fundEr is al veel gediscussieerd over burgers die in de vorm van blogs bijdragen aan de journalistiek. Journalisten dragen vaak het argument aan dat bloggers geen ‘wederhoor’ toepassen en zaken niet objectief (genoeg) beschrijven. Maar hoe bekijken bloggers dat nu eigenlijk vanuit hun eigen oogpunt? Welke verantwoordelijkheden denken zij dat ze hebben? En hoe gaan ze daar daadwerkelijk mee om in hun blogs?

Onderzoekers van de Nanyang Technological University in Singapore deden een onderzoek naar ethische overtuigingen en gewoontes van bloggers. Dit artikel staat in New Media & Society, in het vierde nummer van 2009. De abstract is te vinden onder deze link

Voor dit onderzoek zijn vragenlijsten afgenomen bij ruim twaalfhonderd (Engelstalige) bloggers. Aan de hand van de onderwerpen waar de bloggers over schreven, werd een verdeling gemaakt tussen persoonlijke en niet-persoonlijke bloggers. Persoonlijke bloggers gebruiken het internet als het ware als een dagboek en vertellen over hun persoonlijke ervaringen en gevoelens uit hun leven. Niet-persoonlijke bloggers schrijven meer over nieuws, politiek, technologie, etc. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat 73 procent van deze bloggers over persoonlijke zaken schrijft en dat 27 procent zich bezighoudt met niet-persoonlijke zaken.

Ethische aspecten
In de vragenlijst werd de bloggers gevraagd hoe belangrijk zij vier verschillende ethische aspecten vonden en ook hoe ze deze toepasten bij het bloggen. Het gaat om: het vertellen van de waarheid, het correct verwijzen naar andere bronnen, het nemen van verantwoordelijkheid voor wat geschreven is en het beperken van schade voor anderen.

Uit het onderzoek komt naar voren dat beide groepen bloggers ethische overpeinzingen en de uitvoering daarvan belangrijk vinden.

Zowel persoonlijke als niet-persoonlijke bloggers hechten er veel waarde aan dat bronnen in blogs vermeld worden. Bijvoorbeeld door de auteur te benoemen van een willekeurige foto van internet of het vermijden van plagiaat. De reden hiervoor zou zijn dat juist het vermelden van bronnen leidt tot een sterker gemeenschapsgevoel op het net.

Niet-persoonlijke bloggers vinden het vertellen van de waarheid ook erg belangrijk. Hieronder wordt verstaan dat zij geen valse informatie, niet-bestaande personen of onjuiste feiten en cijfers in hun weblogs verwerken. Dit komt doordat niet-persoonlijke bloggers graag willen overkomen als accurate waarheidverkondigers en dus checken ze vaker hun bronnen en besteden ze gemiddeld meer tijd aan het schrijven van een blog dan persoonlijke bloggers.

In de praktijk houden persoonlijke bloggers meer rekening met het ‘beperken van schade’ dan met het juist verwijzen naar andere bronnen. Voor hen staat op de derde plaats het vertellen van de waarheid. De onderzoekers speculeren dat dit komt doordat persoonlijke bloggers een groter aandeel van hun lezers persoonlijk kennen dan niet-persoonlijke bloggers. Ze willen anderen dus zo min mogelijk schade berokkenen, met als gevolg dat de waarheid wel eens verdraaid wordt.

Niet veel verantwoordelijkheid
Zorgwekkend is dat beide typen bloggers niet veel verantwoordelijkheid nemen over wat zij schrijven. Bloggers beseffen blijkbaar niet goed genoeg dat hun blogs negatieve gevolgen kunnen hebben op bijvoorbeeld sociale relaties. En dat ze daar verantwoording voor kunnen afleggen door bijvoorbeeld een rectificatie te plaatsen na een fout in een blog en hun wijzigingen kenbaar te maken aan de lezers. (Dit hoeft uiteraard niet te betekenen dat bloggers bij face-to-face contact dit soort dingen ook niet goed kunnen inschatten.)

Als laatste vroegen de onderzoekers aan de bloggers of zij vinden dat er een soort ethische code voor bloggers (zoals bijvoorbeeld de ‘Code voor de journalist moet komen. ‘Onafhankelijkheid’ zou dan uit de code mogen, maar een verplichting van het correct verwijzen naar andere bronnen zou een goede aanvulling zijn. Iets meer dan de helft, van zowel de persoonlijke als niet-persoonlijke bloggers, vindt dat een goed idee. Alleen gaat het wel in tegen de vrijheid van meningsuiting die heerst op het net en zal het onrealistisch zijn om alle bloggers dezelfde code op te leggen. De onderzoekers opperen om per blogsoort een ethische code te ontwikkelen, maar beseffen ook dat dit nog wat hoog gegrepen is.

Al één reactie — discussieer mee!