Onderzoeksthema Second Life, deel III.
Wat is Second Life voor soort wereld? Is het een land of een bedrijf? Heeft Second Life escapisme als doel of komen de echte en virtuele wereld samen? En, is de discussie die zich hierover afspeelt binnen Second Life tekenend voor vergelijkbare digitale domeinen? Of is het een voorbode?

Grensgevallen
Zoals duidelijk naar voren komt in deel 1 van dit onderzoeksthema is Second Life in zekere zin een dictatuur. Het mag dan een virtueel land zijn, het bedrijf Linden Lab is rechter, politie en wetgever. Als bedrijf bezit Linden Lab de soevereine macht om Second Life te beëindigen of leden die te veel last bezorgen uit de wereld te zetten. Second Life als land is opgebouwd door zijn bewoners en is daarom eerder een service provider dan een traditionele spelaanbieder. Philip Linden, de oprichter van Second Life verklaart dan ook: “Second Life is about building a country” – met een eigen maatschappij en economie.

In de praktijk is de Second Life wereld te veelomvattend en gevarieerd om alles en iedereen op een economisch efficiënte manier in de gaten te houden, waardoor bewoners op zichzelf zijn aangewezen. Econoom Edward Castronova omschrijft daarom het bestuursmodel van de synthetische wereld als opgebouwd uit momenten van onderdrukkende tirannie omringd door wijdverbreide anarchie.

De grenzen van wat mag en niet mag in de virtuele wereld mogen dan zijn vastgelegd in de End User License Agreement en Terms of Service, met de nagenoeg ongebreidelde vrijheid van de makers/bewoners worden de grenzen van wat wel en niet mag regelmatig opgezocht. Toch zijn er twee basisprincipes waaraan iedereen zich dient te houden. Ten eerste is het niet toegestaan Second Life community, servers of andere systemen door middel van objecten, scripts of acties, aan te vallen. Ten tweede zijn er gedragsregels opgesteld die onder andere intolerantie, het bestoken met reclame (spammen) van medebewoners, onzedelijk gedrag en het verstoren van de openbare orde verbieden.

Doodstraf
Maar wie bepaalt wanneer deze gedragsregels zijn overtreden? Wie bepaalt welk onzedelijk gedrag en welke verstoring van de openbare orde niet door de beugel kunnen? Linden Lab behoudt het recht naar eigen inzien te beslissen of de regels zijn overtreden zonder verantwoording af te leggen aan een derde, objectieve partij.

Een relatief milde, en naar eigen zeggen grappig bedoelde straf, is verbanning naar het ‘cornfield‘: een graanveld met enkel een tractor en een zwart-wit televisie met één zender, waar de bewoner verplicht een bepaald aantal dagen moet doorbrengen zonder contact te hebben met andere bewoners. Geheel naar Amerikaans model geldt er in Second Life het equivalent van de doodstraf; het beëindigen van het account en de daarmee opgebouwde sociale contacten, zakenrelaties, gegenereerde geld, gecreëerde content en avatar.

Nu zal de oplettende gamer opmerken dat het heel gebruikelijk is dat accounts opgeheven kunnen worden door spelbedrijven, zonder dat zij daar verantwoording voor hoeven af te leggen. Echter, de makers van Second Life pogen hun virtuele wereld zo veel mogelijk op de werkelijke maatschappij te laten lijken en vanuit dat perspectief is de virtuele doodstraf een zware en niet alom geaccepteerde strafmaatregel. Zeker met de (groeiende) financiële belangen van diverse bewoners in het achterhoofd.

In de praktijk wordt de doodstraf niet zomaar gegeven maar volgt een proces van waarschuwing, verbanning en verwijdering. De beruchte Second Life gangster BallerMoMo King is beroemd om het inhuren van getalenteerde bewoners voor het programmeren van krachtige wapens die medebewoners door de wereld heen konden schieten. Als een echte Pimp, omringd door bodyguards en ‘Momo’s Ho’s’, paradeerde zijn geblingde karakter door Second Life.

Eenmaal liet hij als een ware terrorist bommen vervaardigen die zoveel rook en vuur produceerden dat servers overbelast raakten. BallerMoMo King is te ver gegaan, zo stelt Linden Lab. Met als gevolg verwijdering van niet alleen MoMo’s mansion maar ook het account van Momo’s eigenaar. Doorgaans valt het mee met de ijzeren hand van Linden Lab en laat het bedrijf het initiatief van het melden van ongeoorloofd gedrag bij de bewoners. Bewoners kunnen ongeoorloofd gedrag door middel van een ‘abuse report’ melden, waarop elke klacht individueel bekeken wordt.

Protest & Rechtspraak
Dat er een levendige publieke sfeer is, blijkt uit het ‘geval Divine‘. Een aantal maanden geleden is bewoner Lazarus Divine begonnen met het opkopen van smalle stroken grond naast gebouwen van andere bewoners en heeft daar billboards geplaatst met de tekst: “SUPPORT OUR TROOPS. End the Illegal War in Iraq. Restore US Credibility. IMPEACH BUSH”.

Net als in de echte wereld is de waarde van grond mede afhankelijk van locatie en uitzicht. Vele bewoners zagen de waarde van hun huis direct kelderen. Bovendien waren veel bewoners niet gecharmeerd van de esthetica van de borden, en al helemaal niet van de (politieke) boodschap. Verschillende klachten zijn er ingediend bij Linden Lab, maar het mocht niet baten. Vooralsnog zijn noch de billboards, noch het account van Lazarus Devine verwijderd.

De Second Life bewoners hebben diverse machtsmiddelen tot hun beschikking wanneer zij het niet eens zijn met de beslissingen van Linden Lab. Een rechtzaak aanspannen in de echte wereld is een oplossing, zoals in deel 1 al is getoond. Een andere oplossing is in het leven geroepen door de bewoners zelf. Aangezien de makers van Second Life het opzetten van een eigen bedrijf stimuleren, hebben twee rechtenstudenten een rechtbank geopend in Second Life, de The Metaverse Superior Court.

Het idee achter deze rechtbank is dat bewoners geschillen kunnen laten voorkomen die getoetst worden aan de hand van de Community Standards, de ‘Declaration of the Rights of Avatars’ en bestaande rechtsprincipes zoals het internationale recht en het merkenrecht. Het is hierdoor mogelijk medebewoners, maar belangrijker nog, Linden voor te laten komen. Als laatste redmiddel kunnen bewoners de pers inschakelen om de publieke opinie te beïnvloeden en Linden tot herziening te dwingen, want Second Life kent een zeer bloeiende fourth estate.

Nog geen reactie — begin de discussie!