AUTEUR: Jaap Stronks

Hoe internet journalistieke kernwaarden verandert

pressfedoraEerder schreef ik het artikel ‘Over de toekomst van journalistiek onderwijs‘, waarin ik constateer dat elke mogelijke verbetering begint met pakweg een verviervoudiging van de aandacht voor onlinejournalistiek. Wiel Schmetz, directeur van Fontys Hogeschool Journalistiek (FHJ) in Tilburg, reageerde op Twitter dat de “aandacht zal toch vooral uit blijven gaan naar kernwaarden in journalistiek handelen en vaardig toepassing in mediavarianten”.

Daarop antwoord ik (1, 2, 3) dat juist in die optiek internet gewoonlijk als een afzetkanaal van journalistieke producten wordt beschouwd (en als bron, trouwens), en de journalistiek zelf als universeel geldig – terwijl, indachtig het eeuwige ‘the medium is the message’ van Marshall Mcluhan, het medium geen neutraal verpakkingsmateriaal is maar zowel de betekens van de boodschap als de relaties tussen deelnemers aan het communicatieproces mede vormgeeft. Lees verder.

Waarom Google News niet parasiteert (en paywalls niet werken)

googleDe helft van de bezoekers van Google News klikt niet door naar de oorspronkelijke nieuwsaanbieder, meldt PaidContent. Waarom Google News desondanks geen parasiet is, paywalls niet werken en kranten de linkeconomie moeten omhelzen.
Lees verder.

Waarom Skoeps niet werkt – en wat dan wél werkt

Skoeps is niet meer. Ruim anderhalf jaar geleden werd Skoeps, een platform waarop burgers brekend nieuws op konden publiceren, gelanceerd als ‘baanbrekende nieuwssite’ door PCM en Talpa. De website is maandag gesloten, omdat het niet is gelukt ‘een financieel gezond vooruitzicht te ontwikkelen’.

Het ging al mis op de tekentafel. Lees verder.

De Nieuwe Reporter presenteert: de Nieuwemedia-Uitdaging 2008

Bent u een journalist die het internet nog uitsluitend voor websurfen en e-mailen gebruikt? Doe dan mee aan de Nieuwemedia-uitdaging 2008 van De Nieuwe Reporter. De eerste verslaggever van de oude stempel die onderstaande zeven stappen zet wint eeuwige roem en een klein prijsje. Lees hieronder het artikel en het stappenplan van Jaap Stronks; helemaal onderaan vindt u de kleine lettertjes.

Januari is halverwege. Nu de traditionele goede voornemens weer zijn vergeten en iedereen terug is van Gran Canaria is het tijd voor verbeterplannen van serieuzere signatuur. In 2008 transformeert u, een journalist van de oude stempel (waarbij ‘oud’ zeker niet slaat op leeftijd), tot een heuse web2.0-minded nieuwemediareporter. En verzekert u zich in één moeite door van een arbeidzaam bestaan in 2009 – ook niet verkeerd. De Nieuwe Reporter schenkt zelfs een waardebon van 100 euro, vrij te besteden bij Bol.com, aan de vlugge vogel die zich dit jaar als eerste van de deelnemers weet te bekwamen in de webjournalistiek. Dan weet u niet alleen waar Bert van der Veer het over heeft als hij uitlegt hoe het incident met Joran van der Sloot en Peter R. de Vries via Twitter, Flickr en de blogosfeer in de openbaarheid kwam, maar kunt u dergelijke middelen zelf ook toepassen. Lees verder.

Nieuwe journalistieke code is beter dan de vorige, maar even zinloos

Het Genootschap van Hoofdredacteuren heeft de eerste stappen gezet op weg naar een modernere ethische code. Jaap Stronks ziet weinig in de concepttekst. “Een kunstmatig geconstrueerde waterscheiding tussen professionals en amateurs kan niet de manier zijn om de betrouwbaarheid, transparantie en aanspreekbaarheid van nieuws- en opiniepublicisten te stimuleren.”

Toen Henk Blanken me pakweg een jaar geleden in een Utrechts kroegje me vroeg wat ik zou vinden van een nieuwe, internet-bestendige journalistieke code, zei ik ‘m al dat mijns inziens elke journalistieke code stom is. En dat vind ik nog steeds, ook de conceptversie van de laatste loot aan de stam der journalistieke codes, al is-ie zeker weten een flink stukkie beter dan de (bij mijn weten) rap in vergetelheid geraakte pennenvrucht van de Raad voor de Journalistiek.
Lees verder.

Geert Mak vs. de digitale revolutie! (Of toch niet)

Hoe krijg je het voor elkaar om het succes van ‘literaire non-fictie’ te gebruiken als bewijs voor de vermeende onverminderd grote behoefte aan ‘ambachtelijke journalistiek’? Hoe kun je zonder veel omhaal de verkoopsuccessen van de Geert Makken en de Joris Luyendijks van deze wereld aanwenden om de door internetgoeroes geprofeteerde ‘digitale revolutie’ in de journalistiek te relativeren – zoals Jeroen Bergeijk doet op De Nieuwe Reporter?

Dat kan door journalistieke kenmerken uit de context van een medium te halen, vervolgens universele geldigheid toe te dichten en dan op andere media te projecteren. Een fout die in discussies over de journalistiek dikwijls wordt gemaakt. In dit geval roemt Van Bergeijk de voordelen van het journalistieke boek: de auteur heeft alle ruimte om een ingewikkeld verhaal goed te vertellen. Vervolgens wordt echter opgemerkt: Lees verder.

Nieuwe beroepscode Raad voor de Journalistiek gelekt

Afgelopen week werd bekend dat de journalisten Kees Haak en Jan van Groesen zichzelf tot nieuwe Nederlandse media-ombudsmannen hadden gekroond, naar verluidt “om zich teweer te stellen tegen een nieuwe crisis in de journalistiek”. Deze zou bezworen moeten worden door onder meer een nieuwe ethische beroepscode op te stellen als aanvulling op reeds bestaande richtsnoeren als de Code van Bordeaux, de Gedragscode voor Nederlandse Journalisten van het Genootschap van Hoofdredacteuren en de uitspraken van de Raad voor de Journalistiek (RvdJ). Laatstgenoemde plaatste bij monde van voorzitter Herstel zo zijn vraagtekens bij het initiatief van Haak en Van Groesen, zo viel eveneens op DNR te lezen.

Al langer was bekend dat de RvdJ eveneens overwoog een dergelijke code – althans: een codificering van de historisch gegroeide bundeling algemene uitgangspunten – op te stellen. Daar wordt door RvdJ-lid Kees Buijs inderdaad hard aan gewerkt, zo blijkt nu. DNR beschikt over een conceptversie, die hier (PDF) is te dowloaden.
Lees verder.

Maak oorlogsjournalistiek transparanter

Ruim een week is verstreken sinds Amerikaanse weblogs aantoonden dat verscheidene persfoto’s van Reuter digitaal zwaar waren gemanipuleerd, resulterend in een discussie die sindsdien behalve op talloze weblogs ook in toonaangevende kranten als de Los Angeles Times en, gisteren en eergisteren, in de Volkskrant is gevoerd. Hoog tijd om de balans op te maken. Belangrijkste conclusie alvast: met het ontslag van manipulerende fotografen is het vertrouwen in de oorlogsjournalistiek niet hersteld. Die moet transparanter, zodat het publiek in staat wordt gesteld te kijken naar andere vormen van journalistieke manipulatie of vooringenomenheid dan de meest in het oog springende.

Eerst de aanleiding. Zaterdag 5 augustus jongstleden plaatste de Amerikaanse blogger Lees verder.

Overzicht: de beste nieuwemediapodcasts

Waar 2004 werd uitgeroepen tot jaar van de weblog was en in 2006 video via internet definitief aan het doorbreken is, was 2005 toch wel het jaar van de podcast. De verspreiding van audio via internet lijkt maar weinig op traditionele radio: omdat podcasts on demand worden gedownload en doorgaans met koptelefoon of oordopjes worden beluisterd, zijn er weinig podcasts die zich profileren als digitale Arbeidsvitaminen of ander auditief behang voor werkvloer of huiskamer. Nee, omdat er sprake is van een zogenaamd captivated audience – je kiest ervoor om op tijdstip A naar podcast X te luisteren, dus krijgt het programma je onverdeelde aandacht – is het beluisteren van podcasts een veel meer geïnvolveerde en meer individuele bezigheid dan het luisteren naar de radio. Podcasts lenen zich derhalve bij uitstek voor programma’s met toespraken, discussies en interviews, alsook voor educatieve toepassingen.

Er is inmiddels een behoorlijk aantal podcasts die min of meer inhoudelijk gerelateerd zijn aan hetgeen waarmee men zich op de Nieuwe Reporter bezighoudt: hoe nieuwe media de interpersoonlijke en publieke communicatie, en dus de journalistiek, veranderen. Hieronder is een overzicht te vinden van dergelijke podcasts op welke ikzelf ben geabonneerd, gerangschikt van ‘wel aardig’ tot absoluut aanbevelenswaardig. Lees verder.

Screencast: de opmars van journalistieke wiki’s

Welke min of meer journalistieke toepassingen zijn er te vinden van wiki’s? Deze vraag staat centraal bij de tweede screencast van de Nieuwe Reporter, mede gericht op degenen die nog niet goed bekend zijn met de verschillende uiteenlopende toepassingen van wiki-software. Om verwarring te voorkomen: de encyclopedie Wikipedia is slechts een voorbeeld van het gebruik van Wiki-software; de in de screencast besproken initiatieven zoals Katrinahelp.info staan los van de encyclopedie. Voor een discussie over de betrouwbaarheid van Wikipedia, zie artikelen van de Nieuwe Reporter en de Online Journalism Review. Ten overvloede: de screencast biedt een introductie tot verschillende journalistieke toepassingen van wiki’s en is het begin van een zoektocht, op welke andere artikelen later zouden kunnen aansluiten. Wie meer interessante voorbeelden weet, schroom niet ze achter te laten in de comments.
Bekijk de screencast hier (Quicktime mp4)
Shownotes: NRCs’ We are the people; de encyclopedie Wikipedia; de Encyclopedia Dramatica; het Wikipedia-artikel over Beslan; de onafhankelijke wiki Katrinahelp.info; het Wiki-nieuws-intiatief Wikinews; de publieke database Sourcewatch; de eigen achtergrondenwiki van de Nieuwe Reporter; de educatieve wiki’s van de Online Journalism Review. iPod Video-compatible podcastfeed staat hier.


uitgelicht rss feed icon

De troonopvolgers van Kapuscinski

Tijdens mijn opleiding journalistiek heb ik vooral dit geleerd over taal: hoe minder, hoe beter. Weg met de opsmuk, kom tot de kern.  Alle dramatiek en poëzie waarmee ik vertrouwd was als jonge brievenschrijver, bleken niets waard te zijn in de journalistiek.  In dit vak laat je je niet meeslepen door de taal, maar domineer [...]

lees verder.

De E, de I en de U

De journalistieke spullenkraam raakt de laatste tijd aardig gevuld. Pers en omroep werden eerst verblijd met de komst van de e-types: e-papers, e-Readers, emails. Ruim voordat de juiste inzet daarvan kon worden doorgrond kwam de i in de maand: iPods, iLiads, iPhones en nu dan de tabletPC die onze kant op komt in de gedaante [...]

lees verder.

Lifestyle en de prijs van onafhankelijke informatie

Het is doorgaans niet de beste relatie, die tussen journalistiek en life style. Journalisten halen hun neus op voor wat zij zien als glossies zonder inhoud, die ook nog eens hun oor laten hangen naar adverteerders. Redacteuren bij life stylebladen worden op hun beurt moe van al dat dedain, doen steeds minder aan reflectie op [...]

lees verder.

Meer uitgelicht.