onderzoekHalf november ging Al Jazeera English, het Engelstalige zusje van het omstreden Arabische moederstation Al Jazeera, de lucht in. In een klap was de wereld hiermee een belangrijke nieuwszender rijker. Vanaf de dag van lancering was het station te ontvangen in 80 miljoen huishoudens, waarmee het zich qua bereik met CNN en BBC World in de top 3 van Engelstalige 24-uurs nieuwszenders schaarde. Het station werd opgezet om de internationale gemeenschap een ander geluid te laten horen dan de dominante Westerse nieuwsstations bieden. Al Jazeera English zou meer aandacht gaan besteden aan de Arabische wereld en ontwikkelingslanden. Gebieden die op de Westerse stations veelal onderbelicht blijven.

Opvallend afwezig onder de genoemde 80 miljoen huishoudens, zijn de Amerikaanse. In de Verenigde Staten wil geen enkele kabelmaatschappij de zender op televisie aanbieden; hij is daar alleen via internet te bekijken. De conservatieve mediawatchdog Accuracy in media schreef nog voor de lancering van het station een pittig artikel waarom deze niet in Amerika te zien zou mogen zijn, stuurde brieven naar de kabelmaatschappijen en richtte zelfs een website in om de komst van het station te verhinderen. Al Jazeera English zou volgens de waakhond net als het moederbedrijf sterk anti-Amerikaans worden, een platform voor Al Qaida vormen en terrorisme promoten.

Wat klopt er van deze beschuldigingen? En hoe terecht is het dat de nieuwszender niet in de Verenigde Staten wordt uitgezonden? Het internationale onderzoeksbureau Media Tenor analyseerde allerlei aspecten van zowel de eerste tien dagen als de eerste maanden van de berichtgeving op Al Jazeera English en vergeleek deze met de berichtgeving op verschillende Arabische en Westerse stations. De voornaamste conclusie: de zender biedt inderdaad een ander, breder perspectief dan de dominante Engelstalige nieuwszenders en is daarmee een verrijking van het internationale medialandschap.

In de geanalyseerde periodes ging op verschillende Westerse nieuwszenders de berichtgeving voor 66 tot 80 procent over Westerse onderwerpen. Tegelijkertijd richtten Arabische zenders zich juist voornamelijk op Arabische landen (62 tot 78 procent van de berichtgeving). Bij Al Jazeera English was de aandacht evenwichtiger verdeeld over verschillende gebieden van de wereld: 46 procent van de aandacht ging uit naar de Arabische wereld, 31 procent naar het Westen en 23 procent naar overige landen. Opvallend was verder dat de zender relatief veel aandacht besteedde aan oorlog en internationale conflicten – hierin alleen overtroffen door het Amerikaanse Fox News – en dat er ten opzichte van zowel Westerse als Arabische nieuwszenders weinig aandacht was voor economie en bedrijven.

En de veronderstelde anti-Amerikaanse houding? Die bleek ook erg mee te vallen. De persoon die op Al Jazeera English het meest in het nieuws was, was de Amerikaanse president George Bush. De berichtgeving over hem was in 16 procent van de gevallen negatief; nauwelijks meer dan in de Verenigde Staten zelf, waar in dezelfde periode 12 procent van de berichtgeving negatief was. Ook in de berichtgeving over de Amerikaanse regering of het leger voerde negativiteit zeker niet de boventoon; in 75 procent van de gevallen was deze neutraal.

Er zijn op internet nog niet heel veel reviews van kijkers van de zender te vinden, maar degene die er zijn, zijn overwegend erg positief. Zo werd het station de eerste week ‘overspoeld’ met enthousiaste e-mails, van opvallend genoeg ook veel Amerikaanse kijkers, die het alternatieve perspectief erg waardeerden. Een Pakistaanse blogger roemt vooral de menselijke invalshoek van Al Jazeera English.

Op basis van het onderzoek van Media Tenor en de eerste reacties van kijkers lijken de Amerikaanse kabelmaatschappijen toch niet zo veel te vrezen te hebben van deze nieuwe nieuwszender. En, zoals de Amerikaanse mediawetenschapper Mindy McAdams het verwoordt: “I would pay a premium to get Al Jazeera English on my cable TV lineup. I would like to hear other points of view. Not because I am anti-American, but because I don’t think we can know what’s true if opposing views are censored.”

Al 3 reacties — discussieer mee!