Voor de verandering kon ik woensdag 31 oktober op de fiets naar een bijeenkomst: Telecom 2.0 in Den Haag. De Nieuwe Kerk aan het Spui zat vol met donkere pakken. Zakenmensen. Onder leiding van radioman en mediaondernemer Erik de Zwart werd er gesproken over ‘Wat werkt en wat levert geld op?’ Een nogal saai uitgangspunt. Maar eigenlijk kwam het hier op neer: kennis nemen van nieuwe ontwikkelingen in netwerken en interactieve toepassingen. Dat klinkt al beter.

Jetse Sprey, partner bij Versteeg Wigman en Sprey advocaten, vertelde het een en ander over rechtenkwesties op internet. Voor veel mensen abracadabra, een goede uitleg zou dus zeer op zijn plaats zijn. Helaas werden diverse rechten wel aangestipt maar niet inhoudelijk uitgelegd. Bijvoorbeeld het portretrecht waar we vrijwel dagelijks mee te maken hebben. Voor veel mensen is dit onbekend terrein. Een fotosite als Flickr.com staat er vol mee. Niet alleen de burgerjournalist, elke journalist heeft ermee te maken.

Sprey vertelde niets over Creative Commons. Deze licentie-vorm werkt op internet beter dan het aloude ‘Alle rechten voorbehouden’ omdat het meer rechten vrijgeeft aan het publiek en duidelijke, simpel leesbare teksten bevat. Ook hier op De Nieuwe Reporter maken we er gebruik van. Creative Commons is hierdoor eenvoudiger te begrijpen en toe te passen dan de uitzonderingsregels die de andere rechtensystemen kenmerken. Die complexiteit zorgt natuurlijk wel weer voor goede handel. Wat Sprey ook een paar maal benadrukte.

Opvallend vond ik zijn verhaal over de rechtszaak tussen Funda.nl en Jaap.nl. Simpel gezegd: Jaap zou de content van Funda stelen. Dit ligt anders, citaatrecht is hierop van toepassing. Zo kan Jaap niet alleen de informatie van Funda overnemen, maar ook zelfs de foto’s zolang ze maar in beperkte afmetingen aangeboden worden. Het tonen van foto’s stimuleert immers de vraag naar huizen, de corebusiness van de site. Het werd door de rechter gezien als een aanvulling op de tekst en niet als een op zichzelf staand creatief werk. Een beeld-citaat dat als doel heeft de tekst te versterken en de verkoop te stimuleren.

Wordt alle content gratis?
Voor een krant is het vrijwel ondenkbaar om heden ten dage nog geld te vragen voor het lezen van online content. Ook de New York Times kwam daar een poos geleden achter. Google is gewoon te handig. Als je een nieuwsbericht niet kunt lezen omdat je geen abonnee bent, dan is een zoekopdracht op basis van de titel genoeg om dit nieuws wel te kunnen lezen. En grote kans dat nu.nl er dan een nieuwe vaste lezer bij heeft.
Ook video’s kun je op internet gratis bekijken en delen met anderen. Niet alleen via YouTube, maar ook via enorm veel andere websites.

Dit geldt minder voor muziek. Op een site als MySpace kun je inmiddels redelijk veel muziek gratis beluisteren, maar je kunt het niet simpelweg downloaden om in je favoriete mediaspeler af te spelen. Daar tegenover staan de vele musici, waaronder ikzelf, en podcasters die hun werk wel gratis ter beschikking stellen. Het businessmodel wat de meeste sites hanteren voor gratis content is het advertentie model.

Guido van Nispen, Directeur Veronica Holding, ging in op de teruglopende inkomsten van de muziekbranche. De CD-verkoop neemt drastisch af en digitale downloads hebben dit gat nog niet opgevuld. Van Nispen verwacht wel dat dit gaat veranderen de komende jaren. De verwachting zou zijn dat in 2011 de digitale verkoop evenveel gaat opleveren als de opbrengsten van fysieke producten. Ik vraag mij hierbij af om welke fysieke producten het gaat. De CD-verkoop zal in 2011 minimaal zijn. Muziek en video’s zul je tegen die tijd zeer waarschijnlijk alleen nog maar downloaden of ‘streaming’ afspelen. En al helemaal als draadloos internet overal beschikbaar is. Je mediaspeler wordt dan een soort radio en televisie ineen en in plaats van te downloaden, maak je eigen speellijsten aan met favoriete muziek, podcasts en video’s plus allerlei abonnementen, al dan niet betaald. Maar goed, het blijft een beetje gissen.

Van Nispen liet het publiek ook kennismaken met de band Radiohead. ‘Wie kent deze muziek?’. Niet veel vingers gingen de lucht in. Radiohead zette de muziekindustrie een paar weken geleden op zijn kop door de muziek van het nieuwe album In Rainbows zelf via een eigen website te verkopen zonder tussenkomst van een label. Bovendien mag de muziekfan zelf bepalen wat hij/zij ervoor over heeft; pay as you like. Zelfs helemaal niets betalen is mogelijk, wat Van Nispen zelf ook had gedaan: ‘puur als test’. De inkomsten van dit album vallen zeker niet tegen, in tegendeel. Dus dit ‘model’ zullen we vaker gaan terugzien. Je zou het het donatiemodel kunnen noemen.

Daarnaast gaf Van Nispen aan dat het eenvoudiger is om muziek te downloaden via file-sharing programma’s dan het kopen van die muziek online. Het publiek kiest voor gemak, dus daar heeft de muziekindustrie nog een stevige dobber aan de komende jaren.

Het is zeer de vraag of betaalde muziek wel de toekomst heeft. De online verkoop van muziek stelt nog niet heel veel voor. En het publiek wordt immers bekendgemaakt met gratis content van kranten, weblogs en video’s. Het publiek zal zich best weleens afvragen waarom de content op nieuwssites, weblogs en video-sites gratis is terwijl er betaald moet worden voor muziek. En met name de jeugd groeit op in een tijd waarin alle informatie gratis lijkt. Gratis in ruil voor advertenties.

UGC van Skoeps
Michael Nederlof van Skoeps – overigens met ingang van afgelopen woensdag niet meer in dienst van Skoeps – vertelde het een en ander over User Generated Content. Skoeps verkoopt haar content door aan andere websites en verdeelt de opbrengsten op 50/50 basis met de makers. Toch vormen deze inkomsten slechts een klein deel van het totaal. Het gaat hierbij slechts om 12 procent van de totale omzet. Het grootste deel is afkomstig van adverteerders en sponsors. Skoeps zit inmiddels in een hoop andere landen. Spanje, Zwitserland, maar ook bijvoorbeeld in Afrika.

Skoeps lijkt vooral te scoren met snel gemaakt nieuws. Reporters die er te plekke bij zijn met hun mobiele apparaten. Het gaat dan minder om de kwaliteit van het beeld en geluid maar vooral om de nieuwswaarde. Nederlof gaf aan dat het een goede aanvulling is op de bestaande pers.

De BBC doet dit natuurlijk al jaren maar dan op niet-commerciële basis. Het is wellicht een goeie business en leuk voor de Skoeps-reporters die natuurlijk allemaal zitten te wachten op hun ’15 seconds of fame’, maar de oplossing staat daarmee wel wat los van de onafhankelijke journalistiek. Hoewel die inmiddels natuurlijk ook behoorlijk vercommercialiseerd is.

Moeten we hyves serieus gaan nemen?
Yme Bosma, business development en partnerships Hyves, kwam met interessante cijfers aanzetten.

Leeftijden:
– 51% van alle 13-34 jarigen
– 26% van de 35-39 jarigen
– 11% van de 50+ers

Opleiding:
– 36% van alle hoogopgeleiden
– 30% van alle vrouwen
– 28% van alle mannen

Hyves heeft veel bezoekers, bijvoorbeeld soms op 1 dag 1,5 miljoen unieke Nederlandse bezoekers. En elke maand komen daar zo’n 250.000 nieuwe Hyvers bij met een gemiddelde leeftijd van midden twintig.
De meeste mensen bezoeken Hyves om contact te houden met familie en vrienden. Hoewel sommige bedrijven Hyves gebruiken, ligt het gevaar van sluikreclame natuurlijk op de loer. Ook de nep-accounts van bekende Nederlanders en politici die zelf niet verantwoordelijk zijn voor de teksten, doen behoorlijk afbreuk aan de serieuze toepassingen die met Hyves ook mogelijk zijn.

Hyves verdient haar geld middels met advertenties, het doorverkopen van statistische gegevens en de verkoop van aanvullende diensten. In de toekomst wil Hyves breder groeien dan internet alleen, dus naast aanwezig zijn op het web, ook op de mobiel, de tv en in in publieke ruimten. Voor het professionele gebruik zal ze wellicht wat aan het imago moeten doen.

Joost
Dirk-Willem van Gulik is CTO bij TV-dienst Joost. Joost is inmiddels wel bekend bij de meeste internetgebruikers. Het is een aardig videoplatform met inmiddels miljoenen gebruikers volgens Van Gulik. Maar er kleven heel veel nadelen aan. Het is een gesloten systeem; alleen Joost-videos vallen af te spelen. Je kunt geen RSS-feeds opvragen of toevoegen, je kunt de video’s niet downloaden en afspelen via andere systemen.
De voorbeelden die Van Gulik liet zien spraken niet tot de verbeelding. Joost zou een hoge kwaliteit video bieden, maar daar viel in zijn presentatie niets van te zien, de full-screen beelden zagen er niet goed uit.

Hij presenteerde Joost als een online tv-variant, maar kwalitatief is het dus echt niet zo fantastisch. Ook ondersteunt Joost geen High Definition (HD) video. Terwijl andere aanbieders op het web dit wel doen. Bijvoorbeeld de open source applicatie Miro ondersteunt alle video-formaten inclusief HD, is geheel open en bevat veel meer video’s dan Joost op dit moment biedt. En ook werkt Miro net als Joost met een peer-to-peer systeem (bittorrent techniek) wat zorgt voor een efficiënt dataverkeer.

We leven in commerciële tijden. Op zich is het prima om aan te tonen dat er dankzij telecommunicatie geld te verdienen is, we moeten tenslotte allemaal ergens van leven. Toch zijn mijns inziens de echte open systemen veel voordeliger voor de pers en het publiek. Gesloten systemen kom je niet binnen zonder eerst toegang te vragen en dat is een beetje raar tegenwoordig aangezien er zoveel informatie wel toegankelijk is. De toekomst zit dus in open systemen. Systemen waaraan het publiek actief kan bijdragen – neem bijvoorbeeld Wikipedia – en waar het publiek haar eigen rechten behoudt. Systemen waarop iedereen kan voortbouwen.

Kennisniveau
Telecom 2.0 was een groots georganiseerde bijeenkomst. De catering was dik in orde en het programma verliep vlekkeloos. En met een behoorlijk grote opkomst. Een volle kerk dus. Wel vraag ik mij af wat het kennisniveau was. Voor mij was het heel laagdrempelig, maar ik kan mij voorstellen dat sommige aanwezigen zich niets kunnen voorstellen bij bijvoorbeeld Last.fm of een andere moderne web-toepassing. Tja, de kloof tussen wie echt kennis heeft van internet en wie niet, lijkt steeds groter te worden. Maar mijns inziens heeft deze bijeenkomst wel een geslaagde poging gedaan om die kloof wat te verkleinen.

Al 3 reacties — discussieer mee!