lees verder.

Het is geen gebruik in de westerse democratie en al helemaal niet in de journalistiek, om per decreet een discussie af te kappen. Maar als het mogelijk was zou ik voorstellen onmiddellijk op te houden over de ‘verschraling van de pers’, hier en daar nog sterker uitgedrukt als ‘debilisering’. Niet alleen omdat er mijns inziens van verschraling helemaal geen sprake is, maar meer nog omdat je anno 2007 eerder van het tegendeel kunt spreken. En het vasthouden aan de sombere klank van ‘verschraling’ een stompzinnige ontkenning is van ontelbare nieuwe wegen en mogelijkheden die in de media voor het grijpen liggen en de afgelopen jaren deels al gegrepen zijn.
Lees verder.

Je hebt gewone clichés en buitensporige clichés. Het eerste type is hardnekkig, vaak al tijden in zwang, maar relatief ongevaarlijk en uitgewerkt. Het tweede type is agressiever, jonger, actueler, leidt tot ergerlijke misverstanden en dient derhalve, waar mogelijk, door de journalistiek bestreden te worden. Eén van die matig bestreden, buitensporige clichés – die zeker ook in ’schwerpunkt’ Hilversum veel aanhangers kent – is het idee dat jongeren hun informatie graag snel gemonteerd, ofwel hapsnap, opgediend willen krijgen. De grote vraag is natuurlijk: is dat zo? Of is dat cliché een handig excuus voor de media om zich niet meer echt in kwesties vast te bijten en te vluchten in oneliners, grappige quotes, ironie en knotsgekke internetleut? Lees verder.