We don’t call it citizen journalism“, zo opende Kevin Geary (assistent editor BBC Interactive) zijn speech op het Wereld Audio Festival 2006. Het publiek werkt als reporters voor de BBC, maar zodra ze het stempel ‘journalist’ opplakken, zal de vakbond in opstand komen en de BBC verplichten voor deze content te betalen. Alleen bij hoge uitzondering wordt de bijdrage van het publiek vergoed. Het publiek behoudt normaliter alle rechten en de BBC eist geen exclusiviteit. De BBC wordt immers betaald uit belastinggeld, maar aangezien de kosten voor de websites inmiddels zo hoog oplopen, zal de BBC binnenkort advertenties gaan aanbieden op haar websites. Hoewel geld geen drijfveer zou moeten zijn voor het publiek om nieuws, teksten, foto’s, video’s, op te sturen, vraag ik me af hoe het publiek hierop zal reageren. De overstap naar Rupert Murdoch’s The Sun, die elke gepubliceerde bijdrage van het publiek omzet in een vergoeding van honderd Engelse Ponden, is snel gemaakt. Hoewel: de commercie kan objectief nieuws in de weg zitten. Iedereen is overtuigd van de kwaliteit van de BBC. Kwaliteitsnieuws gemaakt in samenwerking met het publiek. En het publiek wil graag aansluiten bij zo’n kwaliteitsmerk.

Met User Generated Content loopt de BBC flink voorop; 5 miljoen unieke bezoekers en 15.000 emails per dag. En daar komt nog de aandacht die ze krijgen via YouTube bij. Veel video’s van Newsnight worden namelijk door gebruikers zelf op YouTube geplaatst. En via YouTube worden deze video’s nog meer bekeken dan via de BBC website. De BBC moedigt het publiceren zelfs aan. De eventuele copyrightproblemen zien ze graag door de vingers.
In een gesprek dat ik achteraf met Geary had, gaf hij aan dat copyright juist vaak beperkingen voor de BBC oplevert. Bijvoorbeeld wanneer een gebruiker een verhaal, foto of video die eerst op de BBC gepubliceerd werd via een exclusief contract met een andere partij ervoor zorgt dat de BBC deze content niet langer kan gebruiken. Wanneer derde partijen de content van de BBC, bijvoorbeeld content gegenereerd door gebruikers, hergebruiken knijpt Geary liever een oogje dicht; het blijft tenslotte promotie voor het nieuws van de BBC. Maar wanneer derde partijen er flink aan gaan verdienen, komt de BBC wel in actie.

Copyright is altijd een lastig punt geweest bij technologische ontwikkelingen en op internet al helemaal, want alles wat een bezoeker op internet ziet is immers een kopie. Alle webpagina’s, alle audio en video-streams worden in de cache van een computer geladen zonder dat de gebruiker hiervoor toestemming hoeft te vragen aan de gebruiker. Het is te verwachten dat de copyrightgevolgen de komende jaren heel veel discussie zullen
gaan opleveren, niet alleen voor de BBC, maar voor de hele wereld.
In onze ‘sharing-economy’ is het delen van informatie een vereiste, maar zonder dat het ten koste gaat van de professionele makers die er hun geld mee moeten verdienen. Helaas kwamen deze copyright-aspecten op het Wereld Audio Festival 2006 onvoldoende aan de orde.

There’s always someone in the story who knows more about it than we do“, een korte samenvatting van Geary waarom User Generated Content (UGC) zo belangrijk is. Hoewel de BBC al eerder bezig was met UGC, de terroristische aanslagen van 7 juli 2004 gaven een enorme impuls. Het publiek is daar waar het echt allemaal gebeurt. En het publiek beschikt over steeds meer middelen om snel foto’s en video’s te maken van een gebeurtenis, via mobiele telefoons en digitale camera’s. Voor de BBC is het dus noodzaak om het voor het publiek zo eenvoudig mogelijk te maken om dat nieuws direct op te sturen naar de BBC door bijvoorbeeld speciale BBC publiceerknoppen aan mobiele apparaten toe te voegen. De BBC heeft hiervoor al concrete plannen.

Geary vertelt dat de BBC de bijdrage van het publiek op een journalistieke manier controleert. Ze bellen of mailen de gebruiker altijd om te controleren of hij/zij bestaat. Ze controleren foto’s op echtheid. En meer van dat soort zaken. Dit is volgens hem de kracht van de BBC, de journalistieke kwaliteit achter de UGC.

Om de lawine van berichten enigszins te beperken gebruikt de BBC methodes zodat bijvoorbeeld een persoon slechts eenmaal per uur een bericht kan sturen. Ook probeert de BBC spam-berichten tegen te gaan door niet meer op berichten van bepaalde personen te reageren. Krijgt een spammer geen antwoord meer van de BBC dan houdt hij/zij er vroeg of laat wel zelf mee op.

Het crossmediale huwelijk: Sp!ts en BNR nieuwsradio
Volgens Bart Brouwers van Sp!ts moeten we niet langer over een krant maar een merk spreken. Vijftig procent van de tijd spendeert Sp!ts aan het maken van de dagelijkse krant, maar daarnaast zijn ze via hun eigen ‘speeltuin’ aan het experimenteren met:
– internet; een soort kopie van de krant maar met meer verdieping, aanvullende foto’s, video’s en extra informatie,
– mobiele toepassingen (via UMTS); gratis nieuws doorgeven wat via andere bronnen beschikbaar wordt gesteld,
– narrowcasting; via de informatie-displays (TFT tv-schermen) op stations, winkels, bussen en de metro informatie verstrekken. Maar ook: een ochtendprogramma voor TMF televisie,
– evenementen: carrière-evenementen voor bedrijven en opleidingsinstituten, maar ook het lijsttrekkersdebat dat ze recentelijk met BNN organiseerden.
6-pack : in samenwerking met MTV, bedoeld voor jongeren onder het motto: ‘Maak Nederland interessanter!’.

Brouwers gaf wel eerlijk toe dat alle extra toepassingen naast de krant, met uitzondering van het organiseren van evenementen, niet winstgevend zijn. Voor Sp!ts vormt de gratis krant de belangrijkste bron van inkomsten. Toch is het starten van deze ‘speeltuin’ erg belangrijk voor Sp!ts, want de concurrentie zit niet stil en bovendien verwacht Brouwers op termijn teruglopende inkomsten van de krant door een verschuiving van adverteerders richting internet.

De samenwerking met andere partijen is voor Sp!ts erg belangrijk. Neem bijvoorbeeld de eerdergenoemde samenwerking met MTV en BNN. Sp!ts is voor vijftig procent eigenaar van Info Pinnacle waarmee ze ‘carrièretelevisie’ maakt voor en door studenten, wat resulteerde in meer sitebezoek voor Sp!ts. Hier blijkt de ‘speeltuin’ toch haar vruchten te gaan afwerpen.

Voor Michiel Bicker Caarten van BNR nieuwsradio was het sleutelwoord On Demand; overal nieuws, op alle plekken en wanneer jij het wilt. BNR kiest ook voor een ‘speeltuin’, bijvoorbeeld via:
– doelgroep-radio, tegen betaling maar zonder advertenties
– een politiek kanaal
– een speciaal kanaal voor bedrijven

Maar volgens Bicker Caarten staat BNR nieuwsradio hierin nog erg aan het begin. BNR zoekt nog naar de juiste formats en technologie. Behoefte aan journalisten heeft hij niet. Techneuten is wat hij zoekt; het aanbieden van content in een andere vorm, via nieuwe media, is een zuiver technisch verhaal. Volgens Bicker Caarten maakt BNR nieuwsradio met User Generated Content nog maar een magere start. Eigenlijk hebben ze de mankracht er niet voor en ook vraagt hij zich af hoeveel geld het kan gaan opleveren.

Journalisten moeten volgens Bart Brouwers van Sp!ts veranderen, veelzijdiger worden. Video wordt steeds belangrijker, maar ook audio blijft erg belangrijk. Dus kiest hij liever voor een manusjevanalles dan een journalist die fantastisch teksten kan schrijven. Bicker Caarten is het hier niet mee eens en gelooft juist in specialisatie.

De kracht van video wordt door beide heren als enorm belangrijk beschouwd, maar heeft volgens Bicker Caarten wel als nadeel dat het niet in alle situaties bekeken kan worden, men moet achter een beeldscherm zitten om het te kunnen bekijken. Volgens Brouwers is het juist dankzij mobiele apparaten zoals de iPod of nieuwe mobiele telefoons eenvoudiger om video aan te bieden. Wel is de kijker of luisteraar tegenwoordig erg snel verveeld; na een half uurtje luisteren naar radio haakt het gros van de mensen volgens Bicker Caarten en Brouwers.

Hoe verrijk je het vak met ‘Citizen Journalism’?
Tot slot het slotdebat tussen Kevin Geary (BBC Interactive), Paul van der Lugt (hoofdredacteur RTV Utrecht), Sietske van Weerden (adjunct hoofdredacteur Planet Nieuws) en Michael Nederhof (Skoeps.nl).

Skoeps.nl blijkt een succes, vanaf dag 1 werd er winst gemaakt door de video’s en foto’s van Skoeps door te verkopen aan derden op basis van een 50-50 deal met de makers. Maar daar waar de BBC erin slaagt om kwaliteit te brengen, blijkt dit voor de anderen toch wat anders te liggen. Moderatie wordt altijd toegepast, maar verificatie van bronnen zoals de BBC dat doet, blijkt niet altijd te worden gedaan. Het nieuws van unieuws.nl (onderdeel van RTV Utrecht) bijvoorbeeld wordt pas geverifieerd wanneer het nieuws ook op radio en televisie uitgezonden wordt.

Het Wereld Audio Festival 2006 stond dus voor een groot deel in het teken van burgerjournalistiek. In Nederland slagen we nog maar mager in de uitvoering hiervan, zo lijkt het. Vrijwel iedereen is overtuigd dat het zeer belangrijk is en dat de BBC hierin voorop loopt, maar tegerlijkertijd lijkt geen van de aanwezigen er echt in te slagen een alternatief voor Nederland aan te bieden.

Naar mijn idee ligt de oplossing toch erg voor de hand. We hoeven slechts te kijken naar de BBC: zorg voor professionals die de content van de burgers controleren en zorg voor een actieve dialoog tussen burgers en professionele journalisten. Geef de burger de mogelijkheid zijn/haar stem te laten horen maar wees daarin wel heel kritisch. Het gaat immers meer om de kwaliteit dan om de kwantiteit. En zeker in een tijd waar we overstelpt worden met content en distributiekanalen is de kwaliteit ervan zo belangrijk. Juist hier kunnen professionele journalisten een belangrijke rol in gaan spelen.

Al 3 reacties — discussieer mee!