Iran blijft in het nieuws. Is het niet de Iraanse minister van buitenlandse zaken Mottaki die de holocaust onkent, dan is het wel de “ultraconservatieve” Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad die Israël van de kaart wil vegen. Al Jazeera geeft het woord weer aan Manouchehr Mottaki die alle radicale uitspraken nuanceert en meent dat ze “uit hun verband zijn gehaald”. Ondertussen meent een derde van de Amerikaanse bevolking dat Iran de grootste vijand is van de Verenigde Staten. Ach, het scheelt ten slotte maar een letter.

Hoe het ook zij, ik heb de Iraniërs als een heel ander volk leren kennen. De politieke hotemetoten mogen dan over elkaar heen tuimelen in hun pogingen de meest-schokkende-uitspraak-van-de-week te doen, de “gewone” Iraniër denkt er iets genuanceerder over. Hoe ik dit weet? Ik haal deze wijsheid uit de weblog van Thomas Erdbrink, onze man in Teheran(.nl). Erdbrink is journalist bij het NRC, schrijft voor De Standaard in België, voor Business Nieuws Radio, NEON Magazine in Duitsland. Hij woont al vier jaar in de Iraanse hoofdstad en is getrouwd met de Iraanse fotografe Newsha Tavakolian. Staat overigens allemaal hier te lezen. Erdbrink is namelijk zeer open op zijn eigen weblog. Zijn (schoon)familie en vrienden zijn “de hoofdrolspelers” en dagelijks post Erdbrink zijn eigen kijk op het dagelijkse leven in Iran. Een razend interessant kijkje in de keuken. Waar andere webloggers die schrijven over Valentijnsdag of een bezoek aan een krantenredactie snel vervelen, is het gegeven van een jonge journalist in Teheran boeiend. In een van zijn laatste posts reflecteert hij op zijn rol als Westerse journalist in Iran: “Nu de week van de waarheid voor het Iraanse kernprogramma aanbreekt, worden mensen hier toch wel nerveus. “Wat gaat er gebeuren? Wordt het oorlog?”, vragen mensen aan me. Alsof ik dat weet.”

De blog van Erdbrink is niet alleen toegankelijk, hij geeft het dagelijkse leven in Iran ook kleur. Niet alle Iraniërs zijn fundamentalistische vlaggen-in-de-fik stekers, de meeste mensen die beschreven worden zijn vrolijk, gastvrij en open. Met zijn blog bevindt Erdbrink zich in goed gezelschap. Naast de Verenigde Staten staat Iran bovenaan de lijst van meeste webloghouders, na het Engels is Farsi de tweede taal in de blogosfeer. Wikipedia komt met de volgende cijfers: sinds oktober 2005 zijn er naar schatting 700.000 Iraanse blogs waarvan er 40.000 tot 110.000 daadwerkelijk actief zijn (dit op een geschat totaal van 100 miljoen). De blogs van Iraniërs worden veelal in internetcafes bijgehouden en zijn het conservatieve regime een doorn in het oog.

Om uit de eerste hand meer te weten te komen over weblogs in Iran en om erachter te komen wat die visie is van onze man in Teheran, had ik een gesprek met Thomas Erdbrink.

Waarom heb je een weblog?

“Op dit moment woon ik alweer vier jaar in Teheran. Ik heb er over nagedacht om een boek te schrijven en natuurlijk houd ik een dagboek bij. Maar door mijn dagelijkse bezigheden komt het er zelden van lange stukken op papier te zetten. Op die manier gaan kleine en interessante voorvallen verloren. Daarom schrijf ik op mijn weblog over deze kleine gebeurtenissen die niet in de NRC passen.

Het doel van mijn weblog is om inzicht te geven in het dagelijks leven in Iran. Om misverstanden weg te nemen. Neem de demonstraties over de Deense cartoons. De Nederlandse journaals berichten hier vrij ééndimensionaal over, ze missen het menselijke perspectief. Wat je vooral ziet zijn de laarzen van soldaten en schreeuwende menigtes. Op mijn weblog kan ik snel inhaken op zo’n gebeurtenis en laten zien dat die demonstraties bijvoorbeeld in scène zijn gezet. Het is absoluut niet zo dat ik een of andere activist ben. Ik wil eerder vooroordelen wegnemen, context bieden, de situatie terugbrengen naar het menselijke niveau. Ik wil de situatie als een soort bekende aan de lezers van mijn weblog uitleggen.”

Welke keuzes heb je gemaakt bij het inrichten van je blog?

“Mijn weblog is in het Nederlands omdat ik zo een aantal mensen bewust uitsluit. Er zijn mensen in Iran die mijn weblog niet hoeven te lezen. Daarnaast schrijf ik voor een zo breed mogelijke doelgroep. Middelbare scholieren en huisvrouwen moeten in staat zijn om via mijn weblog een klein stukje Iran te zien. Als ik mijn weblog in het Engels zou zijn, wordt het meer een blog voor specialisten.”

Wat vindt het NRC van je blog?

“Vooropgesteld, ik ben freelancer, ik mag naast de krant erbij werken. Maar mijn weblog is geen concurrentie. De primeurs en diepte interviews zijn natuurlijk voor de krant. Maar in de praktijk gaat het vaak om twee verschillende soorten onderwerpen. Kleine observaties en persoonlijke nieuwtjes passen bijvoorbeeld niet in de NRC. Ik schrijf overigens niet voor de NRC blogs. Het zijn halve weblogs en meer een verlengstuk van de krant. Ze hebben geen persoonlijke inhoud, geen ‘ik vind’, het is gewoon nieuws. En er is geen directe mogelijkheid om reacties achter te laten.”

Volg je blogs van Iraniërs die in Iran wonen om het nieuws in Iran te volgen? Zo ja welke?

“Ik volg een aantal blogs, maar de taalbarrière is vrij groot. Nu kan ik redelijk Farsi (de belangrijkste taal in Iran, DBN) spreken, maar Farsi lezen is nog pittig. Mijn vertaler helpt me wel als dat nodig is. Ik gebruik blogs meer als aanleiding of inspiratie, maar zelden als bron. Ik ga er liever zelf op uit. Ook is er een verschil tussen de weblogs van burgers en Iraanse politici. Een blog die ik bijvoorbeeld regelmatig bekijk is het weblog van de voormalige vice-president Mohammad Ali Abtahi.”

Wie bloggen er eigenlijk in Iran?

“De bevolking van Iran is relatief erg jong. Van de 70 miljoen inwoners zijn er 40 miljoen onder de 30. Maar de internetgebruikers zijn toch vaak wel de wat rijkere, hoger opgeleide jongeren. Op de scholen van de Mullahs is er ook gewoon internet, hoor. Zo is er een Iraanse geestelijke die jonge koppels met behulp van een website bij elkaar brengt. Een soort datingsite voor jonge moslims, want de religeuze normen en waarden blijven belangrijk.”

Komt de “zucht” naar weblogs of de populariteit van het webloggen onder de Iraanse bevolking door een gebrek aan objectief nieuws?

“Het klopt dat bloggen in Iran populair is. In 1997 brak er in Iran een tijd aan van relatieve vrijheid, de Iraanse Lente, die in gang gezet werd door de hervormingsgezinde president Mohammad Khatami. Hoewel er veel veranderde in Iran kwamen de hervormingen in 2001 tot een halt en werden er bijvoorbeeld kranten gesloten. Uit die tijd zijn er nog veel mondige burgers en journalisten die nu het internet gebruiken om hun ideeën kenbaar te maken.

Maar er speelt ook een belangrijke sociaal-culturele factor mee. In Iran praat je niet zo snel over persoonlijke dingen in het openbaar. Dus op een weblog, onder een valse naam, is het veel makkelijk om over onderhuidse gevoelens te praten, zoals homoseksualiteit en vrouwenrechten. En natuurlijk zijn er gewoon heel veel blogs die gaan over kleine katjes en andere kleine persoonlijke gebeurtenissen.”

Al één reactie — discussieer mee!