JournalistnlEen verlies van zes- á zevenhonderd banen in de afgelopen drie á vier jaar en de verwachting dat deze teruggang in werkgelegenheid zich de komende jaren voortzet. Nee, de Commissie Brinkman, het gezelschap dat in 2009 onderzoek deed naar de krantensector, schetste in haar rapport De Volgende Editie [pdf] een weinig rooskleurig beeld van de werkgelegenheid in de krantensector. Vaste aanstellingen verdwijnen als sneeuw voor de zon. Redacties maken in toenemende mate gebruik van freelancers.

De initiatiefnemers van Journalist.nl spelen in op deze ontwikkeling. De mediaondernemers Marijn Deurloo (ex-Telegraaf Media Group) en Bert Kok (onder meer werkzaam geweest bij het ANP) bedachten al voordat de Commissie Brinkman haar eindverslag presenteerde, een online uitwisselingsplatform voor (met name) freelance journalisten en potentiële opdrachtgevers. Vandaag (10 september) wordt de website Journalist.nl officieel gelanceerd. “Dit platform gaat het werken als freelancer een stuk efficiënter maken.”

Hoe werkt het?
“Ons idee was om een marktplaats voor journalistieke producties op te zetten”, vertelt Bert Kok. “Uitgevers worden op Journalist.nl in staat gesteld om opdrachten te plaatsen en tegelijkertijd bestaande content, zoals foto’s en artikelen, aan te bieden die wellicht interessant is voor andere uitgevers. Freelance journalisten kunnen vervolgens reageren op deze opdrachten, maar zijn ook vrij om ideeën voor artikelen onder de aandacht te brengen van potentiële opdrachtgevers. Uiteraard kunnen ze ook bestaande producties aanbieden. In principe is deze dienst voor freelance journalisten gratis. Uitgevers betalen bovenop het afgesproken tarief voor een foto of artikel vijftien procent bemiddelingskosten aan ons. Dat geldt ook voor freelancers die via ons bestaande producties verkopen.”

Op deze manier hoopt Kok dat de wisselwerking tussen freelance journalisten en opdrachtgevers in de nabije toekomst een stuk efficiënter wordt dan nu het geval is. “In mijn jarenlange ervaring bij het ANP verbaasde ik mij er altijd over dat het proces van freelancen uiterst ondoelmatig en inefficiënt verloopt. Journalisten zijn vaak onnodig veel tijd kwijt om hun ideeën onder de aandacht te brengen van opdrachtgevers. En andersom putten opdrachtgevers louter uit de bak met bij hun bekende journalisten. Waarom wordt daarbij geen gebruik gemaakt van internet? Internet wordt tegenwoordig voor alles en nog wat gebruikt, maar niet voor het dichterbij elkaar brengen van uitgevers en freelance journalisten. Dat gat hopen wij te vullen.”

Innovatie
Hoewel Deurloo en Kok dus al voor de presentatie van het rapport De Volgende Editie met het idee kwamen voor een online uitwisselingsplatform voor journalistiek Nederland, beschouwen zij de adviezen die de Commissie Brinkman deed als een steun in de rug. Kok: “Brinkman sprak de wens uit tot meer innovatie in de perswereld. Dat is precies wat wij doen met de lancering van deze website; innoveren. In Nederland bestaat er namelijk nog niet een dergelijk platform.”

Het innovatieve gehalte van Journalist.nl zit vooral in de wens van beide initiatiefnemers dat door dit online platform nieuwe kansen worden gecreëerd voor jonge journalisten om hun producties aan de man te brengen. Interne verjonging is door de huidige financiële positie van veel kranten vrijwel onmogelijk, maar als kranten en tijdschriften meer gebruik gaan maken van freelancers zou dat kunnen leiden tot verjonging.

Wetenschappelijk onderzoek
Journalist.nl fungeert sinds begin 2010 ook als praktijktest in een wetenschappelijk onderzoek naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een online marktplaats voor journalistiek, alsmede de eisen en wensen die aan een dergelijk platform worden gesteld. Het onderzoek doet Bert Kok met Piet Bakker, lector crossmediale content aan de Hogeschool voor Journalistiek in Utrecht. In oktober 2009 kreeg Journalist.nl ruim negentigduizend euro subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Pers.

Concrete vraag is of er behoefte is aan een dergelijk platform bij uitgevers en journalisten en wat de economische haalbaarheid van dit initiatief is. Tevens richt het onderzoek zich op de vraag of het platform kan leiden tot meer diverse journalistieke producties die tegen lagere kosten dan nu het geval is gemaakt kunnen worden. Om een antwoord te krijgen op de gestelde vragen nemen beide onderzoekers interviews af met alle betrokken partijen: uitgevers, vakorganisaties, journalistieke opleidingen en de journalisten zelf.

Eerste bevindingen
Uit een eerste tussenrapportage blijkt dat de tot dan toe ondervraagde media allen mee willen doen aan een pilot, hoewel niet iedereen zich als grootgebruiker ziet. Vooral op het gebied van specials en bijlagen liggen kansen voor het online platform, aldus de onderzoekers. Ook vanuit de journalistieke opleidingen is men enthousiast. Vooral omdat de overtuiging heerst dat een vaste baan voor net afgestudeerden geen eerste optie meer is.

Kok: “Ik loop al een tijdje mee in de mediawereld en voordat ik met het idee kwam om een uitwisselingsplatform te lanceren voor de journalistiek in Nederland, had ik al sterk het gevoel dat er behoefte bestond aan een dergelijk initiatief. Het doet mij deugd dat dit gevoel wordt bevestigd aan de hand van ons onderzoek. De komende weken houden we nog een internetenquête onder journalisten en dan hopen we aan het eind van dit jaar het onderzoek af te ronden. Voor mij is dit project geslaagd als er op Journalist.nl producties worden aangeboden. Niet één of twee keer, maar het zou mooi zijn als er echt verkeer tot stand komt op het platform.”

Al 4 reacties — discussieer mee!