Toekomst van de televisieHet imperium van Al Gore’s Current TV – “the tv network created by the people who watch it”- blijft zich uitbreiden. Werd in september een deal met Yahoo! voor de lancering van acht nieuwe themakanalen gesloten, vorige maand was het Britse BskyB aan de beurt. Met ingang van komend voorjaar start in Engeland een Current-dependance die in 8.2 miljoen huiskamers bekeken kan worden.

Aan sommige dingen is te merken dat Current (zie ook dit eerdere artikel), ondanks de imposante expansie, nog een kasplantje is. Medewerkers worden volop geworven en getraind, en over kijkersaantallen wordt nauwelijks gerept. Toch doen de grote Amerikaanse kabelbedrijven, Google, Yahoo, en nu dus ook BSkyB er al wat graag zaken mee, en dat heeft niet alleen met de kracht van het idee, maar ook met de professionaliteit, omvattendheid en zakelijkheid van het project te maken. James Murdoch, de baas van BskyB, in de Sunday Times:

“Het opwindende van Current is dat je niet zozeer een platform creërt waar mensen een hoop videomateriaal met elkaar delen, maar dat je een complete generatie semi-professionele journalisten, creatieve talenten and verhalenvertellers verzamelt die, eventueel na een gratis training door Current, in staat zijn hun producties online te distribueren en ze daarna via landelijke televisie te laten uitzenden.”

Murdoch benoemt in deze uitspraak de kern van Current en de waarde ervan voor de (televisie)journalistiek. Laat ik die waarde met een voorbeeld illustreren. Toen ik onlangs wat rondsnuffelde op de site van Current, trok één nieuwe reportage, over de omstreden verhoormethode van de CIA met de naam “waterboarding”, mijn bijzondere aandacht. Niet alleen vanwege het gruwelijke onderwerp en de eigenzinnige, confronterende journalistieke aanpak, maar ook omdat dit type reportage nooit in onze journaals en actualiteitenrubrieken te zien is.

Later ontdekte ik dat de hoogste televisiebaas van Current, Joe Hyatt, juist deze reportage (van free lancer Kaj Larsen) als een treffend voorbeeld van de waarde van zijn kanaal beschouwt. Tegenover de Sunday Times verklaarde hij dat dit door een “jonge avant-garde journalist” gemaakte verhaal, nooit door de conventionele journalistiek zou zijn voortgebracht. “We zonden het vorige week voor het eerst uit, en nu wil iedereen in Amerika die reportage — NBC wil het hebben, CNN wil het hebben. Maar zelf zouden ze dit verhaal nooit gemaakt hebben. Het is gewoon niet de manier waarop zij de creatie en constructie van het nieuws benaderen.”
Ook tijdens de Katrina-ramp (zie o.a. dit retrospectief) werden de commerciële zenders overigens met hun neus op het bestaan van de nieuwe concurrent gedrukt. Current was, claimt Hyatt, het enige netwerk ter wereld dat door zijn burgerjournalistieke organisatie op de plaats en het moment des onheils zelf aanwezig was.

Verfrissende vormen
Terug naar de waarde van Current voor de televisiejournalistiek. Die lijkt me tweërlei. In de eerste plaats zien we er (niet allemaal even geslaagde maar wel) verfrissende journalistieke vormen ontstaan, die zich ergens op het brede spectrum tussen traditionele journalistiek en hartenkreet-blogging bevinden. Current is geen trapveldje voor bijklussende of elders overtollige professionals, maar ook geen iedereen-kan-meedoen-spelletje à la YouTube. De reportages die men naar 30 miljoen Amerikaanse huishoudens verstuurt, zijn meestal semi-professioneel gemaakt en ademen, dat vooral, een vrijere journalistieke attitude. Welke denkrichting daarbij gekozen wordt, is niet van belang. Al Gore hierover tegen de Sunday Times: “We hebben nooit het gevoel gehad dat onze missie op welke manier dan ook partijdig of ideologisch was; het is eerder in een ruimer opzicht revolutionair – we willen het medium opengooien, zodat individuen weer aan de maatschappelijke conversatie kunnen meedoen vanuit wat voor gezichtspunt of mening dan ook.”

Model voor semi-professionele burgerjournalistiek
De tweede waarde is dat Current een doordacht model voor burgerjournalistiek representeert. Het grote misverstand, ook in Nederland, was altijd dat burgerjournalistiek vanzelf wel ontstaat en groeit, dat je er hooguit wat uitnodigende reclame voor moet maken. Maar zo werkt het niet. Zoals Chris Willis maanden geleden in een interview met Martijn de Waal stelde:
“Kranten hebben een mentaliteit van: als je het bouwt, dan komen ze vanzelf wel. Als we een uithangbord neerzetten, komen mensen vanzelf tevoorschijn en doen ze op een geweldige manier mee. … Maar dat is niet genoeg.”

Bij Current begrijpen ze dat burgerjournalistiek een minstens zo omvattende organisatie als de traditionele journalistiek vergt. Hóe omvattend valt af te lezen aan de wordingsgeschiedenis van tv-reportages bij Current. Mensen die willen meedoen, sturen hun filmpjes als pods in, al dan niet getraind of gecoached door Current. De pods worden onder de vlag VC2 (viewer created content) op de website vertoond, waar andere gebruikers er hun stem over uitbrengen. Pas als een filmpje voldoende stemmen en het “groene licht” krijgt, mag het worden uitgezonden via het televisiekanaal. De gelukkige kan dan een honorering van tussen de $500,– en $1.000,– tegemoet zien.
Maar daarmee is de “zorgrol” van Current nog niet geheel geschetst. Men poot de burger-content niet moederziel verloren op de site neer, maar plaatst er allerlei “lekker” materiaal – politieke animaties, mooie commercials, extreme sport reportages – omheen. Die entourage trekt de beleving van de burger-content omhoog.
Het is nog steeds te vroeg om het Current-project geslaagd te noemen, al zullen we betere experimenten met gedemocratiseerde televisie voorlopig niet krijgen. Hoe gaat de betrouwbaarheidsbewaking functioneren? Blijft het originele Current-idee intact, of gaat de commercie uiteindelijk domineren? Het moet allemaal nog blijken. In de woorden van Hyatt: “YouTube is a phenomenon hoping to become a business; we are a business and expect to become a phenomenon.”

YouTube versus Current
Als uitsmijter een paar aardige uitspraken van Gore over de verschillen tussen Current en YouTube:

“YouTube is a very interesting and fun company. But there’s all the difference in the world between what they’re doing and what we’re doing. Our viewers are able to use the internet to review and help us select which of the programmes are the most fascinating to them. But then it’s displayed on televison proper by satellite and by cable.”

“Ours is premium content. You don’t search though a million different videos to find a few that you might find interesting.”

“Current buys the rights to the material it broadcasts, thus nullifying the threat of litigation. Some YouTube’s users upload television and other footage which the company doesn’t own. They are now beginning to encounter a lot of lawsuits.”

Al 2 reacties — discussieer mee!