Op internet explodeert het aantal video’s gemaakt door gewone internetgebruikers. Het aanbod van video’s gemaakt door journalisten blijft echter schraal, vooral in Nederland. Tik in Google ‘videojournalist’ of ‘videojournalistiek’ in en de zoekmachine vindt alleen Belgische of Duitse bronnen. Typisch of niet?

Videojournalistiek door een eigen redactie gemaakt, het is op Nederlandse nieuwssites nog maar mondjesmaat aanwezig. Veel Nederlandse nieuwssites bieden wel video’s aan, maar maken het nieuws niet zelf. Nederlandse nieuwssites zijn ook beter in het wegmoffelen van het videonieuws. Op de site van het Algemeen Dagblad bijvoorbeeld is het zoeken geblazen naar videomateriaal. Hetzelfde geldt voor Nu.nl. Beide sites hebben hun videonieuws ergens in de kantlijn van de site weggedrukt. Op Nu.nl verwijst (op het moment van schrijven) een kort berichtje onderaan de rechterkolom naar een videogedeelte. De bron waar Nu.nl gebruik van maakt, is steevast Zoom.in.tv, de grootste videonieuwsdienst in de Benelux. Nederlandse nieuwssites blijken dol te zijn op videomateriaal van Zoom.in. Het materiaal duikt niet alleen op bij Nu.nl, maar bij meer dan zestig Nederlandse nieuwssites, waaronder Telegraaf.nl, Home.nl, Elsevier.nl, VI.nl en lEX.nl.

Videonieuwsleverancier Zoom.in schermt op zijn website met allerlei cijfers en wapenfeiten. Gemiddeld zou de dienst meer dan 1,6 miljoen unieke kijkers per maand realiseren. Zoom.in levert verder het actuele nieuws in beeld en geluid niet alleen voor internet, maar ook voor de mobiele telefoon, op zowel GPRS als UMTS. De productie wordt verzorgd door een onafhankelijke redactie en door zusterorganisatie Novum, de op één na grootste Nederlandse nieuwsdienst met meer dan vijftig journalisten. Daarnaast koopt Zoom.in het videonieuws in bij Reuters, APTN en een groot aantal regionale tv-zenders. Dat laatste verklaart ook meteen waarom de verslaggeefster in een video op Nu.nl met een zwaar Brabants accent spreekt. Het materiaal is afkomstig van Omroep Brabant.

Nu.nl kondigde onlangs aan nog meer videonieuws in te gaan kopen dan voorheen. Sinds afgelopen vrijdag brengt de site ook bewegend beeld van het ANP en is het belangrijkste videonieuws verhuisd naar de linkerkolom. Nu.nl lanceert zelfs een eigen videospeler, waarmee een Top 10 van het meest aangeklikte videonieuws kan worden bekeken. “Er is veel behoefte aan een site waar kwalitatief hoogstaande en betrouwbare content op één plek is te vinden. Met de eigen video player springen we in op deze trend”, aldus Laurens Verhagen, hoofdredacteur van Nu.nl, in een persbericht.

Elke klik is geld waard
Waarom zijn Nederlandse nieuwssites zo massaal geabonneerd op diensten als Zoom.in en ANP Video? Omdat de videofilmpjes 24 uur per dag op te vragen zijn? De werkelijke reden heeft eerder met geld te maken. Kranten worden betaald voor het aantal keren dat een bezoeker op een filmpje klikt. Elk filmpje gaat namelijk vergezeld van reclame. Het is zelfs het eerste wat een bezoeker te zien krijgt, zodra hij op een filmpje heeft geklikt. Vooral deze advertentie-inkomsten maken video’s van Zoom.in en het ANP voor veel sites zo aantrekkelijk. Maar het maakt ook dat nieuwssites lui worden en weinig tot niets investeren in een eigen videoredactie. Een abonnement op Zoom.in of ANP Video is veel makkelijker en goedkoper.

Ook de Volkskrant neemt voor haar videosite VK.tv het dagelijkse nieuws af bij het ANP. Navraag bij Bas Broekhuizen, chef videoredactie bij de krant, leert echter dat alle overige rubrieken, waaronder de reportages, het domein zijn van de Volkskrant-redactie zelf. Afgelopen weken waren op de site onder meer reportages te zien over de slechtste buurt van Nederland, DDR-Design en een Volvo die op aardgas rijdt. Niet echt het keiharde nieuws, maar wel het genre ‘human interest’-journalistiek dat op televisie en internet opgang maakt. Soms wat saai, vaak ook niet, maar vooral kort of niet langer dan een paar minuten.

“VK.tv wordt gemiddeld een paar keer per dag ververst met één tot twee eigen reportages. De redactie streeft ernaar om zoveel mogelijk koppelingen te maken tussen de reportages en de krant. We zijn een deelredactie van de krant. Maar internet is een nieuw medium met een nieuwe vorm. We zoeken dus nog naar een eigen stijl. En dat zie je terug in de reportages”, aldus Broekhuizen. Aan VK.tv werken momenteel zes redacteuren van de Volkskrant mee. Volgens Broekhuizen kan een redacteur zowel een video over games als over muziek maken. “We hebben geen gespecialiseerde redacteuren. Maar de persoon die figureert in het Volvo-filmpje schrijft ook in de krant over auto’s. Dat is redacteur Theo Stielstra. Zijn reportages lopen één op één gelijk met zijn autorubriek ‘Blik’ in de krant.”

VK.tv heeft inmiddels een bereik van ruim een half miljoen pageviews per maand. Ter vergelijking: de jongerensite FOK! noteert maandelijks 75 miljoen pageviews. VK.tv moet zich kortom nog bewijzen, toch lijkt over alles goed te zijn nagedacht. Ook over de presentatie. Een simpele YouTube-achtige interface, inclusief een knop voor het meest recente videonieuws onder de knop ‘Vandaag’, meer is niet nodig om op internet televisie te kunnen maken.

Alleen de techniek laat de site nog regelmatig in de steek. Broekhuizen: “De gestreamde ANP-filmpjes willen wel eens haperen en in de reportages mogen verslaggevers nog wel eens stotteren. Het komt vooral voor als je op je computer ook andere software hebt draaien. Voor video’s gebruiken we Flash en dat trekt een zware wissel op iemands processor. Het is een lastig probleem. We gaan daarom kijken of we de encodering van het videomateriaal zover kunnen optimaliseren dat de beeldkwaliteit er niet meer onder lijdt.”

Andere kranten
Hoe doen andere kranten het? Ook op de website van NRC Handelsblad staat de link naar de videosectie op een onopvallende plek. Binnen de videosectie zelf is verder geen menu met onderwerpen te vinden. De hoofdpagina ziet er niet veel anders uit dan de algemene startpagina. Sommige video’s worden twee keer weergegeven in twee verschillende blokjes. De videosectie van NRC blinkt verder niet uit in actualiteit. De video’s die gemaakt werden tijdens het Boekenfeest van NRC Handelsblad dateren van drie weken geleden, maar staan nog altijd prominent op de pagina. Het enige wat goed ‘uptodate’ wordt gehouden, zijn de interviews van redacteur Robert van de Roer in de rubriek ‘Who’s Next‘, die ook werden uitgezonden op de tv-zender RTL Z.

Volgens Jan Benjamin, chef internet & media bij NRC Handelsblad, is de videosite meer een overzicht van ‘aardige dingen’ die de krant heeft gedaan op videogebied, dan een poging om actueel te zijn. NRC Video is volgens hem ook vooral nog een experiment. “De beelden hebben meer een archieffunctie. Met video proberen we wel andere dingen te doen dan andere nieuwssites. Zie voor een goed voorbeeld www.nrc.nl/wkhockey. Daarop maakt onze redacteur Mark Hoogstad videoreportages samen met RTV Utrecht-collega Floris Mulder. Wij zoeken het brengen van video op de site met name in dat soort samenwerkingen.”

Vorig jaar zei Benjamin in Netkwesties dat de website van NRC alleen verrijkt dient te worden met video’s als deze werkelijk waarde toevoegen. Benjamin kondigde verder aan dat correspondenten van de krant ook videomateriaal zouden gaan leveren. Op de weblogs van NRC-correspondenten staan echter slechts sporadisch videobijdrages. Of ze ook toegevoegde waarde hebben? Juist bij de ‘mini-video’s’ op de NRC-weblogs is dat moeilijk vast te stellen. Freek Staps in New York maakt wel eens een filmpje, te downloaden in QuickTime-formaat. Maar wat was de toegevoegde waarde van het filmpje dat Staps maakte van ‘The Wall Street Bull’, het omstreden bronzen kunstwerk van Arturo Di Modica? Staps filmde het beeld door er in een kleine cirkel omheen te lopen. Een kleine foto had eveneens volstaan. Ook Moskou-correspondent Coen van Zwol maakt filmpjes, soms zelfs hele aardige. Zowel Staps als Van Zwol verwijzen echter beiden regelmatig naar filmpjes op Youtube.com bij gebrek aan eigen beeldmateriaal.

Benjamin heeft trouwens wel een opmerkelijk nieuwtje. Mogelijk gaat NRC al op korte termijn ook regulier videonieuws aanbieden. De krant zou online videobeelden bij de nieuwsberichten willen gaan plaatsen. De bron van de beelden? Het ANP! Verrassend of niet?

Ook Trouw moet het online vooral hebben van videocontent geleverd door het ANP en Novum. De eigen content bestaat uit een wekelijkse uitzending van Trouw-tv. Maker van de video-items is Peter Brinkman, een van de grondleggers van het SBS6-programma ‘Hart van Nederland’. In zijn meest recente bijdrage filmt Brinkman een blanke moeder die haar blanke kinderen bewust naar een zwarte school stuurt. Wie het filmpje wil bekijken, heeft minimaal een Flash Player, versie 8, nodig.

Bij het Algemeen Dagblad voeren Zoom.in-video’s weer de boventoon. De krant heeft voorlopig alleen ‘plannen’ voor het doorgeven van eigen videocontent. Volgens Bart van Oortmerssen, chef Nieuwe Media bij het AD, bereidt de krant momenteel een pilot voor. “We gaan de boel niet op zijn kop zetten. Video wordt zo belangrijk dat we op zijn minst eerst moeten weten wat wel en niet binnen ons bereik ligt. Het streven is om de pilot op 1 november van start te laten gaan. Dat betekent niet dat er op die datum al iets op de site te zien zal zijn. We willen eerst het hele proces van de creatie van content onder de knie te krijgen en alles uitproberen, voordat we iets publiceren.”

Het AD gaat met vier videoredacteuren aan de slag, die verschillende formats gaan uittesten, al wil Van Oortmerssen er niet teveel over kwijt. “We willen echter geen NOVA imiteren. De video’s zullen vooral regionaal gericht zijn. De kans is dus aanwezig dat een filmpje niet op de hoofdsite terechtkomt, maar alleen op de site van de sectie Den Haag. Als het een klein onderwerp is, bijvoorbeeld de mishandeling van de hond Bobo, dan hoeft dat niet tussen het wereldnieuws te komen.”

Afghanistan
Dat ook de rijkste krant van Nederland, de Telegraaf, veel videomateriaal inkoopt bij persdiensten was te verwachten. ‘Televideo’s‘ worden onder meer geleverd door Zoom.in, het ANP en Reuters. Volgens Johannes Dalhuijsen van de beeldredactie van de Telegraaf wordt echter een deel van de Televideo’s gemaakt door eigen mensen. “Het staat niet expliciet bij elk filmpje, maar we maken zelf één tot twee video’s per dag.” Een van de meest spraakmakende series eigen reportages maakte de Telegraaf in Afghanistan, waar de krant een week lang een eigen verslaggever en fotograaf ‘embedded’ bij het Amerikaanse leger had zitten. “Dat was nog voordat onze eigen militairen er zaten. We hebben er toen mensen heengestuurd om te zien wat Nederland te wachten stond.”

Voor de Telegraaf was het een leerzaam project. Fotograaf Diamond Xanthopoulos moest zelfs eerst op cursus om de kneepjes van het videomaken te leren. “Het materiaal moest onder moeilijke omstandigheden via de satelliet naar de redactie in Amsterdam worden gestuurd. Soms werd het direct op de site gezet, zonder ons eigen logo erbij.”

Bij de Telegraaf werken nu zeven verslaggevers aan online videoreportages. De filmpjes duren niet langer dan anderhalve minuut. Onderwerpen kunnen met artikelen op de voorpagina van de krant te maken hebben, maar ook met achtergrondverhalen verderop in de krant. Bij elk verhaal in de krant waar een video bij is gemaakt, staat een label dat lezers doorverwijst naar de videosite. Dalhuijsen: “Het totale video-aanbod zal de komende tijd verder groeien. We hebben pas weer een nieuwe ploeg van zeven man op cursus gestuurd. Dat wil overigens niet zeggen dat deze mensen ook bewegend beeld voor de site gaan maken. We laten ze in ieder geval ermee kennismaken. Het hangt van de mensen zelf af of ze het ook oppikken of niet.”

Video bij het FD
Een krant waar je het niet van verwacht, maar die op zijn website toch nieuwsvideo’s aanbiedt, is Het Financiële Dagblad. De krant zette de afgelopen tijd zo’n dertig videoberichten op haar website. Onderwerpen waren onder meer de AutoRai en het familiebedrijf van supermarktketen Jumbo. Cees van Lotringen, uitgever-hoofdredacteur internet bij de FD Mediagroep, zegt vooral veel reacties gehad te hebben op de interviews met topbestuurders van Nederlandse beursfondsen. Een van die bestuurders was Harold Goddijn, oprichter van TomTom, de Nederlandse maker van navigatieapparatuur.

“Afgaande op de bezoekersstatistieken hebben we een hele goede respons gekregen op die interviews. Het aanbod van beeldmateriaal op de site moet echter nog veel intensiever worden. Dat zal ook gebeuren, als we in januari 2007 een nieuwe website lanceren. Daarop zal videonieuws prominent aanwezig zijn”, aldus Van Lotringen.

Om het proces te versnellen heeft het FD Rob de Lange aangetrokken, oud-eindredacteur van het politieke tv-programma Buitenhof. Hij zou momenteel een projectplan opstellen om beeld tot een integraal deel van de website te maken. Van Lotringen: “Een eigen videoredactie hebben we nog niet. Tot nog toe werd het videonieuws gemaakt door het persbureau NEOS. De krant werkt ook samen met NOVA. Daardoor konden we op de site onder meer de reportage over de Jumbo-keten zetten.”

Als voetnoot in dit stuk noem ik nog de videodiensten van de regionale kranten. Ook die zijn volop in ontwikkeling. Op internet timmeren met name dagblad Tubantia en het Eindhovens Dagblad hard aan de weg met eigen videocontent. Het resultaat is te zien op TUB TV en EDTV.

Al 13 reacties — discussieer mee!