De Persgroep Nederland heeft grootse plannen met de webredacties van Het Parool, Trouw, de Volkskrant en AD. De uitgever wil met zijn krantensites doorstoten naar de absolute top, zowel in commercieel als in journalistiek opzicht. Maar hoe doen de krantensites van De Persgroep het eigenlijk in Vlaanderen? Wist de Vlaamse uitgever in zijn thuisland de koppositie te veroveren? Bas de Vries, voormalig manager multimedia voor Trouw, dook in de cijfers om duidelijkheid te krijgen.

Dat moet even confronterend zijn geweest voor de mensen die verantwoordelijk zijn voor de huidige websites van Het Parool, de Volkskrant en Trouw. Volgens Hans Deridder, managing editor van hun Vlaamse uitgever De Persgroep, stellen die sites “naar Belgische maatstaven weinig voor”. Zowel in journalistiek als in commercieel opzicht.

Volgens De Persgroep is het dan ook dringend noodzakelijk om het heel anders te gaan doen, konden we vrijdag in een toelichting op De Nieuwe Reporter lezen. De drie betreffende internetredacties worden losgekoppeld van de eigen titel om in Rotterdam een gezamenlijke club te gaan vormen. De ambitie, maakt Deridder duidelijk, is om met Het Parool, de Volkskrant en Trouw hetzelfde te bereiken als eerder in Vlaanderen zou zijn gelukt. Daar “zijn we in korte tijd uitgegroeid tot marktleider met de sites van De Morgen en Het Laatste Nieuws”.

Markleider? Met DeMorgen.be? Dat is inderdaad knap, dacht ik toen ik de woorden van Deridder las. Het Laatste Nieuws is voor Vlaamse begrippen echt een massakrant met een oplage van 370.000. Bij zo’n grote speler is een dergelijk goede score geen grote verrassing. Niet voor niets is De Telegraaf in ons land ook onbetwist de grootste krantensite.

Maar die veel kleinere, sympathieke kwaliteitskrant De Morgen? We wisten dat die onder het bewind van Persgroep-baas Van Thillo oplagewinst heeft weten te boeken. We wisten echter ook dat concurrent De Standaard dagelijks nog altijd meer kranten verkoopt. En dat diezelfde De Standaard altijd heel actief en succesvol is geweest op internet. Hoe heeft De Morgen dat online weten om te draaien? Dat is inderdaad iets waar met name de Volkskrant en Trouw nog heel wat van zouden kunnen leren.

Bereikcijfers van Vlaamse kranten

Dat wil zeggen: als de bewering van Deridder zou kloppen. Want wie zich in de Vlaamse bereikcijfers van nieuwssites verdiept, komt erachter dat Het Laatste Nieuws wel, maar De Morgen op geen enkele manier marktleider is in Vlaanderen. Grote concurrent DeStandaard.be – want ook kwaliteitskrant – is zelfs twee tot drie keer zo groot.

Deze cijfers zijn afkomstig van het Centrum voor Informatie over de Media (CIM), dat in België het internetbereik meet. Volgens het CIM trok de site van het Laatste Nieuws (inclusief de kleine Franstalige nieuwssite 7sur7.be)  in de week van 13 tot en met 19 december 2010 (de recentste beschikbare cijfers) een gemiddeld aantal bezoekers van bijna 580.000. Daarmee was die inderdaad verreweg de grootste nieuwssite in Vlaanderen. Naaste concurrent Het Nieuwsblad, net als De Standaard uit de stal van uitgever Corelio, kwam niet verder dan 360.000 bezoekers.

Daarna komt De Standaard, eveneens uitgegeven door Corelio, met 260.000  bezoekers. Gevolgd door de financiële krant De Tijd (124.000), De Gazet van Antwerpen (114.000) en Het Belang van Limburg (100.000). Pas daarachter vinden we de website van De Morgen, die in de bewuste week op 94.000 bezoekers kwam. Het beeld in een andere willekeurige week, die van 22 tot en met 28 november vorig jaar, is niet anders.

DeMorgen.be is dus, anders dan Deridder beweert, géén marktleider. Sterker nog: de site bungelt onderin het veld. Het aardige van de genoemde grafiek is dat je ook kunt zien hoe het bezoek aan een krantensite zich verhoudt tot de oplage van de bijbehorende krant. En wat blijkt dan: waar Het Laatste Nieuws en het Nieuwsblad naar verwachting presteren, zijn De Tijd en De Standaard op internet sterker dan je zou mogen verwachten. En De Morgen juist zwakker. Is dat werkelijk voor Deridder het voorbeeld dat de Nederlandse Persgroep-kranten zouden moeten volgen?

Nederlandse cijfers

Wat dat betreft is het ook wel aardig om ook nog eens naar de Nederlandse cijfers te kijken. Is er bij de sites van de Volkskrant, Trouw en Het Parool sprake van underperfomance, zoals Deridder suggereert? Niet dat ik kan zien. Als je de STIR-cijfers naast de oplagecijfers van de papieren kranten legt, dan scoort De Volkskrant online met 10 procent iets minder dan de helft van het bereik van De Telegraaf (24 procent). Precies in lijn met de papieren oplages: 259.000 ten opzichte van 656.000. En Trouw doet het ten opzichte van de concurrentie zelfs beter: de helft van de oplage van NRC Handelsblad (107.000 versus 203.000), maar slechts een procentje achterstand in de STIR-cijfers.

Om te weten of de Persgroep-formule echt zo goed werkt, is het verder nog interessant om te kijken naar de ontwikkelingen bij AD.nl. Die site begon in september 2009 immers als eerste met de nieuwe Persgroep-aanpak. Met een uiterlijk dat sterk leek op die van Het Laatste Nieuws. Voor een verbetering van de positie van AD.nl heeft dat nog niet gezorgd: als je de resultaten van augustus 2009 (de laatste maand voor de restyling) legt naast die van augustus 2010, dan is het bereik zelfs iets teruggelopen: van 14,6 naar 12,3 procent van de Nederlanders boven de 13 jaar.

Verovering van de koppositie

Een en ander betekent niet dat het allemaal onzin is wat Deridder beweert. Volgens kenners van de Vlaamse online pers klopt een belangrijk onderdeel van zijn claim wel: Het Laatste Nieuws heeft in het recente verleden inderdaad op internet de koppositie opgeëist. En de krant heeft die inderdaad vrij rap veroverd op met name De Standaard. Exacte cijfers over die opmars heb ik (nog) niet kunnen vinden, maar in het rapport ‘Mediaconcentratie in Vlaanderen 2010’ staat op pagina 169 een grafiek (zie onder) over de periode 2007-2010 die  laat zien dat Het Laatste Nieuws in elk geval in 2007 al de grootste nieuwssite was en die koppositie sindsdien heeft versterkt. Maar in dezelfde grafiek zie je dat de site van De Morgen weliswaar groeide in die vier jaar, maar niet meer dan De Standaard of De Tijd. En vorig jaar scoorde DeMorgen.be zelfs minder bezoekers ten opzichte van 2009.

Aantal bezoekers van de online versie tov betaalde verspreiding van kranten in Vlaanderen

Het zou kunnen zijn dat Hans Deridder gegevens voorhanden heeft die ik mis. Maar vooralsnog moet ik op basis van de beschikbare data tot de slotsom komen dat hij  in zijn ijver om de nieuwe aanpak van deze week te verdedigen, de effecten van de aanpak van De Persgroep in Vlaanderen gunstiger voorstelt dan ze in werkelijkheid zijn. In ieder geval pakken die voor de site van de kwaliteitskrant De Morgen aanzienlijk minder goed uit dan voor het meer populaire Het Laatste Nieuws. Het lijkt mij geen geruststellend gegeven voor de  collega’s van de Volkskrant, Het Parool en Trouw.

Uiteraard zal niemand De Persgroep het recht betwisten om de strategie rond zijn Nederlandse krantensites bij te stellen. Maar het zou wel goed zijn als Deridder daarbij argumenten zou gebruiken die steek houden. Nog los van de onhoudbaarheid van de stelling dat de Vlaamse Persgroep-sites journalistiek-inhoudelijk beter zouden zijn dan de Nederlandse (kijk even rond en oordeel zelf, met name over alle berichten op prominente plaatsen bij De Morgen en Het Laatste Nieuws die volledig identiek zijn) presteren ze ook qua bezoek niet opvallend beter.

Al 4 reacties — discussieer mee!