Dag 2 van Picnic ’06 stond in het teken van ‘creativity in the mainstream media, specifically TV, cinema and design’. Simpele woorden die crossmediaal plotseling enorm veel betekenis kregen, want de toekomst begon vandaag…

Dan Gillmor (oprichter en directeur van het Center for Citizen Media) gaf een zeer interessante lezing over de consument als maker, als leverancier van nieuws en als commentator. De moord op John F. Kennedy werd gefilmd door een kleine groep professionals. Tegenwoordig zou zo’n gebeurtenis via mobiele telefoons en digitale camera’s worden vastgelegd. Dit kan betrouwbaarder materiaal opleveren, want er zijn meerdere bronnen, meerdere invalshoeken en er is totale onafhankelijkheid. Burgers filmen simpelweg wat ze willen filmen. In plaats van een kleine groep editors die de geschiedenis kan bepalen, vormt een grote bundel van materiaal een verslag van wat er zich werkelijk afspeelde.

Door deze opkomst van het algemene publiek als leverancier van het nieuws wordt het ook steeds lastiger om geheimen te bewaren. Wat te denken als men vanuit de vliegtuigen die betrokken waren bij de aanslagen van 11 september 2001 video’s had opgenomen met mobiele telefoons en deze had gepubliceerd op weblogs? Bijna vier jaar later tijdens de terroristische aanslagen in Londen van 7 juli 2005 waren het de burgers zelf die de eerste beelden vastlegden. Hierdoor ontstaat meer transparantie, maar een groot probleem blijft: als het gepubliceerd is, is het dan ook waar? De oplossing: zorgvuldigheid en vertrouwen van zowel de professionals als de burgers zelf. En de burger moet ook altijd blijven nadenken, kritisch blijven.

Een andere interessant onderdeel dat Gillmor behandelde was participerende media. Of noem het read-write web, waarin consumenten tegelijkertijd producenten kunnen zijn. In plaats van een publiek dat statisch de informatie tot zich neemt, kan iedereen nu zelf actief deelnemen aan de conversatie. Het is dus belangrijk om naar het publiek te luisteren, gebruik te maken van deze kritiek en er vervolgens ook echt wat mee te doen. Volgens Gillmor zijn professionele journalisten hier onvoldoende mee bekend. De conversatie kan juist resulteren in vertrouwen, want een dialoog tussen maker en publiek geeft openheid en ruimte tot verbeteringen.

Creative Commons kwam opnieuw ter sprake. Gillmor geeft zijn boeken uit onder Creative Commons licenties; zo kan het publiek gratis PDF-versies van zijn boeken downloaden. En dit heeft de verkoop juist gestimuleerd. Open content licenties, zoals die van Creative Commons zijn nodig om data eenvoudiger op internet met elkaar te kunnen delen. Overheden zullen wel nodig zijn om het auteursrecht hierop aan te passen, hoewel dit grote weerstand zal oproepen bij Hollywood en de muziek-industrie, de grote geldverdieners.

Aggregatie
Aansluitend op de lezing van Dan Gillmor vond een panel-discussie plaats tussen Gillmor, Graig Newmark en Marc Canter (People Aggregator en mede-oprichter van Macromedia). Canter vertelde vol passie dat aggregatie, zoals bijvoorbeeld MySpace deze toepast, de toekomst heeft. Alleen zonder MySpace (‘MySpace will end!‘, Canter), want mensen willen uiteindelijk controle houden over hun eigen netwerk van vrienden. Kleinere netwerken dan die van MySpace maar wel met echte vrienden; een niche-netwerk. De People Aggregator is in tegenstelling tot MySpace een open systeem en draait op open source software. MySpace is in handen van Fox waarbij het publiek zorgt voor de reclame-inkomsten. Met People Aggregator kun je een eigen netwerk opbouwen en er eventueel zelf geld aan verdienen.

Graig van de super populaire Craiglist liet weten dat alles draait om vertrouwen en ‘the wisdom of crowds’; een grote groep mensen is slimmer dan een kleine elite. Als je het publiek op de juiste manier gebruikt dan kun jij ervan leren, want het publiek bepaalt uiteindelijk zelf wat wel of niet goed is.

John de Mol
Veel mensen zien internet als een vervanger van televisie. Met name het oude principe van televisie – op een bepaald moment afstemmen op een specifiek kanaal – lijkt niet meer van deze tijd. John de Mol (Endemol, Talpa) is het daar niet mee eens. Volgens hem hoort het gevoel dat je tegelijk met heel veel andere Nederlanders naar iets kijkt, heel erg bij televisie. Naar mijn gevoel is dit alleen van toepassing op uitzendingen die live uitgezonden worden als sportevenementen en live registraties van concerten. Traditionele televisie en programmagidsen gaan volgens De Mol nooit weg. Internet zal volgens hem traditionele televisie niet vervangen maar juist verrijken.

Nederland kan volgens De Mol de ‘hot spot’ van Europa worden: een proeftuin om te experimenteren en te leren om daarna ‘onze’ producten te verkopen aan het buitenland. ‘Creativity is the key of it all’, zei hij. Maar het meest verrassend waren eigenlijk de woorden waarmee hij zijn toesprak afsloot: ‘Content will remain king!’. Een rare laatste opmerking die geheel los stond van de rest van zijn toespraak. Een loze kreet volgens mij, want Talpa staat toch juist niet bekend om haar goeie ‘content’? Bovendien is Talpa een nieuw uitzendkanaal waarbij De Mol dus duidelijk controle wil krijgen over de distributie van de ‘content’. Hij had eigenlijk moeten roepen: ‘Distribution will remain king!’.

Verantwoordelijkheden en kansen
De toespraak van journalist Ben Hammersley riep bij mij een goed gevoel op. Vol passie vertelde hij hoe samenlevingen door de eeuwen heen zichzelf overbodig hebben gemaakt doordat ze tegen grenzen aanliepen, grenzen van transport, van handel, van geloof enzovoorts. Hij is van mening dat internet en haar open cultuur onbegrensde mogelijkheden biedt. Hierdoor zullen we volgens hem tot in de eeuwigheid in staat zijn om onze werkmethoden, de manier waarop we communiceren, werken en consumeren steeds maar aan te passen, zodat we optimaal blijven functioneren als samenleving. De huidige gemeenschap heeft zo een eeuwige toekomst voor de boeg en onze kleinkinderen zullen ons ooit vragen: ‘Hoe was het toen de eerste sociale netwerken ontstonden en iedereen voor het eerst online kon communiceren?’. Tot slot liet Hammersley ons weten dat het belangrijk is dat we het ons echt realiseren, nu vandaag: de toekomst begint nu, voor de eeuwigheid. Een mooie diepe gedachte. Een gedachte die een grote verantwoordelijkheid met zich meedraagt: samen leven, communiceren, produceren en consumeren. Niet ik alleen, maar wij samen.

Al 7 reacties — discussieer mee!