actionnetworkIn 2003 begon de British Broadcasting Corporation (BBC) met het project Action Network, een ‘virtuele publieke omgeving’ die moest aanzetten tot betrokkenheid van burgers bij lokale politieke ontwikkelingen. Maar het project werd geen succes. Leden en bezoekers bleven weg. In 2008 trok de BBC de stekker eruit. In die vijf jaar had de BBC ruim 1,3 miljoen pond in het project geïnvesteerd. Wat deed de BBC fout? Waardoor mislukte dit ambitieuze project?

Dat analyseerde Alfred Hermida, docent journalistiek aan de Universiteit van British Columbia in Canada en voormalig BBC News-journalist. Zijn bevindingen publiceerde hij onlangs in het wetenschappelijke tijdschrift JeDEM.

Yes iCan
De BBC wilde een vertrouwde, neutrale omgeving creëren, waarin burgers elkaar zouden kunnen ontmoeten, ervaringen delen en gezamenlijk actie voeren voor of tegen publieke zaken in hun eigen gemeenschap. De website werd in 2003 gelanceerd onder de naam iCan en in 2005 opnieuw in de markt gezet onder de naam Action Network.

De BBC zorgde voor een eenvoudige interface en gaf links naar websites van lokale overheden en actiegroepen. De rest zou ingevuld worden door de gebruikers van de website. De focus lag op informatie waarmee lezers direct aan de slag konden: niet de lange termijn beleidsvoornemens om verkeersongevallen te reduceren, wel de aanvraaginformatie voor een nieuw zebrapad. ‘You can make a difference’, was het gevoel achter het Action Network; Ik, jij, de buurman. En niet alleen de leden van het parlement.

No politics allowed!
Er was alleen één obstakel: op het Action Network mocht niet over politiek gepraat worden. Hermida beschrijft dat de BBC, als objectieve, onafhankelijke publieke omroep, onpartijdig moest zijn. Zo ook de grassroots initiatieven onder de paraplu van de BBC. En dit maakte het actievoeren lastig. Onderwerpen werden verboden en bijdragen aan banden gelegd. De BBC probeerde een kunstmatige scheiding aan te brengen tussen onderwerpen die ze betitelden als ‘civic’ en ‘political’.

Wat overbleef was een laffe invulling van politiek debat en politieke actie. Bij het opzetten van het project had niemand er rekening mee gehouden dat burgers inderdaad mee gaan doen, en dat burgerbijdragen soms heel slecht passen in het vooraf bepaalde plaatje. Deze ‘topdown’ benadering deed het project de das om, concludeert Hermida.

Geen gastheer
Volgens Hermida hebben burgers tegenwoordig geen gastheer of debatleider meer nodig wanneer ze zaken van algemeen belang willen bespreken. Dit gebeurt in eigen netwerken, op eigen initiatief en minder georganiseerd. De denkfout van de BBC was de verwachting dat burgers de oude vertrouwde instituten zouden opzoeken voor het bespreken van gemeenschappelijke zaken. Burgers moesten naar de BBC komen, terwijl de BBC naar de burger had moeten komen.

Of er een toekomstige rol bestaat voor publieke omroepen in het faciliteren van het online democratisch debat laat Hermida in het midden. Hij is wel van mening dat publieke omroepen vanuit hun maatschappelijke doelstelling verplicht zijn de mogelijkheden te verkennen.

Lees ook de in 2008 op De Nieuwe Reporter gepubliceerde analyse van het Action Network door Martijn de Waal: Kan de publieke omroep techniek links laten liggen?

Al 3 reacties — discussieer mee!