afbeelding-1Wat moet de wereld met het opinieblog? Wat moet ik er zelf eigenlijk mee? In steeds meer gesprekken met mensen uit de journalistiek en de wetenschap kom ik, samen met hen, tot de eensluidende conclusie dat veel op internet – en ook het opinieblog – in verregaande mate schatplichtig is aan de zogenoemde ‘mainstream media’. Zonder Philip Freriks, Mart Smeets, Volkskrant, NRC en de oer-Hollandse VARA geen, of weinig, rumoer op internet. Het opinieblog is secundair: het reageert, het spuwt gal, het bejubelt, het keurt af, het maakt zieke grappen, maar het initieert niet. Dit zou kunnen duiden op een structureel marginaal bestaan van het opinieblog. Het is een schaars bezochte ’nababbel’ na de Echte Krant, de Echte TV, de Echte BN-ers. En dat blijft het voorlopig (zo niet eeuwig).

Er is meer reden tot somberte over het opinieblog. Hoewel dalende oplagen en omzetten ervoor zorgen dat economische krachten (bedrijven en overheid) steeds meer greep krijgen op de zogenoemde ‘mainstream media’ en hun zeggingskracht daardoor evenredig afneemt, profiteert het opinieblog daar amper van. Hoewel je kunt constateren dat de geest uit de fles is, dat veel – zo niet alles – tegenwoordig in een ‘format’ geduwd wordt en in veel mediabedrijven hooggeplaatsten, met droge ogen, zeggen dat er sprake is van een klant (of doelgroep) die zonder fratsen ‘zo goed mogelijk bediend’ moet worden, is er amper sprake van inspirerende opinieblogs die – bruisend van energie en aantrekkelijkheid – een grootschalig publiek als een magneet weten aan te trekken. (Zelfs over de bezoekersaantallen van GeenStijl bestaan nog altijd ernstige twijfels.)

Taakverdeling
Het opinieblog is weliswaar uitgegroeid tot de natuurlijke thuisbasis voor ‘zuiver’ protest en radicale ideeën (elementen die uit de rest van het media-aanbod zorgvuldig weg zijn gefilterd), maar ja, iedereen begrijpt dat juist dit genre ideeën en teksten slechts aftrek vindt bij een klein, alternatief publiek. De stilzwijgend gegroeide taakverdeling (mainstream media ‘doen’ de grote gebeurtenissen, de opinieblogs ’doen’ het eigenzinnige commentaar achteraf) is eerder een giftige bonbon dan een vruchtbare werkafspraak.

Sterker nog: de kans is veel groter dat de internetgeneratie de mainstream media met hun zapgedrag tot (verdere) hervorming zal dwingen, dan dat ze definitief wegloopt en onderdak gaat zoeken bij de meningsvorming op de opinieblogs. Nu zie je dat al gebeuren. DWDD is een prachtig voorbeeld van een groep klassieke (oudere) programmamakers, die zich, met de kijkcijferterreur als aanjager, dagelijks uitleven in een hip en hijgerig format (overigens goed uitgevoerd!), Pauw & Witteman verbloemen hun ouderdom met de terugkerende zapservice en in het radioprogramma De Dag (Radio 1) zit tegenwoordig een dichtersminuutje om door het (voorspelbare) gemiezemaus van de dag even ‘een ander geluid’ heen te weven. Ofwel: het heeft er alle schijn van dat de mainstream vitaal en slim genoeg is om het dwarse (van bijvoorbeeld opinieblogs) te incorporeren.

Daarmee lijkt het opinieblog dus definitief het symbool te blijven van vergeefs gedoe in de kantlijn: huisvlijt, rancune, jaloezie, imiteergedrag en nog zo wat kinderachtige emoties. Wil ik daar mijn ‘dure tijd’ wel aan blijven besteden? Moet ik morgen niet gewoon keihard stoppen met Seksloos?

Bovenstaande bijdrage verscheen eveneens op de weblog van de auteur.

Al 14 reacties — discussieer mee!