20/6 16.12 reactie GJ Bogaerts toegevoegd door MdW

In de bloggersgemeenschap vormt de externe hyperlink vaak de basis voor een verhaal. Door het aanbrengen van links vergroot je de aannemelijkheid van je verhaal, omdat lezers zelf kunnen beoordelen of de bronnen die je gebruikt de waarheid spreken. Het is bovendien ‘not done’ om verhalen van andere bloggers over te nemen zonder te linken. Dat is niet alleen onbeleefd, want er hangt veel af van zo’n hyperlink: je Google-pagerank, en of er bezoekers naar je site komen. Alleen een gehyperlinkte bronvermelding telt dan ook als een echte bronvermelding.

Op journalistieke nieuwssites is van deze code weinig te merken. Wie een rondje langs de Nederlandse journalistieke sites surft, merkt al snel dat de hyperlink maar mondjesmaat wordt ingezet, behalve om naar de eigen archieven te verwijzen. Dat heeft ongetwijfeld te maken met de prominente plek die de meeste internetredacties inruimen voor kopij van de persbureaus Novum en ANP. Die berichten bevatten zelden een link.

Maar ook in de stukken van de eigen redactie is de link een zeldzaamheid. Zo vind je op de site van de grootste betaalde krant, De Telegraaf, alleen in de rubrieken met consumenteninformatie (Dagje Eropuit en i-Mobile) regelmatig een verwijzing naar buiten. De sites van het Algemeen Dagblad en de PCM-kranten geven hetzelfde beeld. Het AD bedient zijn lezers bijvoorbeeld vrijwel alleen in het multimediakatern met verwijzingen, Trouw vooral in de servicegerichte rubriek ‘De Gids’ en enkele dossiers in ‘De Verdieping’. NRC Handelsblad en de Volkskrant linken wel in andere rubrieken, zij het spaarzaam. Op de onlangs vernieuwde Volkskrant-site zijn de artikelen met links gemakkelijk te vinden; ze krijgen een icoontje mee, alsof het om een zeldzame diersoort gaat. Schaars zijn ze zeker: op 6 juni vind ik drie van die icoontjes, op 14 juni niet één.

Trekken de traditionele media zich bewust terug op hun eigen hyperlink-arme eilandjes? Vincent van Twillert, als blogger actief op Zesser, vermoedt van wel. Hij ergert zich aan journalisten die wel een bron noemen, maar niet de moeite nemen om een link toe te voegen, als service naar de lezer. Als voorbeeld noemt hij een bericht op zijn eigen blog, dat ook op de website van De Telegraaf verscheen, al dan niet geïnspireerd door zijn bericht.

Ook Paul Molenaar, directeur van Ilse Media (o.a. Nu.nl), mist verwijzingen naar weblogs in de Nederlandse kranten. “Ik wil eigenlijk bij ieder artikel een kader zien met links naar weblogs die meer informatie over het onderwerp bieden,” zegt hij in NRC Handelsblad. Hierdoor worden kranten volgens Molenaar interessanter voor hun lezers, omdat ze niet langer het gevoel hebben dat ze iets missen. NRC neemt zijn advies direct ter hand, door een aantal online bronnen onder het artikel te vermelden. Grappig genoeg zijn de links niet actief, wat vaker voorkomt.

Een voor de hand liggende reden voor het ontbreken van hyperlinks is de angst dat de lezer de weg kwijtraakt en zijn vertrouwde nieuwsbron in de steek laat. Geert-Jan Bogaerts, chef internet bij de Volkskrant, ontkent dat die overweging een rol speelt. “Ik zie graag meer links op de site.” Het Content Management Systeem van de Volkskrant (en de andere PCM-kranten) laat het simpel invoegen van een hyperlink echter niet toe. Bogaerts: “Daar moet html aan te pas komen en we hebben niet de mankracht om dat vaker te doen.” Bogaerts ziet hier voorlopig geen verandering in komen, omdat het systeem pas sinds januari draait en aanpassingen te duur zijn. Toevoeging GJ Bogaerts: “Even een kleine correctie: ik denk dat de auteur mij verkeerd heeft begrepen. In ons vorige CMS (Open Market), dat we tot januari gebruikten, hadden we niet de mogelijkheid om gemakkelijk links toe te voegen aan een artikel; dat moest inderdaad handmatig ge-HTML’d worden. En hoewel iedereen bij ons op de redactie dat kunstje wel machtig is, is dat een extra hoeveelheid werk waarvoor we niet de mankracht hadden om dat constant en consequent te doen.
In ons nieuwe CMS zit het vanzelfsprekend wel ingebouwd; maar is het puur een kwestie van prioriteiten stellen. We vinden andere journalistieke dienstverlening op onze site (multimedialiteit, interactiviteit) belangrijker dan het doorlopen van elk gepubliceerd artikel op de mogelijkheid van het plaatsen van een nieuwe link. Bij uitzondering doen we dat echter wel.”

Technische drempels dus. Maar kKomt het ontbreken van de hyperlink niet ook voort uit onwennigheid onder journalisten, die hun stukjes nog steeds in eerste instantie voor het papier schrijven? Bogaerts wimpelt die suggestie direct weg: “Het is eerder omgekeerd. Onze redacteuren schrijven binnen ons CMS hun stuk, waarna het ook op papier verschijnt.”

Gezaghebbende bronnen
Een andere reden om niet te linken zou kunnen zijn dat journalisten niet al hun bronnen willen prijsgeven. Het is overduidelijk dat journalisten vaak te rade gaan bij blogs, maar als bron worden ze nog weinig opgevoerd. Vincent van Twillert (van Zesser) heeft de indruk dat nieuwssites eerder geneigd zijn om te verwijzen naar hun professionele collega’s, dan naar de blogger waar ze een idee van overnemen. Nu.nl linkt regelmatig naar een weblog als Geenstijl, maar journalisten van de Volkskrant en NRC zijn wellicht minder bereid om hun krant te associëren met dit shocklog. Bogaerts zegt geen problemen te hebben met het plaatsen van links naar een dergelijke site, ‘al plaatsen we de bron vaak in de context en laten we sommige sites wel, en andere niet binnen ons domein toe’.

Steeph en Carlos van het groepsblog Sargasso hebben over het algemeen goede ervaringen met kranten die doorlinken naar hun site, getuige deze voorbeelden. Alleen toen NRC Next citaten van Sargasso afdrukte in de papieren editie, vergat het dagblad de exacte url te vermelden.

Precisie is überhaupt ver te zoeken als het om links op mediasites gaat. Deeplinks, die direct naar de juiste pagina binnen een domein verwijzen, worden weinig toegepast. Veel redacties volharden nog in een lijstje links naar de voorpagina van een domein, onderaan of naast het artikel. Vaak moet de lezer zelf de tekst in zijn browser kopiëren.

Van de Nederlandse sites springt Elsevier.nl er positief uit. Het opinieblad onderhoudt sinds vorig jaar een nieuwssite en maakt daarop regelmatig en soms uitbundig gebruik van geïntegreerde (deep)links. Bijvoorbeeld in een artikel over Uruzgan, waarin direct gelinkt wordt naar een definitie van posttraumatische stressstoornis in de open source-encyclopedie Wikipedia.

René van Rijckevorsel, chef internet bij Elsevier, vat het beleid ten aanzien van hyperlinks als volgt samen: “Linken, linken, en nog eens linken. Alles staat bij ons in dienst van de lezer. Wij vinden het een belediging van onze lezers om informatie te onthouden.” Dat de lezer weg zou kunnen lopen is volgens Van Ryckevorsel onvermijdelijk. “Dat is internet. Ik ben daar niet zo bang voor, alle links openen in een nieuw scherm.”

‘Een protocol klinkt wat deftig’, maar Elsevier hanteert wel enkele hyperlinkregels, legt Van Rijckevorsel uit: “Liever niet een luie link naar de voorpagina, maar direct naar het artikel waar je naar verwijst. Als we naar sites met registratieprocedures linken, zetten we dat er tussen haakjes bij. Dat geldt niet voor links binnen ons eigen betaalde gedeelte, die linken we lekker zonder waarschuwing door, met een aanbieding voor een proefabonnement op ons blad.”

Net als Bogaerts heeft Van Rijckevorsel geen moeite om te linken naar minder gezaghebbende bronnen, weblogs of onbetrouwbare sites. “Als we naar een ‘shocklog’ verwijzen zetten we dat er misschien bij, zodat mensen weten dat ze niet bij zoiets als de Frankfurter Algemeine uitkomen.”

Link en gij zult gelinkt worden
Het verwijzen naar andere internetsites heeft zijn voordelen, zoals een hogere Google-pageranking, waardoor je makkelijker gevonden wordt. Weblogs vormen door veelvuldig linken een fijnmazig, wijdvertakt netwerk van onderling naar elkaar verwijzende sites. Wie veel extern linkt en makkelijk laat linken, kan rekenen op meer verwijzingen van andere sites. Dat is de conclusie die je kunt trekken op basis van zoekgegevens in Technorati, dat bijhoudt welke links er in blogs verstopt zitten. Tik je www.volkskrant.nl in, dan rollen er ruim 2.800 links uit de zoekmachine (peildatum 6 juni). De zoekopdracht levert voor andere dagbladen en nieuwssites de volgende resultaten op:

Telegraaf: 2.883
NRC Handelsblad: 2.454
AD: 2.107
Nos.nl: 2.091
Trouw: 1.063
Parool: 664

Deze aantallen vallen in het niet bij het aantal blogs dat naar Nu.nl (7.981), Planet Internet (6.075) en het populaire Fok.nl (5.486) linkt. Shock- en nieuwsblog Geenstijl scoort met 2.033 verwijzingen weliswaar matig, maar in verhouding tot het aantal unieke bezoekers (ruim een kwart van het aantal op Telegraaf.nl, volgens recente cijfers van Alexa) veel beter dan de meeste online kranten. Elsevier scoort met ruim 1.000 links niet overdreven hoog, maar de site is nog niet zo lang in de lucht. Ook blogs die zich op een minder groot publiek richten doen het naar verhouding goed. Zo zijn er in het blogdomein al 427 links naar De Nieuwe Reporter te vinden.

De belangrijkste verklaring voor het feit dat bloggers liever naar Nu.nl linken dan naar andere nieuwssites is niet dat zij Nu.nl interessanter vinden. Zoals al eerder op De Nieuwe Reporter te lezen was, gaat het vooral om het gemak waarmee gelinkt kan worden. Registratieprocedures en betaalde archieven frustreren een soepele verwijzing en worden daarom vermeden. Kranten lijken dat te beseffen en ruimen de barrières weer op. Zo meldt de Volkskrant bij de vernieuwing van de site dat de verplichte registratie tot het verleden behoort. Ook op andere nieuwssites verdwijnt de registratieprocedure geruisloos naar de achtergrond. Van Rijckevorsel: “Je kunt je helemaal suflinken naar de Elsevier-site.”

Dinsdag op De Nieuwe Reporter: ‘De do’s en dont’s van de hyperlink’.

Al 23 reacties — discussieer mee!