google nieuws logoDat was toch een discussie die zes jaar geleden werd gevoerd: of dieplinken naar een artikel nu inbreuk maakt op het copyright of juist een zeer welkome manier is om meer bezoekers te genereren? Maar nee, deze week laaide het debat weer op met de Nederlandse introductie van Google Nieuws.

Wat is er aan de hand? Google Nieuws is een voortreffelijke nieuwssite die in één oogopslag een overzicht biedt van de belangrijkste nieuwsartikelen uit zo’n 400 verschillende bronnen. De selectie is geheel geautomatiseerd, er komt geen mens aan te pas, en werkt grofweg net zoals de Google zoekmachine: wanneer er vaker naar een onderwerp of artikel wordt verwezen maakt het meer kans in de selectie te worden opgenomen. Gebruikers kunnen bovendien de selectie naar eigen inzicht aanpassen.

Van sommige artikelen geeft Google Nieuws de kop en de intro (de eerste anderhalve zin van het artikel) weer en soms een mini-foto. En dat gaat zomaar niet, zeggen bijvoorbeeld de Nederlandse uitgeversbond en de Belgische Vereniging van de Dagbladuitgevers. Zij vinden dat Google Nieuws ongevraagd hun content overneemt en daar moet voor betaald worden. Komt er geen financiële compensatie dan stappen in ieder geval de Belgen naar de rechter. En deze twee clubs zijn echt niet de enigen die zich boos maken. De World Association of Newspapers spreekt bij diensten als Google Nieuws van de “napsterisation” van hun content. De kern van het bezwaar: Google maakt gratis mooie sier met ons duurbetaalde nieuws. Ook andere internationale uitgeversorganisaties willen stappen ondernemen. Ook hier worden grote woorden (“kleptomanie”) in de mond genomen. De clubs hopen in Brussel een gewillig oor te vinden. En tot slot wist al eerder het Franse persbureau AFP met succes hun content uit Google News geweerd te krijgen. Waarmee maar gezegd is dat de bezwaren tegen Google Nieuws echt niet alleen van koude, benepen Hollandse bodem komen.

Ik had graag met Google over deze kwestie gesproken maar woordvoerders van Google zijn de laatste dagen consequent telefonisch onbereikbaar. Na lang aandringen kwam per e-mail van Sidney Mock, marketing manager Benelux, de volgende reactie:

Google heeft voor de lancering van Google Nieuws in Nederland de grote Nederlandse uitgevers geïnformeerd. Op Google Nieuws wordt het nieuws als zoekresultaten weergegeven met uitsluitend de koppen van een artikel en niet de inhoud van het bericht. Wanneer een bezoeker op een zoekresultaat klikt, opent de website van de betreffende uitgever (vergelijkbaar met een zoekresultaat op de Google zoekmachine). Google Nieuws vertoont dus geen nieuwsberichten, maar verwijst de bezoeker door naar de website van de uitgevers. Hiermee ‘levert’ Google Nieuws de uitgevers gratis bezoekers. Op Google Nieuws worden vooralsnog geen advertenties vertoond en Google heeft dus ook geen commercieel voordeel met Google Nieuws. Google creëert hiermee nieuwe kansen voor de uitgevers en ziet niet in hoe hogere bezoekersaantallen tot bezwaren zou kunnen leiden bij de uitgevers.

Dat lijkt mij een uitstekende redenering, maar helemaal kloppen doet hij toch niet want Google Nieuws doet meer dan alleen koppen overnemen, ze publiceert soms ook de eerste regels van een bericht, en soms minifoto’s. En dat Google geen commercieel voordeel zou behalen met Google Nieuws lijkt mij ook niet helemaal juist: Google Nieuws werkt wel degelijk mee aan meer naamsbekendheid voor Google en zorgt voor meer bezoekersaantallen voor de zeer commerciele zoekmachine.

En er zijn nog wel andere vraagtekens te plaatsen bij Google Nieuws. Op basis van welke criteria bijvoorbeeld zijn de genoemde 400 nieuwsbronnen geselecteerd. Waarom geen nieuws van Geenstijl.nl bijvoorbeeld. Of van Indymedia? Waarom is er zo weinig regionaal nieuws? Google komt, wederom per e-mail, helaas niet verder dan de brave standaardreactie (die ook op de site te vinden is):

Google Nieuws heeft geen menselijke redacteuren die artikelen selecteren of beslissen welk artikel het belangrijkst is. Onze berichten worden geselecteerd op basis van algoritmes, afhankelijk van factoren zoals hoe vaak en op welke sites een artikel online wordt weergegeven. Google Nieuws werkt met hetzelfde principe als Google zoeken, wat afhankelijk is van de gezamenlijke beoordeling van online uitgevers om te bepalen welke sites de meest waardevolle en actuele informatie bieden. Google Nieuws bepaalt aan de hand van de redactionele beoordeling van online nieuwsorganisaties welke artikelen waar moeten worden opgenomen op de Google Nieuws-startpagina.

Maar dat geeft geen antwoord op de vraag waarom Geenstijl.nl en Indymedia niet in het overzicht staan. Google zegt op haar eigen website dat de selectie wordt gemaakt “zonder dat rekening wordt gehouden met politieke denkbeelden of ideologie”, maar het heeft er toch alle schijn van dat bronnen met uitgesproken meningen actief uit het overzicht wordt gehouden.

Al 13 reacties — discussieer mee!