reageerbuisHet scheppen van de banen voor nieuwe journalisten heeft weinig zin. Dat zegt media-econoom Robert Picard dinsdag tijdens een seminar van het Stimuleringsfonds voor de Pers.

De Zweedse professor Robert Picard ziet geen oplossing voor problemen in de journalistiek in het scheppen van extra banen. Volgens hem behouden politici liever werkgelegenheid dan te kijken naar een lange termijnoplossing. Picard adviseert de Zweedse regering op het gebied van pers, media en mediabeleid.

“De overheid probeert vaak te helpen in tijden van transformatie. De fout is dat wanneer je verandering aan ziet komen, politici in actie komen om werkgelegenheid te beschermen. Terwijl het geld beter naar innovatie kan. Dat zagen we eerder met de staal- en energiesector”, aldus de Zweed.

Mediaminister Ronald Plasterk beaamde in zijn voorwoord tijdens het seminar dat het creëren van zestig banen voor jonge journalisten geen structurele oplossing is. “Het is natuurlijk tijdelijk en lost op de lange termijn niets op, maar we moeten nu wel iets doen.”

Innovatie
Het probleem van de overgang naar de nieuwe media ligt volgens Picard bij de media zelf. “Er is geen probleem met technologie, ook niet met de behoefte aan informatie. Het zijn de organisaties zelf die niet veranderen. Verandering bij gevestigde bedrijven stuit vaak op verzet.”

De econoom ziet wel een rol weggelegd voor de overheid in het begeleiden van de veranderingen in de bedrijfsstructuur, die volgens hem nodig zijn in deze periode. “Je kunt organisaties niet dwingen om te veranderen. Maar, je kunt wel onderzoek doen naar veranderingen, de transformatie van de media financieren, geld beschikbaar stellen voor innovatie en scholing regelen om innovatieve technieken aan te leren.”

Wat betreft innovatie, zo betogen de meeste deelnemers, hebben de Nederlandse traditionele media flink wat steken laten vallen. Inge Brakman, lid van de commissie Brinkman en oud-secretaris van de NVJ, vergelijkt de situatie treffend met het bedrijfsleven. “Ter illustratie, als Unilever relatief zoveel had uitgegeven aan innovatie als de nieuwsmedia was het bedrijf allang failliet geweest.”

Samenwerking
Brakman betoogt meer samenwerking tussen de verschillende nieuwsmedia. Daarbij laat ze het bezwaar van de mededingingswetgeving, die samenwerking tussen kranten en omroepen verbiedt, links liggen.

“Ga niet zelf software voor je mobiel ontwikkelen. Schakel op regionaal niveau kleine bureautjes in die al aanwezig zijn. Ook onderzoeksjournalistiek blijft alleen maar mogelijk door samen te werken met freelancers. Anders is er gewoon geen tijd voor.”

Samenwerking blijkt tijdens het seminar het toverwoord voor het rendabel houden van de journalistiek. Onderzoekster Hilla van der Kaa noemt convergentie van nieuwsmedia als een voorwaarde voor de toekomst. Ze onderzocht enkele toekomstscenario’s voor de huidige printmedia. “Het ideaalbeeld van de toekomst is dat je alles op één apparaat kunt doen. Ga daarvoor partnerships aan. Verzamel je concurrenten om je heen en vul elkaar aan.”

Nieuwsmedia moeten volgens haar accepteren dat op internet veel over wordt genomen. “Ben vooral niet bang dat andere media de content van je afpakken en overnemen.”

Distributiekosten
Volgens Plasterk valt er veel geld te besparen op de kosten van de distributie en het drukwerk. De praktische zaken buiten het journalistieke proces. Ook hij wil meer samenwerking. “Als ik zie dat er drie krantenbezorgers over dezelfde weg fietsen om drie verschillende kranten te bezorgen, dan zie ik wel een verbeterpunt.”

Patrick Swart, GEA Consultancy, deed onderzoek naar de redactionele automatisering en de gevolgen daarvan voor de distributie. Volgens hem zit er veel toekomst in het on demand bestellen van tijdschriften. “De tijdschriften kunnen in de verschillende titels advertenties plaatsen die gericht zijn op bepaalde postcodegebieden. Adverteerders willen tegenwoordig met scherp kunnen schieten.”

“Er wordt vaak negatief gesproken over innovatie. Maar volgens mij zijn de mogelijkheden, de techniek, al aanwezig“, aldus Swart.

Al één reactie — discussieer mee!