WEBLOG: Raad-voor-de-Journalistiek

Raad kritisch over berichtgeving vliegramp

tripoli3Bijna drie maanden geleden stortte een vliegtuig neer in Tripoli. Meer dan honderd passagiers, onder wie zeventig Nederlanders, kwamen om het leven. Het drama veroorzaakte niet alleen groot verdriet, maar ook hevige verontwaardiging vanwege de manier waarop een deel van de media aandacht besteedde aan het ongeluk. Het ging daarbij vooral om het publiceren van beelden van de negenjarige Ruben, de enige overlevende van de ramp, vanuit de ziekenhuiskamer en om een interview met hem op de voorpagina van De Telegraaf en op de website van die krant. Dit leidde tot een storm van protesten en oproepen om het abonnement op die krant op te zeggen.
Lees verder.

Drie codes en twee klachtenloketten: wie begrijpt het nog?

codeOnlangs had ik een overleg met een Sloveense collega-onderzoeker. Ze was geïnteresseerd in de totstandkoming van de Nederlandse gedragscode voor journalisten. “Welke gedragscode bedoel je?”, vroeg ik haar. “In Nederland hebben we twee codes: die van de Raad voor de Journalistiek en die van het Genootschap van Hoofdredacteuren.” Ze reageerde verbaasd: “Twee codes? Hoe kan dat dan?”

Zojuist kwam ik er achter dat het nog gekker is. Want er is ook nog een derde: die van de Stichting Media Ombudsman Nederland (MON). En blijkbaar wil men werk maken van die code, want een tijdje geleden werd namens die Stichting een onderzoek gepresenteerd naar de vraag of journalistieke codes kunnen bijdragen aan het handhaven van journalistieke kwaliteit. En men wil niet alleen een derde gedragscode, maar ook nog eens een broertje voor de Raad van de Journalistiek. Of zusje, zo u wil.
Lees verder.

De morsige held en het digitaal vertrouwen (V en slot)

woodwardbernsteinDe journalist is een altijd dronken, opdringerige, slecht geklede held die zich zijn brutaliteit kan veroorloven zolang hij uiteindelijk the good guy is. Hij mag, althans in de Hollywoodfilms die zijn imago goeddeels bepaalden, volop liegen en bedriegen, stelen en omkopen en elke ethische code aan zijn laars lappen zolang hij dat niet doet voor zijn eigen ego maar om een nog grotere schurk te ontmaskeren.

De journalist, zegt Joe Saltzman – journalist en docent aan Annenberg – in een interview met blogger Henry Jenkins, is sinds het begin van de twintigste eeuw een gemankeerde held. Weinig geliefd, met argwaan bekeken, maar gedoogd omdat hij het publieke belang zegt te dienen. Dat Saltzman het vooral over de Amerikaanse journalist heeft, die met muckraking grootgebracht werd, spreekt voor zich.
Lees verder.

Debat is goed, verantwoording is beter

vuilniszakDe ethiek van de journalistiek staat de laatste tijd volop in de belangstelling op opiniepagina’s en in actualiteitenrubrieken. Daar is alle aanleiding toe: de manier waarop sommige media berichtten over de vliegramp in Tripoli, het Ruben-interview van De Telegraaf, de ‘vuilnisbakkenjournalistiek’ van het nieuwe blad Binnenhof en de journalistieke aandacht voor de nieuwe relaties van Jack de Vries en Eva Jinek leidden allemaal tot discussies over het schenden van de persoonlijke levenssfeer door sommige media. Verontwaardiging was er eerder al toen sommige journalisten over de schreef gingen in hun berichtgeving over het vermoorde meisje Milly Boele in Dordrecht.

Het probleem is niet dat er te weinig discussie is in en over de journalistiek, maar dat er met de resultaten van die discussies, voor zo ver aanwezig, te weinig gebeurt, althans in het publieke domein. Op afzonderlijke redacties zal dat hier en daar anders zijn, al is mijn stellige indruk dat het trekken van lessen voor de toekomst in ethische aangelegenheden niet het sterkst ontwikkelde element is in het beleid van veel redacties.
Lees verder.

Raad: doe een uitspraak of hef jezelf op

raadjournalistiekKleine kans dat de negenjarige Tilburgse jongen die als enige de vliegtuigramp in Tripoli overleefde, ooit naar de Raad voor de Journalistiek of de rechter zal stappen om zijn beklag te doen over het gedrag van journalisten, in het bijzonder die van De Telegraaf. Het kind heeft – zo lijkt me – wel wat anders aan z’n hoofd en een juridische gang zou alleen maar meer aandacht op zijn persoon vestigen. De Raad voor de Journalistiek zou de zaak niettemin moeten aangrijpen om – eindelijk weer eens – een ambtshalve uitspraak te doen. Niet om te oordelen over De Telegraaf – de krant veegt waarschijnlijk zijn gat af met een uitspraak – maar wel om weer argumenten op een rij te zetten hoe je als journalist in het internettijdperk dient om te gaan met minderjarigen die – tegen hun wil – in het nieuws komen. Te vaak liet de Raad de achterliggende tijd de kans onbenut om een bredere visie neer te leggen. Als de Raad het nu niet doet, verliest het alle geloofwaardigheid.
Lees verder.

RvdJ: Ploegen met een kreupel paard (2)

raadjournalistiekVier FHJ-studenten onderzochten of de Raad voor de Journalistiek anno 2010 bestaansrecht heeft onder negen hoofdredacteuren van landelijke nieuwsmedia. Onder meer het Algemeen Dagblad, NOS en Panorama halen flink uit naar het zelfreguleringsorgaan. Daphne Koene, sinds 2001 secretaris van de Raad, reageert op de onderzoeksconclusie. Ze maakt korte metten met veel bezwaren, maar geeft ook toe dat de instantie op verschillende fronten nog valt te verbeteren.

In de conclusie uit het onderzoek van de Fontys-studenten komt naar voren dat de Raad voor de Journalistiek bestaansrecht heeft, maar dat er veel bezwaren zijn tegen het ‘kreupele paard’. Lees verder.

RvdJ: Ploegen met een kreupel paard (1)

raadjournalistiekKritiek op de Raad voor de Journalistiek is als gezeur op het Nederlandse weer: oneindig. Uit onderzoek naar soortgelijke raden in Europa van RvdJ-secretaris Koene uit 2008, blijkt dat de Raad wederom toe is aan een aantal verbeteringen. Daarnaast hebben de afgelopen jaren NOVA, HP/De Tijd, de TROS en De Telegraaf het orgaan de rug toegekeerd. Vindt de beroepsgroep zelf wel dat Raad anno 2010 bestaansrecht heeft? Vier studenten journalistiek stelden deze vraag aan negen hoofdredacteuren van landelijke media. De uitkomst is een verdeeld ‘ja’, gevolgd door een dikke ‘maar’.

Het afstudeeronderzoek is gedaan door vier studenten aan de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg. Lees verder.

Heimelijk opgenomen telefoongesprek is ‘levensverzekering’

telefoonHet was dat Henk Blanken, adjunct-hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden en lid van de Raad van de Journalistiek, maandagavond aanwezig was bij het VVOJ-café over de toelaatbaarheid van het opnemen van telefoongesprekken door journalisten, want anders was het een saaie discussie geworden. De aanwezige journalisten waren zonder uitzondering voor de mogelijkheid om zonder het te zeggen telefoongesprekken te kunnen opnemen. Alleen Blanken had twijfels.

Aanleiding voor de bijeenkomst ‘Opnemen of afkeuren‘ was een uitspraak van de Raad voor de Journalistiek in een zaak die was aangespannen tegen NRC-journalist Joep Dohmen. Dohmens tegenpartij maakte tijdens de zitting bezwaar tegen de opnames die Dohmen had gemaakt.
Lees verder.

Raad voor de Journalistiek overweegt hoger beroep

rechterHet wordt in de toekomst mogelijk om tegen een uitspraak van de Raad voor de Journalistiek in beroep te gaan. “Het hoger beroep zit eraan te komen”, vertelde Henk Blanken, lid van de Raad voor de Journalistiek, maandagavond tijdens een door de VVOJ georganiseerd debat. Mogelijk wordt de beroepsmogelijkheid later dit jaar al ingevoerd.
Lees verder.

Heimelijk opnemen schaadt de journalistiek

TELEFOONMag een journalist zonder het te zeggen een telefoongesprek opnemen? De Raad voor de Journalistiek worstelt met die vraag, nu blijkt dat veel onderzoeksjournalisten geen been zien in heimelijke opnames. Waarom houdt de Raad vast aan het beginsel dat journalisten met open vizier horen te handelen?

Met zijn allen nemen we tegenwoordig alles op. We zenden het ook onbekommerd uit. Niets zo bizar of het wordt met een mobieltje geregistreerd en op YouTube gekwakt. Hoe we pesten, vechten en copuleren. Hoe we over straat gaan. Hoe we sterven. Niets lijkt nog privé en dus wordt iedereen ooit, zij het kortstondig, een bekende Nederlander.
Lees verder.


uitgelicht rss feed icon

Succesvolle participatieve journalistiek: faciliteren in plaats van reguleren

Participatieve journalistiek, oftewel burgerjournalistiek binnen een professionele journalistieke setting, eindigt regelmatig in teleurstelling. Mediaorganisaties zijn ontevreden over de kwaliteit van de journalistieke producten die ‘leken’ aanleveren: “oh mijn god daar is weer zo’n item. Kenmerkend daarvoor is dat het slecht van kwaliteit was en nergens over ging. Ze moeten echt leren wat professioneler te worden”. [...]

lees verder.

COLORS magazine: Het creatiefste collectief van Italië

Onze Zomerreporter vliegt, vaart, rijdt en wandelt door Europa op zoek naar verhalen over creativiteit in de journalistiek. De tweede stop is Italië.
Al jaren publiceer ik artikelen in een Italiaans tijdschrift, zonder dat ik weet of iemand ze leest. Belanden mijn verhalen ongelezen in de kattenbak van een Siciliaanse kater of knipt iemand ze uit [...]

lees verder.

Debat over staatssteun is onaangenaam maar nodig

Venijnig debat tussen geleerden over staatssteun aan de pers. De ene wetenschapper, Columbia-rector Lee Bollinger, pleit voor overheidsfinanciering, naar het Britse model; de andere, Jeff Jarvis van City University New York (CUNY), houdt verbeten vast aan zijn missie: nieuwe, commerciële verdienmodellen voor journalistiek. De eerste heeft de hoop opgegeven dat het nog goed komt, de [...]

lees verder.

Meer uitgelicht.