vanzwol1Vijftien uur per week haalde hij met gemak, soms wel meer. NRC-correspondent in Moskou Coen van Zwol noemt zijn blog ‘ronduit verslavend’. “Natuurlijk vallen die 15 uur niet zomaar te isoleren van mijn andere werk, maar het is leuk om te doen. Liefdewerk.” Na 16 maanden, 754 artikelen en ruim 1800 reacties is ‘weblog Moskou’ nu gesloten, Van Zwol keert terug naar Nederland. “In het begin waren de bezoekersaantallen enorm, omdat er bij de NRC maar een paar weblogs waren. Nu zijn dat er wat minder, met de lancering van NEXT zijn er allerlei themablogs bijgekomen. Gemiddeld genomen waren er tussen de 800 of 1000 bezoekers per dag. Een succes”, zegt Van Zwol, en: “Ik mis het nu al”.

In de eerste post van ‘weblog Moskou’ staat een verwijzing naar een collega-journalist, want – zo schrijft Van Zwol – bloggen is diefstal. Anderhalf jaar na dato klopt die uitspraak nog steeds. “Het is als een inbraak waarbij je een briefje achterlaat”, zegt hij. Dat briefje, een verwijzing of link, neemt hij nauwkeurig mee. Behalve bij foto’s: “Die kopieer ik gewoon. Als dat niet mag, dan hoor ik het wel.”

De correspondent begrijpt de recente golf van professionele journalisten die hun blog aan de wilgen hangen slecht. “Het aantal agressieve reacties viel behoorlijk mee. Vanzelfsprekend worden scheldpartijen en beledigingen simpelweg verwijderd. Natuurlijk zijn er veel mensen met wie je het niet eens bent, maar dat maakt het juist zo leuk! Je moet de mensen wat prikkelen, soms een beetje plagen. Reageerders vinden het leuk om inhoudelijk tegengesproken te worden. Bovendien kunnen ze je soms later in een andere post weer te hulp schieten. Het is eigenlijk als de boze brieven die bij de redactie binnenkomen, die zijn juist het leukst.” Over het algemeen hoefde hij de afgelopen jaren weinig in te grijpen. “Dat valt best tegen!”

Doen waar je trek in hebt
“Het belangrijkste verschil tussen het bedrijven van journalistiek en het schrijven van een blog is de ‘euforische vrijheid’ die een blog geeft. De regels zijn simpel, je moet alleen schrijven wat je zelf leest en gewoon doen waar je trek in hebt. Het moet geen open dagboek worden, die lees ik zelf ook niet graag, dat is saai. Als ik iets persoonlijks doe, moet er een verhaal inzitten.” En verhalen zijn er genoeg in het inmiddels gesloten blog van Van Zwol. Van teennagels tot mayonaise, van het songfestival tot het huiswerk van zijn dochter en de ruzie van de buren.

“Op een weblog kan meer. Beeld en geluid, maar ook meer persoonlijke aangelegenheden, opinie of bizarre nieuwsfeiten.” Een succesvolle serie op het Moskou-blog was ‘mondo bizarro’, waarbij kleine absurde nieuwsfeiten uit Rusland werden uitgelicht. Dat gaat bijvoorbeeld over vissers die een buitenlands wezen in hun netten aantreffen of een moeder die een crimineel betaalt om haar zoon om te brengen.

Maar waar loopt de grens? Wat kan niet in de krant en wel op een weblog of andersom? “In de krant zou ik Poetin waarschijnlijk niet zo snel een ‘miezerig mannetje’ noemen, terwijl ik daar op het weblog geen moeite mee heb.”

Pleisters en klompjes
Niet iedereen begrijpt dat verschil, waaronder ‘sommigen bij de Nederlandse ambassade’. Daags nadat twee Nederlandse journalisten bij een demonstratie met politiegeweld te maken kregen mochten zij op audientie bij de ambassadeur, die een kort gesprek voerde en het tweetal met een pakje pleisters en miniatuurklompjes weer naar huis stuurde. “Dat kun je niet maken”, zegt Van Zwol. Op zijn weblog plaatste hij een cynisch postje waarbij hij via doorhaling zinspeelt op handelsbetrekkingen. “Misschien had ik daar wederhoor moeten toepassen, maar de hele affaire heeft nooit in de krant gestaan. Dat laat overigens wel de kracht van weblogs zien”, denkt hij. Een aantal dagen later stelde de VVD-fractie vragen in de Kamer over de affaire. In de tussentijd is er alleen over bericht in de blogosfeer en bemiddelde de NVJ in de affaire.

In mei 2006 schreef Van Zwol een peiling uit waarbij hij zijn lezers de keuze gaf een onderwerp voor een reportage te kiezen. Van Zwol zou – democratisch gekozen – een weekend langs de Wolga een boot slepen, een weekend het Russische leger in of zich in de bossen rondom Sint Petersburg voor een nacht levend laten begraven. De lezers kozen voor het leger. Toen Van Zwol enige maanden later het leger benaderde, verklaarden zij dat dit alleen in de lente mogenlijk zou zijn. “Mooiweersoldaten”, schreef hij in december. Inmiddels is die lente voorbij. “Te druk, andere verplichtingen. Ik moet me schamen. Maar volgend weekend ga ik met de politie een nacht mee zatlappen van straat plukken.”

Russische blogosfeer
De Russische blogosfeer concentreert zich vooral om LiveJournal, er zijn bijna een half miljoen gebruikers in Rusland, waarvan het leeuwendeel in Moskou en Sint-Petersburg. Aangezien de traditionele onafhankelijke media het onderspit delven, ontwikkelt LiveJournal zich tot een belangrijke informatiebron.

Soms neemt dat absurde vormen aan. Van Zwol noemt een dag in Jekaterinaburg waarop hij oude vrouwtjes naar hun mening vroeg over de demonstraties tegen Poetin. “Ze waren volledig op de hoogte!” “Dat met dat politiegeweld in Sint Petersburg had allemaal wel wat minder gemogen”, vertelde een ‘babushka’”. “En dat is in Jekaterinaburg nooit in het nieuws geweest, laat staan op de televisie. En inderdaad, de kleinkinderen hadden de beelden via LiveJournal laten zien.”

Zien we Van Zwol nog terug in de blogosfeer? “Waarschijnlijk wel”, zegt hij, “het is veel te leuk om te doen”.

vanzwol2

Al 5 reacties — discussieer mee!