facebookDe UDC (Unie Democratische -Centrum- Christenen) is de Italiaanse rechtse ‘oppositie’-partij met de meeste gerechtelijk vervolgde politiek afgevaardigden. Giampiero D’Alia, senator voor die partij in de Italiaanse Eerste Kamer, schreef onlangs het ‘amendement 50bis’ waarmee op verzoek van de minister van Binnenlandse Zaken sites als Facebook en Youtube nationaal afgesloten kunnen worden. Het amendement werd op 5 februari aangenomen als onderdeel van het grote ‘Veiligheidspakket’ van de Italiaanse regering.

Het Facebook-netwerk groeit in Italië keihard. Een grafiek brengt de explosieve stijging van Facebook in Italië in vergelijking met MySpace, Blogger en Splinder in beeld. Telde de site bij benadering 4.149.320 Italiaanse registraties in november vorig jaar, in februari van dit jaar was dat aantal met 55,59% gegroeid tot rond de 6.455.960.

De Italiaanse gemeenschap op Facebook vertoont een levendige wirwar van contacten. Italiaanse studenten gebruikten Facebook in de afgelopen herfst veelvuldig voor hun protesten tegen de veranderingen in het onderwijsstelsel. Een TV-uitzending over Gaza waaruit een journalist kwaad was weggelopen leidde op de site tot vele reacties. En de politiek en vaticanologisch extreem uitgebuitte kwestie van de inmiddels overleden comapatiënt Eluana Englaro werd ook in het Facebook netwerk ongezouten bediscussieerd. ‘Biologische testamenten’ werden naar aanleiding van haar noodlot online gezet.

Veiligheidspakket
D’Alia’s amendement 50-bis is een onderdeel van het grotere ‘Veiligheidspakket’ dat eerder al soldaten en extra politie in Napels en elders in het land op straat bracht, en op het eiland Lampedusa een soort Alcatraz voor illegale immigranten voorziet. De parlementariër motiveert zijn amendement door sites als Facebook te noemen waarop in de laatste maanden groepen zijn ontstaan die mafiose topfiguren als de Siciliaanse Totò Riìna en Bernardo Provenzano of de Napolitaanse camorrist Cutolo vereren. Of de linkse terreurorganisatie Brigate Rosse. Deze groepen tellen op Facebook niet meer dan een paar honderd leden. Andere Italiaanse groepen met tienduizenden leden op Facebook dragen juist namen van beroemde, en door de mafia vermoorde antimafia rechters.

In een interview met weekblad L’espresso zei de senator: “In het geval van dergelijke kwalijke inhoud zal het ministerie de provider sommeren, die dan twee mogelijkheden heeft: of gevolg geven aan de sommatie en dus dit soort inhoud verwijderen, of niet. In het laatste geval wordt hij medeplichtige van wie Provenzano en Riìna vereert en is het terecht dat hij wordt verduisterd. [..] Datzelfde moet gelden voor de videos op Youtube, wat betreft uitwisseling van beledigingen en bedreigingen tussen de gebruikers, en het gaat ook op voor de commentaren op blogs.”

Protest
Tegen van het amendement van D’Alia roepen alweer nieuwe groepen op Facebook op tot protest. Maar het zijn niet de eerste Italiaanse protesten tegen inperking van vrijheid van expressie op het web. En het zijn ook niet de eerste pogingen om de digitale communicatie te reguleren.

Zo werd in 2007 op initiatief van een parlementariër, ook van de UDC, een Italiaanse site verduisterd. Een en ander gebeurde naar aanleiding van het flash-based videospel Operation Pedopriest. Dat spel was in 2007 het provocerende antwoord van de Italiaanse mediakunstenaars van Molleindustria op de BBC-documentaire Sex, crimes and the Vatican.

In juni van dat jaar protesteerde Luca Volontè, destijds hoofd van de UDC in de Eerste Kamer, bij drie ministers dat het spel tot doel had de Kerk en Paus Benedictus XVI aan te vallen. Hij vroeg de ministers dringende maatregelen te nemen opdat vrijheid van expressie geen alibi zou vormen voor het beledigen van menselijke en religieuze gevoeligheden en vooral die van de katholieke religie.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken gaf te kennen dat de site al onder door justitie werd onderzocht, en de kunstenaars haalden zelf hun site van het web, “om de situatie van onze webprovider niet te verergeren, die legaal verantwoordelijk is voor alle content.”
Daarna, het was te voorspellen, werd het spel overal in Italië en daarbuiten op het web gespiegeld en gekopieerd.

Nog geen maand later werd de domeinnaam lucavolonte.eu geregistreerd en gebruikt voor een parodie, een bijna exacte kopie van Volontè’s eigen website, met het spel Operation Pedopriest goed in het zicht. De site werd snel gesloten wegens ‘persoonsverwisseling’ en ‘smaad door middel van de pers’. En het is nog niet afgelopen, want nu draait de site met dezelfde parodie op een server in de VS. Het gerucht gaat dat de Italiaanse openbaar aanklager een internationaal verzoek aan de Amerikaanse autoriteiten overweegt.

Emigratie
Het amendement 50bis zal in de internationale context van het web waarschijnlijk een emigratie op gang brengen van sites en servers naar buiten Italië, in navolging van de opnieuw aanzwellende emigratie van personen uit het land.

Facebook en Google hebben inmiddels verontrust gereageerd op het amendement 50bis van D’Alia. Marco Pancini van Google Italia vertelde aan de pers niet akkoord te gaan met de “Ad Aziendam wetten. [..] We hebben het hier over het misdrijf van opinie.” Pancini stelt dat “deze polemiek circuleert op internationaal niveau en voorlopig nog niet wordt afgesloten. [..] Er is een stroming in politieke kringen die een totale afscheiding voorstaat van de internet industrie en de wereld van de gebruikers,” aldus Pancini. Facebook vergelijkt het amendement met het blokkeren van een hele spoorlijn, omdat er op een station onbetamelijke graffiti staat.

De formulering van het amendement vindt zijn oorsprong in het tegengaan van verering van mafiosi in Facebook groepen, maar zal in de praktijk het karakter krijgen van regelrechte censuur die zich ook uitstrekt naar andere netwerken zoals Youtube. De telecommunicatie bedrijven worden verantwoordelijk gesteld voor het verwijderen van gewraakte inhoud, op straffe van boetes die oplopen tot 300.000 euro. Voor de provider zal het waarschijnlijk praktischer blijken een hele site uit te schakelen dan op zoek te gaan naar een illegaal aspect ergens op een bepaald platform.

Skype
Het volgende digitale communicatiemiddel dat misschien tot de targets van de Italiaanse regering gaat horen heet Skype. Het is onder de aandacht sinds een twee maanden geleden getapt telefoongesprek van een cocaïnesmokkelaar: “Over die twee kilo hebben we het later wel. Over Skype.”

PS: Op dit moment is er, ook in het verband met het ‘Veiligheidspakket’ van de Italiaanse regering een maatregel die telefoontaps in gerechtelijke onderzoeken aan banden legt, en die journalisten en kranten strafbaar stelt (tot 3 jaar gevangenisstraf) als ze over gerechtelijk onderzochte personen schrijven, of de namen van betrokken magistraten noemen, of informeren over processen die nog niet tot een conclusie kwamen.

PPS: Gabriella Carlucci van de PdL (de partij van Berlusconi) wil met haar nieuwste wetsvoorstel 2195 ‘de legaliteit op het internet verzekeren waarvoor de regering een comité moet aanstellen dat erop moet toezien dat iedere tekst online moet leiden naar een persoon’. Ofwel, met haar wetsvoorstel moet de anonimiteit op het web tot een einde komen. Het voorstel pretendeert ook buiten de geografische Italiaanse grenzen te willen reiken. Het wetsvoorstel is nog niet officieel gepubliceerd, maar delen ervan zwerven al over het web.

Al 4 reacties — discussieer mee!