VJmovement“Er is een gebrek aan goede buitenlandberichtgeving. Vanwege bezuinigingen vertrouwen media op Reuters en Associated Press, die iedere dag wel beelden met een verhaal sturen dat zo in het journaal of een ander nieuwsprogramma kan. Maar ‘voeten’ op de grond die werkelijk het inzicht geven in hoe een situatie ergens is, mis je. Terwijl dat zo ontzettend relevant is. Dat is waarin wij ons specialiseren.”

Voormalig NOS-correspondent Thomas Loudon heeft het over VJmovement.com, een internationaal internetplatform voor videojournalistiek, dat hij deze week samen met Arend van den Beld lanceerde. Een ambitieus project waarbij een wereldwijd netwerk van 150 videojournalisten en cartoonisten verhalen maakt die de nieuwsbulletins normaal gesproken niet halen. (zie video 1)

De vergelijking met het VPRO programma Metropolis ligt voor de hand, maar gaat volgens Loudon niet op. “Metropolis is een waanzinnig mooi project, maar de onderwerpen die ze kiezen zijn vooral sociaal-cultureel van aard: Hoe beleeft men Elvis rond de wereld, hoe gaan mensen om met te dik zijn, hoe is het om een hond te hebben? Wat wij doen is nieuws en actualiteiten: Opwarming van de aarde, genocide in Rwanda. Dat zijn nieuwsverhalen. Niet voor een Nederlands tv-programma, maar voor een internationaal publiek.”

Ethische code
VJ Movement is opgezet met de gedachte dat een compleet objectief perspectief op de werkelijkheid niet mogelijk is. Loudon: “Onze verhalen worden gemaakt door mensen met hele verschillende invalshoeken. Ze doen netjes aan hoor- en wederhoor, checken hun feiten, enzovoorts, enzoverder. Alleen, zo zeggen wij, heb je altijd een bepaald perspectief, want je bent nou eenmaal man of vrouw, blank of juist niet, moslim, christen of joods, politiek geëngageerd of milieuactivist. Datgene dat jou drijft, zorgt ervoor dat je bepaalde keuzes maakt.”

Om die achtergronden en drijfveren duidelijk te maken, hebben alle journalisten een profielvideo waarin ze uitgebreid vertellen wie ze zijn en wat hun achtergrond is. Het is onderdeel van de ethische code waaraan ze zich moeten houden, waarbij zorgvuldigheid, oprechtheid, eerlijkheid en transparantie de uitgangspunten zijn.

Newsroom
Het hart van de site wordt gevormd door de newsroom. Daar kunnen leden van de VJ Movement verhalen pitchen, becommentariëren en besluiten welke verhalen gemaakt worden. Hier wordt de transparantie die na wordt gestreefd pas echt duidelijk. Van den Beld: “Als je lid wordt van de newsroom, heb je de mogelijkheid om te zien hoe het verhaal is bedacht en opgebouwd. Je ziet wat ooit het idee is geweest van de journalist, maar je ziet met bijbehorende links ook waar zijn bronnen vandaan komen. Het hele productieproces wordt van A tot Z transparant.”

Het is ook in deze virtuele redactie waar het motto van de site – There is more then one truth – moet worden waargemaakt. Loudon: “De redactieruimte wordt straks bevolkt door mensen uit alle delen van de wereld die daar hun perspectief geven op de verhaalvoorstellen die zijn gemaakt. Dat wordt de kracht van dit medium.”

Het doel is om zo’n duizend video’s per jaar te produceren, zodat het op den duur ook echt mogelijk is dat dezelfde onderwerpen vanuit meerdere perspectieven worden belicht. Loudon: “Wat we nu hebben is de basis, het startpunt. Je kan moeilijk met tienduizenden verhalen beginnen. Vanaf hier komen er steeds meer verschillende perspectieven en wordt het steeds fijnmaziger. Nu hebben we bijvoorbeeld vijf verhalen over olie, straks kunnen we zeggen dat we vijf verhalen hebben over olievondsten in Dubai. Dat zijn dan vijf waarheden. ”

Verdienmodel
De correspondenten van de VJ movement krijgen 750 euro per bijdrage. Een bedrag dat kan oplopen wanneer de video goed scoort op internet. Hoewel de VJ movement financiële steun krijgt van de Stichting Democratie en Media, het Stimuleringsfonds voor de Pers en het Media Development Loan Fund is het de bedoeling dat het video platform op den duur ook zelf inkomsten gaat genereren.

Ook hier is een rol weggelegd voor de newsroom. Leden betalen vijftig euro per jaar om mee te mogen doen. Maar internet en betalen, gaat dat wel samen? Loudon denkt van wel. “Er zijn steeds meer bewegingen die laten zien dat mensen niet meer meedoen aan fora die gratis zijn en waar bagger wordt geplaatst, maar wel bereid zijn om voor kwaliteit iets te betalen. Dan komen ze namelijk terecht bij mensen die wel allemaal serieus bezig zijn met het onderwerp. Het Franse Mediapart draait bijvoorbeeld heel erg goed op een vergelijkbaar model.”

Daarnaast is het de bedoeling dat de organisatie zelf als een soort persbureau gaat fungeren, zo vertelt Loudon. “Denk aan andere media die het interessant vinden wat we doen en een licentie willen. Er zijn nu verschillende partijen waarmee we daarover in gesprek zijn. Die vinden het interessant dat de kwaliteit van de video zo goed is en dat de verhalen uit de hele wereld komen.”

Bij VJ Movement is er groot vertrouwen in de kracht van videojournalistiek (zie video 2) en wordt er van uitgegaan dat mensen ook steeds meer video op internet gaan kijken. Van den Beld: “Je ziet in de onderzoeken dat er ieder jaar meer en meer wordt gekeken, dat is een ontzettende groeimarkt. De focus komt ook steeds meer op nieuws te liggen, voornamelijk in de landen waar je van oudsher geen nieuws ongecensureerd kan bekijken. Het internet biedt daarvoor vele mogelijkheden.”

Luyendijk
De onmogelijkheid van objectiviteit, het belang van transparantie, het niet vertelde verhaal vertellen. Er zijn veel overeenkomsten met de problemen van de buitenlandberichtgeving die Joris Luyendijk in zijn boek ‘Het zijn net mensen’ schetst.

Heel vreemd is dat niet, want toen Luyendijk als correspondent in de Arabische wereld zat, werkte Loudon voor de NOS als correspondent in Iran. “Dat boek was een enorme herkenning voor mij. Ik had het zelf aan den lijve ondervonden. Ik was dan ook heel benieuwd naar de reactie van de mediawereld.”

En of die reactie volgens Loudon heeft plaats gevonden?

“Als je praktisch kijkt wat er op gebied van met name televisiejournalistiek is gebeurd, dan zeg ik: heel weinig. Heel erg bedroevend weinig. Maar je kunt het ergens mee oneens zijn, je kan denken dat het anders zou moeten, je kan het belangrijk vinden dat het anders gedaan wordt. Dan heb ik zoiets van doe het dan maar. Laat maar zien. En dat is een beetje de basis van de VJ movement.”

Lex Boon

Al 5 reacties — discussieer mee!