funding journalismThe Economist kroonde 2010 op voorhand tot ‘the year of the paywall’ (ironie: het artikel is inmiddels verdwenen achter een paywall). Want 2010 zou het jaar worden dat legio media hun online tolpoorten in bedrijf zouden nemen. Onder het credo: de consument moet nu maar eens gaan betalen voor journalistieke kwaliteit. Voor wie het nog niet wist: consumenten hebben nog nooit het volle pond willen betalen voor de journalistieke producten die ze consumeren. Desondanks is het probleem van verdienmodellen voor de journalistiek momenteel urgent. Legio nieuwsorganisaties vragen zich af hoe ze het in de toekomst financieel moeten gaan bolwerken. Hoe kunnen ze overleven in het digitale tijdperk? Gelukkig verscheen onlangs het boek Funding journalisim in the digital age.

Funding journalism in the digital age? Dat riekt naar collecterende journalisten op internet.
Dat is een van de onderwerpen die in het boek aan de orde komt. Maar dan heet het ‘crowd funding’. Maar het boek gaat over veel meer. Simpel gezegd gaat het over het financieren van de journalistiek. Hoe kunnen nieuwsorganisaties ervoor zorgen dat ze geld binnen krijgen om te blijven doen wat ze al eeuwen doen: nieuws brengen en journalistiek bedrijven.

Het gaat dus om ‘business modellen’, geld verdienen voor uitgevers.
Niet per se. Het boek is breder. Het gaat om de vraag: hoe kunnen journalistieke organisaties of projecten gefinancierd worden? En dus niet: hoe kunnen we er zoveel mogelijk geld aan vedienen? Zo gaat één hoofdstuk over sponsoring en filantropie, dus journalistiek die gefinancierd wordt met giften van weldoeners. En ook wordt in een ander hoofdstuk aandacht besteed aan mediaorganisaties die gefinancierd worden met publiek geld, zoals de BBC, of in het bezit zijn van stichtingen, zoals The Guardian.

Waarom een heel boek over het financieren van de journalistiek?
Je zou zeggen dat voor journalistiek hetzelfde geldt als voor andere branches: je moet zorgen dat mensen je producten en diensten kopen zodat je inkomsten genereert. Maar dat is bij journalistiek een ander verhaal. Niet zozeer omdat mensen niet betalen voor nieuws op internet, maar omdat mensen eigenlijk nooit betaald hebben voor nieuws. Althans, veel en veel te weinig om de productiekosten te dekken: in de Verenigde Staten kwamen de inkomsten van kranten voor zeventig tot tachtig procent van adverteerders. Het verdienmodel van nieuwsorganisaties is dus altijd bijzonder geweest.

We weten toch al lang dat het grootste probleem is dat kranten niet innoveren?
Dat is veel te kort door de bocht volgens de auteurs. Ze herinneren eraan dat Knight Ridder, destijds een van de grootste Amerikaanse mediabedrijven, begin jaren tachtig zes jaar lang vijftig miljoen dollar pompte in een videotextproject. Het was een nieuwe, beloftevolle techniek om nieuws en informatie te bezorgen op de televisieschermen van abonnees. Zo konden mensen The Miami Herald en The New York Times bekijken, vertrektijden van vliegtuigen raadplegen, hun bankrekening raadplegen en betalingen doen, en maaltijden bestellen voor thuisbezorging. Inderdaad, al die dingen die we tegenwoordig via internet doen. Waarom het niet lukte? Er kwamen geen abonnees. Soms zijn bedrijven te innovatief, dan lopen ze voor de troepen uit en bieden ze diensten of producten aan waar het publiek nog geen behoefte aan heeft.

Voor wie is dit boek interessant?
Voor iedereen die een journalistiek project wil beginnen en zich afvraagt welke bronnen voor inkomsten zouden kunnen zorgen. En iedereen die zich bij bestaande media bezig houdt met de vraag: waar halen we geld vandaan? En dan vooral mensen die wel eens gehoord hebben van allerlei beloftevolle projecten in het buitenland, maar eigenlijk niet weten wat ze inhouden.

Noem eens voorbeelden van zulke projecten.
Bijvoorbeeld het Zuid-Koreaanse burgerjournalistieke project OhmyNews. Of het onderzoeksjournalistieke project Spot.Us dat zich bedruipt met crowdfunding. Of The Wall Street Journal die erin slaagt om mensen te laten betalen voor een deel van de content die ze online aanbieden. Iedereen heeft er wel eens over gehoord, maar hoe werken deze projecten precies en hoe zit hun verdienmodel in elkaar?

En vind je bij die projecten de heilige graal van de verdienmodellen?
Nee, zeker niet. Opvallend is dat de auteurs bij al die projecten opmerken dat ze er nog niet in geslaagd zijn om kostendekkend te werken. Veel projecten zijn opgestart met subsidies of giften, en genereren tot op heden te weinig geld om quitte te draaien.

Wat is dan de waarde van dit boek?
In elk geval niet dat de gouden formule wordt geboden om een slim verdienmodel in elkaar te timmeren. De kracht van het boek is dat de auteurs netjes op een rij zetten welke verdienmodellen momenteel ontwikkeld zijn, waar media hun inkomsten vandaan halen. En dat is tegelijkertijd de zwakte van het boek. De auteurs zetten op een rij wat iedereen eigenlijk al wist: er zijn vele manieren voor journalistieke organisaties om geld binnen te halen, maar er is niet één gouden formule.

Welke les geven de auteurs hun lezers mee?
Dat nieuwsorganisaties moeten blijven innoveren. En dat nieuwsorganisaties in de toekomst afhankelijk zullen zijn van een combinatie van inkomstenbronnen. In het laatste hoofdstuk schrijven ze: “It will be impossible to apply a one-size-fits-all commercial solution to the wide-ranging forms of news dissemination that are now possible.” En daar laten ze het niet bij. Op de laatste pagina stellen ze: “Other ways of funding journalism will have to be found.” Maar hoe dan? “Through innovation, experimentation, collaboration, entrepreneurship and, probably, serendipity.” Serendipity is het vermogen aangename of waardevolle te zaken te ontdekken – bij toeval. Treffender hadden we het niet kunnen verwoorden.

Jeff Kaye & Stephen Quinn: Funding journalism in the digital age: Business models, strategies, issues and trends. Peter Lang Publishers, 2010. 185 pagina’s. ISBN 978-1-4331-0685-9.

Alexander Pleijter

Hoofdredacteur

Alexander Pleijter is hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter. Hij werkt als universitair docent Journalistiek en Nieuwe Media aan de …
Profiel-pagina
Al 2 reacties — discussieer mee!