Al eerder schreef ik over de onthullingen met de verborgen camera van Peter de Vries rondom Joran van der Sloot. Je moet dan altijd tegen de stroom van de publieke opinie in, want dit soort uitzendingen bereiken merkwaardig hoge kijkcijfers. In Amerika krijg je er ook een mooie televisieprijs voor, hetgeen overigens iets anders is dan een prijs krijgen voor het onthullen van een misdaad (dat is namelijk niet door De Vries aangetoond).

Die populariteit als televisiemaker gebruikt Peter de Vries doorgaans als legitimatie voor wat hij doet of heeft gedaan. Iemand die zulke hoge kijkcijfers haalt en de meest prestigieuze tv-prijs in de VS wint, kan het niet mis hebben, is zijn gedachte.

En toch betwijfel ik dat, want de ijdele De Vries wordt van al die publieke lof steeds hoogmoediger en daardoor verliest hij in sommige zaken zijn natuurlijke neiging om pas toe te slaan als zijn zaak stevig staat als een huis. Neem nu zijn vendetta tegen Joran van der Sloot, want daar is zo langzamerhand wel sprake van. Joran is natuurlijk een enorme etterbak van een jongen met een hoogst onaangename levensstijl. Eerst een meisje voor dood ergens achter laten (de precieze toedracht is nog steeds niet aangetoond) en dan in Thailand in het pokercircuit gaan pochen over vrouwen die hij voor de seks-industrie kan leveren. Een vreselijke jongen, maar ook een opschepper van de eerste orde, zoals elke keer weer blijkt. Ook nu, want hij slaagde er niet in om ook maar 1 meisje aan de handlangers van De Vries uit te leveren.

Publieke verontwaardiging
Dus waarom zou je op zo’n zielig geval nog een verborgen camera-actie los laten? Om zijn zoveelste leugen vast te leggen? Of om nog weer eens aan te tonen dat hij voorgoed ten kwade is gekeerd? Dat is niet het onthullen van een maatschappelijke misstand (want we weten dat vrouwenhandel in Thailand helaas op grote schaal voorkomt) en ook niet het ontmaskeren van een misdadiger, want dat Joran in Thailand tot nu toe iets strafbaars heeft gepleegd en dus vervolgbaar is, is nog maar zeer de vraag.

Mijn conclusie is dat De Vries de verborgen camera hier heeft ingezet om op de golven van de publieke verontwaardiging over een klerejong zijn kijkcijfers op te stuwen. En misschien ook wel om de aandacht af te leiden van de claim die de advocaat van Van der Sloot eerder deze maand bij de rechter indiende over inbreuk op auteursrecht.

De Vries komt daarbij weer op een terrein dat hij toch goed moet kennen: het gebruik van zijn mediamacht om een persoonlijke strijd te beslechten. Eind jaren negentig had hij die bijvoorbeeld met zo’n andere vreselijke man: Steve Brown. Door de Raad voor de Journalistiek is De Vries toen op de vingers getikt omdat hij de verborgen camera toen alleen maar gebruikte om aan te tonen dat Brown een onbetrouwbare figuur was. Met die ‘onthulling’ was niet een dermate groot publiek belang gemoeid dat het de inzet van en zwaar middel zoals de verborgen camera rechtvaardigde. De Raad meende namelijk ‘dat het besluit om gebruik te maken van verborgen opname-apparatuur voor televisieuitzendingen slechts voldoende verantwoord kan worden geacht, als de belangen die daarbij gediend zijn in ruime mate opwegen tegen de inbreuk op rechten en rechtmatige belangen van de betrokkenen.’ In de leidraad voor journalistiek handelen die de Raad in 2007 opstelde staat dan ook onder artikel 2.1.5 dat de verborgen camera alleen ingezet mag worden als er een aantoonbaar maatschappelijk belang mee gemoeid is, als geen ander middel die misstand kan aantonen en als er geen onevenredige inbreuk op de privacy of veiligheid van betrokkenen wordt gemaakt.

Nu is zo’n leidraad natuurlijk niet bindend want de Raad voor de Journalistiek is een door de journalistieke beroepsgroep zelf in het leven geroepen adviesraad. Alleen een rechter kan journalistiek handelen bindend toetsen (alleen achteraf en op grond van een aanklacht) aan andere belangen. En ook Joran van der Sloot heeft rechten en belangen, wat voor een etter het ook is.

Lynchpartij
Ik denk eerlijk gezegd dan ook dat Joran’s advocaat geen slechte zaak heeft als hij iets zou beginnen tegen De Vries of SBS. En dat is natuurlijk treurig en juist tegen alle bedoelingen van De Vries en zijn publiek in.

Maar het is wel de consequentie van onze rechtstaat, waarin iemand pas kan worden veroordeeld na een behoorlijke rechtsgang en niet na een televisieuitzending die beoogt de publieke opwinding tegen een vervelende jongen op te hitsen tot een lynchpartij.

Al 8 reacties — discussieer mee!