brave3Bloggen als therapie. Na tien jaar journalistiek werk in Suriname belandde Iwan Brave na een uit de hand gelopen bad trip, in zijn onderbroek op het politiebureau in Paramaribo. Zijn familie ‘postte’ hem naar Amsterdam om daar z’n leven weer bijeen te rapen. Naast wekelijkse ‘traumatherapie’ doet Brave dat met behulp van zijn ‘Iwan Brave (‘s) Blogspot’. Die, zo eerlijk is Brave wel, uiteindelijk moet uitmonden in een boek. Voorlopig experimenteert hij met vorm. En: de eerste vijfentwintig Google-dollars zijn inmiddels verdiend!

Iwan Brave komt fotograferend de Eerste Klas restauratie op Amsterdam CS binnen. Anderhalf uur later verlaat hij – nog steeds plaatjes schietend – het etablissement. Brave wil het dagelijks leven grijpen. ‘Urban Journalism’ noemt hij zijn methode van verslaggeving van het dagelijkse leven. Of ook wel ‘afdalen’. Hij maakt plaatjes van ‘gewone’ ontmoetingen. Met trambestuurders, bouwvakkers of vakantievierende meisjes. En hij gebruikt die beelden voor de rubrieken zoals ‘Straatpraat’ op zijn weblog.

Op 9 december vorig jaar landde de in de goot geraakte journalist op Schiphol. Op het vliegtuig gezet door zijn familie. Het lange afkickprogramma afronden lukte niet in Suriname. Wat tien jaar eerder bedoeld was als een enkele reis Amsterdam – Paramaribo, werd alsnog een retourtje.

“Ik wilde wel afkicken, maar het lukte niet in het christelijk centrum waar ik zat. Daar kreeg je allerlei corveetaken. Als ik bijvoorbeeld de wc’s deed dan dook ik er zowat in, zodat ze blonken. Da’s de perfectionist in me. Maar ik werd door de andere broeders geridiculiseerd omdat ze hun eigen tekortkomingen wilden camoufleren. Terwijl ik er honderd procent voor ging, kreeg ik daardoor met vrijwel iedereen een conflict. Het was gewoon Suriname in het klein. In Nederland hakken ze misschien je kop eraf als die boven het maaiveld uitsteekt, in Suriname wachten ze nog niet eens tot je boven dat maaiveld uitkomt! Dat is de makke van dat land. Ze gunnen elkaar het licht in de ogen niet.”

Boodschap
In het opvangcentrum verhevigde wel zijn band met het geloof. Hoewel de in Suriname geboren Brave tot z’n veertiende braaf naar de katholieke kerk was gegaan, kende hij daarna een periode waarin hij nogal veel deed dat de Heer niet kon waarderen. “In dat afkickcentrum kreeg ik een boodschap van God: ‘Iwan, je snapt het niet! Je moet terug naar Amsterdam!’”

En dus landde hij op Schiphol om meteen daarna in te trekken bij zijn bijna tachtigjarige pleegmoeder. Aan een zwarte periode in zijn leven was een eind gekomen. Brave probeerde Nederlandse media te interesseren voor een column van zijn hand – hij schreef ze vroeger bijvoorbeeld voor de Volkskrant. Toen reacties uitbleven, wees zijn broer Ruben – werkzaam in de IT – op de mogelijkheid van een weblog. Brave had zich tot dan toe absoluut niet ingelaten met nieuwe uitingsvormen.

“Mijn eerste reactie was: ik ben teveel journalist voor een weblog. Maar uiteindelijk had ik gewoon de behoefte om te schrijven. En op deze manier kon ik ook aan vrienden in Suriname laten zien hoe het me verging. Bovendien: ik was tien jaar weg uit Nederland. Zag ineens allemaal dingen op straat die me als nieuwkomer opvielen. Daar wilde ik ook over schrijven. God zei me: believe in yourself! Ik wilde ook niet meer de pijn ondergaan van afwijzingen.” Op 25 februari van dit jaar (“Toevallig de gedenkdag van de revolutie in Suriname”) ging zijn Blogspot van start.

Brave was van plan iedere week een column te schrijven. Als de ‘traditionele’ media geen belangstelling meer hadden in zijn teksten, dan maar via het internet. Maar, zo erkent hij, het uiteindelijke doel is toch om na een jaar een bundeling van die columns uit te geven in boekvorm. De contacten met uitgever Bert Bakker zijn al gelegd. “Ik merk nu dat ik bij het schrijven van die stukken dezelfde intense focus heb als toen ik nog columns voor een krant schreef. Omdat de hele wereld kan meelezen. Therapeutisch bloggen? Ja, je wilt de shit van je afschrijven! En ik merk dat mensen bereid zijn je te lezen als je jezelf blootgeeft. Bovendien geeft het veel mensen steun als je laat zien dat je zelf bent uitgegleden. Het is geen schande. Daar gaat mijn weblog over!”

Daarbij heeft Brave een voorbeeld: Jan Wolkers. “Omdat die ook prachtig over het alledaagse kan schrijven. Wolkers is altijd mijn schrijver geweest.”

Rubrieken
De ‘Blogspot’ is inmiddels echter al veel meer dan de plaats waar de wekelijkse column onder de titel ‘Retour Amsterdam’ van Brave te lezen is. Het journalistieke bloed kroop waar het niet gaan kon en inmiddels kent zijn webstek al vele door Brave zelf volgeschreven rubrieken. ‘Straatpraat’ is er een, over zijn dagelijkse ontmoetingen. Of ‘Amsterdams Venster’ over wat hem opvalt in Amsterdam. Of het ‘digitaal dagboek’, waarin veel foto’s, genomen met een gedeukte, van een vriend gekregen digitale camera. In tien dagen tijd noteerde Brave ‘zesduizend paginabewegingen’. “Gebaseerd op mijn naam.” Sinds kort geeft hij een wekelijkse nieuwsbrief uit met signaleringen van nieuwe artikelen op zijn site.

Ofwel: Brave ontpopt zich tot ‘one man band’. Daarbij heeft-ie z’n eerste dollars via Google Ads binnen. Vijfentwintig om precies te zijn. “Nu begrijp ik de Google-filosofie. Google is het grootste podium in de wereld. En de society gaat bepalen of je goed genoeg bent. Ik ben columnist op het World Wide Web. Daar moet je in geloven. Ik ben ervan overtuigd dat mijn blogspot geld gaat genereren. Want natuurlijk gaat het ook om geld. Toen ik terug was in Nederland, heb ik tot God gebeden: “God, geef me een vorm…”

Bullshitters
Reacties kreeg Brave tot dusverre vooral uit Suriname, waar hij gerekend mocht worden tot de ‘BS-ers’, Bekende Surinamers (‘Bullshitters’, zegt hij zelf). Nog lezen veel Surinaamse prominenten zijn weblog, zegt hij. En de Surinaamse krant Times of Suriname publiceerde enkele van zijn columns onder de titel ‘Terug uit de tunnel’. Waarom eigenlijk niet zijn eigen voormalige krant, De Ware Tijd? “Dat weet ik niet”, zegt Brave aanvankelijk. Meteen daarna: “Dat weet ik eigenlijk wel. Een groot deel van de redactie van De Ware Tijd is lid van Bouterses NDP. Minstens eenderde van mijn eigen voormalige binnenlandredactie op die krant hangt het NDP-gedachtengoed aan. Dus ik neem aan dat er daar veel mensen blij waren dat ik vertrok.”

Iwan Brave nam tien jaar geleden gedesillusioneerd het vliegtuig naar Suriname. In Nederland was de multiculturele samenleving in zijn ogen verworden tot een aanfluiting. In Suriname zou hij gaan meewerken om het land op te bouwen. Hij had er in die tien jaar diverse journalistieke banen, het laatst als chef van de binnenlandredactie bij De Ware Tijd. Maar dat was tevens de periode dat Brave z’n drugsgebruik niet meer in de hand kon houden. “Ik had ook in Nederland wel eens wat gebruikt op feestjes. Maar nooit buitensporig.” In Suriname rookte hij cocaïne. In de proloog van Retour Amsterdam schreef Brave:

“Ik ben in Amsterdam voor ‘totaal herstel’ van zwaar verslaafd raken aan cocaïneroken. Aan de ‘blaka jonko’ – een mix met marihuana. Ik stak soms gerust zo’n twee tot drie gram coke per etmaal in de fik. Supergoedkoop die rommel in Paramaribo – wereldwijd de laagste prijs op die van producent Colombia na. Omgerekend vijf euro per gram, tegen vijftig in Amsterdam! Met geen mogelijkheid kon ik mijn lokale topsalaris in rook doen opgaan. Een overdosis bleef wonderbaarlijk uit.”

Brave: “Maar ik zat een keer tegen een overdosis aan!” In een bad trip rende hij – slechts gekleed in onderbroek – urenlang over de nachtelijke straten van Parimaribo om op het politiebureau te belanden. Maar toen genoot hij al van ‘buitengewoon verlof’ van De Ware Tijd.

“Er waren heel wat mensen die wel wisten dat ik verslaafd was. Ik was al drie keer aangehouden terwijl mijn auto vol stond met cocaïnerook. Toch stuurden de agenten me naar huis. Ze moeten geweten hebben wat ik rookte.” Brave was vooral bang dat bijvoorbeeld vanuit de NDP-hoek onthuld zou worden dat ‘mijnheer de journalist’ verslaafd was. Uiteindelijk besloot hij zijn verslaving op te biechten bij de directie en hoofdredactie van de krant. Er werd een ‘herstelperiode’ overeengekomen. Waarna Brave nog veel meer losging. “Ik was in die periode een junk op vier wielen”, zegt hij. Na amokmakerij als gevolg van het roken, belandde hij in ‘de kerkers’ van het Psychiatrisch Centrum Suriname. Daar vielen hem de schellen van zijn ogen en besloot hij dat hij ‘niet twee Goden tegelijk’ kon dienen.

brave1‘Geen poot meer’
Keek hij tien jaar geleden bitter naar de Nederlandse samenleving, nu kent hij weer gemengde gevoelens als het over Suriname gaat. Op de vraag of zijn verblijf in Nederland als tijdelijk moet worden gezien, zegt hij: “Nee, je hebt een primeurtje, maar ik zet voorlopig geen poot meer in dat land. Te veel kwade krachten. Er is veel racisme. Uiteindelijk ben ik Surinamer. Maar daar werd ik gezien als een Nederlander. Mensen accepteren je niet. Misschien ben ik wel gewoon een euro-neger. Bij De Ware Tijd had ik het gevoel dat velen ‘die Nederlander’ geen succes gunden.”

Brave dacht na over een benaming voor zijn vorm van webjournalistiek. “Burgerjournalistiek is het niet. Ik heb gedacht aan ‘Human-journalism’. Omdat ik op zoek ga naar de menselijke maat. Maar dat klinkt toch een beetje te domineeachtig. Opeens wist ik het: ik doe aan Urban Journalism! Urban Journalism gaat over het menselijke. We moeten afdalen als journalisten. De journalistiek is lange tijd arrogant geweest. Maar je moet ‘afdalen’ naar je onderwerpen, je inleven in de maatschappij.”

“Ik bid elke dag. Wil schrijver zijn, mijn gezin economisch onderhouden. Wil Hem dienen. Er staat nog iets groots voor mij te wachten. M’n top als schrijver moet nog komen. Ik zeg: geloof in jezelf. M’n weblog is misschien wel klein, maar als je nooit zaait zul je ook nooit oogsten. Ken je het bijbelse verhaal over het mosterdzaad? Dat is een ontzettend klein zaadje, maar er komt een hele grote plant uit. Ik zie mijn weblog als mijn mosterdzaadje. Ik weet waar ik vandaan kom en ik weet waar ik heenga. Als mensen mijn weblog niks vinden, maakt het me niets uit.”

Iwan Brave (1963) werkte aanvankelijk als freelancer in Nederland voor onder andere Het Parool. In 1996 vestigde hij zich in Paramaribo en schreef van daaruit onder andere columns voor de Volkskrant (in 1998 gebundeld onder de titel ‘Enkele reis Paramaribo’) en de Haagsche Courant. In Suriname werkte hij o.a. voor De Ware Tijd (chef binnenlandredactie).

Theo Dersjant

Theo Dersjant is een Nederlandse journalist en docent aan de Fontys Hogeschool Journalistiek.
Profiel-pagina
Al 12 reacties — discussieer mee!