In navolging van een Brits onderzoek en het boek Flat Earth News van Nick Davies concludeert Buijs dat ook Nederlandse krantenredacties zich schuldig maken aan churnalism: het onbewerkt en ongecontroleerd doorgeven van berichten van persbureaus, ondernemingen en belangenpartijen.

Het is volgens hem wel “minder dramatisch” dan in de Britse pers. Maar het aandeel van dit soort “voorverpakte” informatie is groot:

“Van de 132 berichten waarvan we de bronnen zo goed mogelijk hebben opgespoord, blijkt 52 procent geheel of gedeeltelijk te bestaan uit persbureaukopij e.d.”

Wat is daar dan mis mee?

Buijs neemt kennelijk aan dat er bij persbureaus ongecontroleerd pr-achtige stukjes worden rondgepompt. De twee grootste persbureaus, ANP en GPD, zijn voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de binnenlandse berichtgeving in de media. Zij hebben gezamenlijk meer dan 150 redacteuren in dienst die niets anders doen dan kwalitatief hoogwaardige nieuwsproducties leveren. En dat doen ze door ruw aangeleverd of kant en klaar materiaal te checken, zoals ook kwaliteitsredacties van andere media dat doen.

In zijn zoektocht naar een dramatisch voorbeeld van churnalism maakt Buijs een nog grotere fout. Volgens hem is dagblad De Gelderlander het slachtoffer van rondgepompte en niet gecheckte informatie:

“(… ) die in zijn bovenregionale berichtgeving noodgedwongen geheel afhankelijk is geworden van ANP, GPD en de centrale redactie van Wegener nieuwsmedia dagelijks kant en klaar aanleveren. In de bovenregionale berichtgeving van deze krant- en van vrijwel alle andere regionale kranten in Nederland- is churnalism (…) op redacties min of meer praktijk geworden.”

Krachtige conclusie. Doet het, ongecheckt, ook goed als oneliner en is een staaltje van churnalism van de hand van Buijs.

Hij laat om onduidelijke redenen informatie achter en presenteert een voorverpakt statement.

De Gelderlander en bijna alle regionale kranten nemen niet “noodgedwongen” kopij af van de GPD, maar doen dat al jarenlang uit eigen vrije wil. Zoals Buijs weet is de nieuwsgaring van deze kranten deels gedelegeerd aan de GPD. Rondom de nieuwsgaring is een intensief en inhoudelijk overleg georganiseerd met elke aangesloten redactie van deze kranten.

Van onderwerp tot onderwerp, van dag tot dag, van week tot week, van maand tot maand. De GPD is geen klassiek persbureau maar een vooruitgeschoven redactie van de regionale dagbladen. De GPD-productie bestaat ook nog eens voor meer dan de helft uit nieuwsberichten van de aangesloten kranten.

De onderzoeksresultaten van Buijs zijn helaas niet te checken omdat hij alle details pas op 12 februari openbaart. Pijnlijker is dat hij zijn feiten niet bij de bron controleerde. Buijs heeft niet gebeld.

Marcel van Lingen

Marcel van Lingen is hoofdredacteur van persbureau ANP.
Profiel-pagina
Al 6 reacties — discussieer mee!