WEBLOG: 609

Kunst om lief te hebben

609-witHet artikel van Arjen Mulder met de titel ‘Auteur en Amateur‘ prikkelt mij om iets te zeggen over het begrip amateur in een historisch perspectief en binnen de context van het domein van de kunsten.

Wanneer we het hebben over het maken van kunst, gebeurt dat door amateurs en professionals. Amateurs maken kunst louter uit liefde voor het vak, professionals zijn opgeleid voor dat vak en maken kunst om er van te leven. Zo kan de professional zich ook als autodidact ontwikkeld hebben. We zien dat fenomeen veel in de wereld van de soaps en de nieuwe digitale media, maar ook binnen de ‘urban culture’ en de jongeren-(straat)cultuur.

Er zijn goede en slechte amateurs en er zijn goede en slechte professionals: het zegt naar mijn idee niets over kwaliteit. Amateur komt van amare en dat betekent liefhebben. Amateur betekent dus niets meer en niets minder dan liefhebber. Vaak wordt amateur verward met slecht of knullig of onderontwikkeld…..dat komt natuurlijk voor, maar is niet gelijk aan. In dat geval hanteren we begrippen als beunhazerij of dilettantisme. In die zin is het begrip amateur nog steeds een geuzennaam.
Lees verder.

Een museum dat het leven binnenlaat

Dit is een reactie op Drempelloos Museumland van Dick Tuinder.

Als iets symbool staat voor de verpretparkisering van het museum is het wel de museumnacht. ‘Dansen onder de Nachtwacht’: met dit credo uit de beginjaren van de museumnacht in Amsterdam, word ik als huidige organisator nog regelmatig geconfronteerd. Dick Tuinder schaart mij ongetwijfeld onder de groep culturele ‘opbouwwerkers en schnabbelaars’ die de drempel van het museum wil beslechten, door de inhoud voor iedereen begrijpelijk te maken.

Ik ben het met hem eens dat kunst begrijpen niet tot een meer waardevolle kunstbeleving hoeft te leiden. Er lijkt, in een tijd waarin alles met één klik op Youtube of Wikipedia Lees verder.

Geen kans op kunst

Dit is de tweede reactie op de debatbijdrage De cultuurambities van de omroep.

Het pleidooi van Tom Rooduijn gaat er feitelijk van uit dat de publieke omroep min of meer een geheel is, zoals een fusiekrant die is opgebouwd uit voorheen zelfstandige kranten (denk de laatste jaren aan het AD of, langer geleden, aan de NRC en het Algemeen Handelsblad) – bij die krant staat de synergie nog in de kinderschoenen, maar met een voortvarend beleid moet daar een efficiënt geheel van te maken zijn, waarin zich bijvoorbeeld één grote cultuurredactie bevindt met daaraan gekoppeld een netwerk van specialistische medewerkers.
Lees verder.

Samenwerking omroepen vergroot kans op kunst


Eerste reactie op de debatbijdrage Cultuurambities van de omroep.

De analyse van Tom Rooduijn over de toekomst van de kunstjournalistiek is in overwegend sombere kleuren geschreven. Dat kranten worden gedwongen op het budget van de kunstredactie te bezuinigen is aannemelijk (bij de publieke omroep zou dat ook kunnen gebeuren als de omroep onderwerp wordt van overheidsbezuinigingen), maar is het reëel om te veronderstellen dat bij de Volkskrant, Trouw, Parool of NRC Handelsblad kunstredacties gaan verdwijnen? De schrik slaat je om het hart als een dergelijk pessimisme uit de eigen gelederen opstijgt. Mocht het zo ver komen, dan zal ik als trouw lezer/abonnee Lees verder.

Auteur en amateur

609-witMet tachtig miljoen actieve blogs en twaalf uur nieuwe filmpjes op YouTube elk halfuur, volgens een recente en ongetwijfeld alweer achterhaalde telling, doet zich steeds nijpender de vraag voor wat een professioneel schrijver – journalist of romancier – en wat een professioneel kunstenaar hier nog tegenover kunnen stellen. Natuurlijk geldt hetzelfde probleem ook voor de professionele designer versus de honderdduizenden MySpace-pagina’s of de professionele arts versus de snelgroeiende medische sites, om het over professionele pornografen of gamers maar niet te hebben. Het Stimuleringsfonds bestelde evenwel bij Bas Heijne een essay (pdf) over de auteur in tijden van massacommunicatie, en Jorinde Seijdel werd door het Fonds voor de Beeldende Kunst gevraagd haar licht te laten schijnen op de waarde van de amateur voor kunstenaars, dus beperken we ons hier tot die twee beroepsgroepen. De benadering van beide auteurs verschilt wezenlijk en leidt tot geheel andere inzichten.
Lees verder.

Mediabeleid is cultuurbeleid

609-witDe verkiezingsprogramma’s voorspellen zwaar weer voor publiek gefinancierde media en cultuur. Het is tijd voor een integrale visie op publiek mediabeleid. De oude schuttingen tussen de beleidsterreinen zijn immers in hoog tempo aan het verdwijnen.

In mediabeleid en cultuurbeleid zijn gelijksoortige ontwikkelingen gaande. In de media verdwijnt in hoog tempo het onderscheid tussen elektronisch en gedrukt aanbod. Kranten en tijdschriften zijn steeds actiever op internet, ook met beeld en geluid; zij zien het aanbieden van betaalde diensten aldaar als een belangrijke weg om hun financiering op peil te houden en te verbeteren. Omroepverenigingen behoren al jaren tot de belangrijkste uitgevers van publiekstijdschriften, kranten hebben belangen in radio- en televisiezenders verworven. Steeds vaker gaan publieke omroeporganisaties en commerciële uitgevers samenwerkingen aan met als doel met publiek geld gemaakte mediaproducties te vermarkten. Het monopolie op distributie is verdwenen; er zijn nu ongelimiteerde mogelijkheden om inhoud digitaal te verspreiden.
Lees verder.

Drempelloos Museumland

609-witHet museum wordt een experience, komisch en lichtvoetig. Zo wordt de amateuristische beleving de standaard van de kunstbeschouwing. Het excellente moet boete doen voor haar uitzonderlijkheid.

Een aantal jaren geleden was ik in het Teylers Museum, Haarlem, waar een kleine tentoonstelling van tekeningen van Michelangelo te zien was. Het museum zelf is altijd een plezier om te bezoeken en ik verheugde me op de stille nabijheid van de hand van de meester. Toen ik de zaal met tekeningen betrad kwam ik terecht in een bad van zacht maar doordringend gelispel. Ongeveer 90 procent van de bezoekers liep met een koptelefoon op door het museum. Voor een bepaalde tekening die ik graag wilde zien stond een mevrouw van middelbare leeftijd twee minuten lang met gesloten ogen te luisteren naar de audiotour.
Lees verder.

De cultuur-ambities van de omroep

609-witWanneer de kunstredacties bij kranten inkrimpen of zelfs verdwijnen wordt de publieke omroep het belangrijkste podium voor kunst en cultuur. Hoog tijd dat Hilversum zijn verantwoordelijkheid neemt. Pleidooi voor een overkoepelende kunstredactie.

Toen vorige maand de essayist Rudy Kousbroek overleed, brachten de landelijke dagbladen lange necrologieën, waarin alle aspecten van zijn oeuvre afgewogen werden belicht. Het Journaal van 8 uur werd die dag echter gedomineerd door de dood van Sugar Lee Hooper en frommelde het overlijden van de schrijver in blessuretijd. In De Wereld Draait Door bestond het afscheid van de schrijver uit tien minuten praten over de eigenaardigheid van poezen door een stel Bekende Nederlanders. Dat Kousbroek behalve over poezen ook nog wel eens over iets anders schreef, werd de kijker naar de publieke omroep niet gewaar. Een In Memoriam voor de schrijver dat de VPRO daags daarna uitzond, bestond uit twintig minuten compilatie van documentaire beelden. Om die te duiden moest de kijker over veel Kousbroek-kennis beschikken.
Lees verder.

Museum als medium

609-zwartIn het artikel Museum 2.0 beschreef Stefan Kuiper hoe musea zich begeven op wat traditioneel het terrein van de televisie-omroepen is: het produceren van programma’s met bewegend beeld. Valentijn Byvanck – inhoudelijk directeur van het Nationaal Historisch Museum – ziet daarin een belangrijke ontwikkeling: musea zetten media niet langer alleen in als marketinginstrument om publiek te verleiden het het eigen museumgebouw te bezoeken. In aanvulling daarop wil het NHM  het publiek via web en televisie ook inhoudelijk betrekken bij de eigen thema’s.

Musea zijn al jaren bezig zich opnieuw uit te vinden. Een kwart eeuw geleden werd er nog gediscussieerd over wat nu de primaire taak was van het museum, het behouden of het ontsluiten van erfgoed? Sinds deze strijd lijkt te zijn beslist in het voordeel van de ontsluiting, wordt gediscussieerd over wat er hoe aan welk publiek moet worden gepresenteerd. Hierbij gaat de meeste aandacht uit naar ‘nieuw’ publiek, mensen die niet gewoon zijn om naar museum te komen, jongeren, laag geschoolden, nieuwe migranten. Zij lijken weinig op te hebben met de plechtige educatieve stijl van het museum en hebben behoefte aan nieuwe vormen van presentatie. Twintig jaar geleden werden om deze reden bij alle musea educatieve afdelingen opgericht die bezoekers bij de hand namen en tentoonstellingen uitlegden. Eerst met rondleiders en maquettes met lichtpunten, daarna met behulp van kastjes met drukknoppen en touch screens.
Lees verder.

Regie en productie van documentaires: in één hand. Of niet?

609-zwartDocumentaire-regisseurs worden steeds vaker zelf de producent van hun films. Dat schreef Niels Bakker hier onlangs in dit artikel. Is dat slim? Of onderschatten ze het vak? Filmmaker en producent Rolf Orthel stelt dat een goede samenwerking tussen filmmaker en producent meestal echte meerwaarde heeft, maar dat de keuze om met een producent te werken aan de filmmaker zelf moet worden gelaten.

Een van de eerste dingen die Bert Haanstra mij leerde was om je eigen film te kunnen produceren. Ik herinner me hoe we aan een tafeltje in de warme middagzon zaten en hij zei: ‘Zo, nu gaan we je film begroten’. Dat was in 1964.
Lees verder.


uitgelicht rss feed icon

Succesvolle participatieve journalistiek: faciliteren in plaats van reguleren

Participatieve journalistiek, oftewel burgerjournalistiek binnen een professionele journalistieke setting, eindigt regelmatig in teleurstelling. Mediaorganisaties zijn ontevreden over de kwaliteit van de journalistieke producten die ‘leken’ aanleveren: “oh mijn god daar is weer zo’n item. Kenmerkend daarvoor is dat het slecht van kwaliteit was en nergens over ging. Ze moeten echt leren wat professioneler te worden”. [...]

lees verder.

COLORS magazine: Het creatiefste collectief van Italië

Onze Zomerreporter vliegt, vaart, rijdt en wandelt door Europa op zoek naar verhalen over creativiteit in de journalistiek. De tweede stop is Italië.
Al jaren publiceer ik artikelen in een Italiaans tijdschrift, zonder dat ik weet of iemand ze leest. Belanden mijn verhalen ongelezen in de kattenbak van een Siciliaanse kater of knipt iemand ze uit [...]

lees verder.

Debat over staatssteun is onaangenaam maar nodig

Venijnig debat tussen geleerden over staatssteun aan de pers. De ene wetenschapper, Columbia-rector Lee Bollinger, pleit voor overheidsfinanciering, naar het Britse model; de andere, Jeff Jarvis van City University New York (CUNY), houdt verbeten vast aan zijn missie: nieuwe, commerciële verdienmodellen voor journalistiek. De eerste heeft de hoop opgegeven dat het nog goed komt, de [...]

lees verder.

Meer uitgelicht.