Gisteren meldde De Nieuwe Reporter dat de internetredacties van Het Parool, de Volkskrant en Trouw zullen worden losgesneden van hun krantenredacties en naar Rotterdam verhuizen. Maar waarom? Op Twitter worden de plannen sceptisch betiteld als “digitale euthanasie”, “een stap terug voor online (kranten)nieuws” en een “verkapte reorganisatie”. Volop kritiek dus op deze opmerkelijke zet van De Persgroep. En legio onduidelijkheden. Wat is de strategie van uitgeverij De Persgroep achter deze operatie? Hans Deridder, managing editor van De Persgroep, en Bart Franssen, de aanstaande chef van De Persgroep Digitaal, geven een toelichting op de plannen.

Volgens Hans Deridder was het hard nodig dat er iets ging gebeuren met de websites van de Nederlandse Persgroep-kranten. Hij velt een hard oordeel over de sites van Trouw, Het Parool en de Volkskrant: “De sites betekenen momenteel in journalistiek en commercieel opzicht niets. Naar Belgische maatstaven stellen de sites te weinig voor.” Het ambitieniveau was bij de vorige eigenaar, PCM, ook niet bijster hoog, stelt Deridder vast: “PCM speelde voor de vijfde, zesde plek. En dat willen wij als Persgroep niet. Wij hebben grotere ambities. In Vlaanderen zijn we ook in korte tijd uitgegroeid tot marktleider met de sites van De Morgen en Het Laatste Nieuws.”

Wat PCM verkeerd deed
Volgens Deridder pakte PCM het helemaal verkeerd aan met hun krantensites. “De webredacteuren waren geïntegreerd in de krantenredacties. En dat werkt niet. Want daardoor worden ze onder de duim gehouden door krantenjournalisten. Het gebeurde regelmatig dat de webredactie iets op internet publiceerde en vervolgens van krantenmensen kritiek kreeg: ‘Zo doen we dat dus niet bij de krant, haal maar weer weg.’ Op die manier kan je de potentie van internet nooit goed uitbuiten. Begrijp me goed, krantenjournalisten hebben belangrijke competenties, maar ze missen andere competenties die nodig zijn om goed te kunnen presteren op internet. De internetredacties werden enorm gehinderd door mensen die het web niet kennen en niet willen kennen.”

Bart Franssen vult aan: “We geloven bij de Persgroep in kranten en ook wel in internet. Maar we denken wel dat krantenmensen kranten moeten maken en internetmensen websites.”

Niet bezuinigen, maar investeren in internet
Toen de Persgroep de PCM-kranten overnam, was natuurlijk meteen duidelijk dat dit ook gevolgen zou hebben voor de internetactiviteiten van de kranten. Deridder kreeg de opdracht om een plan te maken voor een nieuwe strategie. “Van Thillo zei: ‘Maak een plan zonder je te laten belemmeren door financiële bedenkingen. Ontwerp een strategie voor topsites.’ En daarmee zijn we aan de slag gegaan.” Een werkgroep ontwikkelde vervolgens het idee om de internetredacties los te koppelen van de kranten.

Deridder wijst resoluut van de hand dat er sprake is van een defensieve reorganisatie of bezuiniging. “Integendeel, het is een grote stap voorwaarts. De webredacties groeien van in totaal 26 fte naar 40 fte. Daarnaast komt er extra budget voor journalistieke krachten die de straat op gaan, in plaats van op een duf kantoortje te zitten tussen de krantenjournalisten.” Deridder doelt hiermee op freelancers die in zijn woorden als een “hit-and-run-team, 24 uur per dag Amsterdam zullen doorkruisen, op zoek naar nieuws”. En dan niet alleen branden en ongelukken, maar ook politiek, cultuur en sport. Deze freelancers zullen voor een belangrijke deel moeten zorgen voor het Amsterdamse nieuws op Parool.nl.

Verder is er volgens Deridder een flink budget gereserveerd voor “design en hypermoderne technologie, bedoeld voor de ontwikkeling van nieuwe sites, mobiele websites en apps voor tablets. We zullen straks ook komen met een volledig redesign van de sites, gebaseerd op state-of-the-art technologie. Ik ben daar dolgelukkig mee.”

Nieuwe journalisten
Omdat het aantal fte’s toeneemt zal de Persgroep Digitaal op zoek gaan naar nieuwe krachten. “In ieder geval hebben we 14 nieuwe webredacteuren nodig”, vertelt Franssen. “Waarschijnlijk worden dat er nog wat meer, omdat misschien niet iedereen wil meeverhuizen naar Rotterdam.”

De zoektocht richt zich op een nieuwe generatie hardcore internetjournalisten. Franssen: “Internet is een jong medium, dus we zijn op zoek naar jonge mensen die het internet begrijpen. En het moeten generalisten zijn, ze moeten snel kunnen schakelen tussen buitenland en dan showbizz.” Volgens Deridder zullen hoge eisen gesteld worden aan de nieuwe medewerkers. “Het wordt nog een harde zoektocht naar goede mensen, want het moeten echt hele goede webjournalisten zijn.”

De nieuwsdienst: nieuws, nieuws, nieuws
De totale webredactie van de Persgroep Digitaal omvat straks 40 fulltime internetjournalisten, waarvan 15 zich zullen bezighouden met de nieuwsdienst. Zij worden verantwoordelijk voor de nieuwsfeed die op elke site te zien zal zijn. “Hun opdracht is: nieuws, nieuws, nieuws”, vertelt Deridder. “Zij moeten zorgen voor het snelste, het beste, het diepgaandste en grootste aanbod van nieuws. Ze moeten een aantal van driehonderd berichten per dag kunnen halen. 24 uur per dag brengen zij het laatste nieuws. Dus ook ’s nachts.”

Deridder herinnert aan de schietpartij in 2009 tijdens een nachtelijk feest op het strand bij Hoek van Holland. “Toen dat gebeurde was er op onze internetredacties geen enkele journalist beschikbaar. Ik moest ze uit bed halen. En weet je welke reactie ik kreeg? ‘Maar meneer Deridder, op onze site komen ’s nachts toch geen bezoekers.’ Dat is dus je reinste onzin. Wij moeten 24 uur per dag het laatste nieuws brengen. Een kroegbezoeker die om drie uur ’s nachts op zijn mobiele telefoon kijkt, moet op onze sites het meeste actuele nieuws van dat moment kunnen bekijken.”

Franssen vertelt dat de nieuwsdienst weliswaar gebruik zal maken van het persbureau ANP, maar ook vooral zelf achter het nieuws zal aangaan. “We gebruiken het ANP als basisstroom, maar gaan vooral veel zelf doen. Journalisten horen natuurlijk de deur uit te gaan, de straat op. Dat gaan onze webredacteuren niet doen, maar ze gaan wel digitaal op pad. Dus heel veel rondsurfen en rondbellen. Dat is de afgelopen jaren niet mogelijk geweest met de kleine internetredacties, die constant bezig waren met het vertalen van de papieren krant naar internet.”

Internetjournalistiek is volgens velen min of meer synoniem aan multimediale journalistiek. Maar de nieuwsdienst van de Persgroep zal geenszins multimediaal gaan werken. Franssen: “In het romantische beeld van de multimediajournalist geloven we niet. Ik heb nog nooit iemand gezien die het goed kan, en de mensen die het geprobeerd hebben zeggen allemaal dat ze – doordat ze alles tegelijk deden – niks echt goed deden.”

Het eigen karakter van de vier sites
Naast de nieuwsdienst zullen 24 redacteuren zich gaan bezighouden met het specifieke gezicht van de verschillende sites. Opvallend aan de verdeling van fte’s over de vier titels is het grote verschil tussen enerzijds Parool.nl en Trouw.nl (elk 2 fte) en anderzijds Vk.nl (8 fte) en AD.nl (12 fte). Waarom die grote verschillen? “Vk.nl moet echt leading worden in journalistieke kwaliteit op het internet”, vertelt Deridder. “Zij moeten de beste worden en dat betekent dat ze nog flink moeten verbeteren. Trouw.nl is daarentegen een kleine site, als je kijkt naar de bezoekcijfers. Het is een paard waarop we minder inzetten. Maar het wordt een boeiende site met een eigen publiek. Daar moet Trouw.nl zich op gaan richten, ze moeten niet gaan concurreren met Vk.nl”

Volgens Franssen is die opdeling van fte’s naar de verschillende titels nog geen uitgemaakte zaak: “Die indeling is nog een beetje omstreden, want in de praktijk willen we vooral flexibel zijn. Als er groot politiek nieuws is of een groot sportevenement, dan moeten we daar snel extra mensen op kunnen zetten.”

Relatie websites-kranten
Wordt de band tussen de kranten en sites nu resoluut en volledig doorgesneden? “Zeker niet helemaal”, verzekert Deridder. “Stel dat de Volkskrant om 16 uur een primeur heeft. Dan bestaat de kans dat andere media daar mee aan de haal gaan voordat de krant uitkomt. Dus dan speelt de Volkskrant het nieuws door naar Vk.nl, zodat de primeur toch onder de vlag van de Volkskrant de wereld in gaat. De webredacties zullen ook dagelijks contact hebben met de kranten, maar ze zitten ergens anders, zodat ze geen last hebben van de krantenjournalisten.”

Voorheen werden stukken uit de krant ook op internet gepubliceerd, maar daar gaat een einde aan komen. “Stukken uit de papieren krant gaan we niet meer gratis op internet weggeven” zegt Deridder stellig. “Dat deed PCM, waardoor wij van de Persgroep naar Nederland moesten komen om de kranten van een faillissement te redden.”

Wel zal op de websites verwezen worden naar stukken in de krant. “We gaan van krantenartikelen hooguit een webversie online plaatsen, dus een verkorte versie”, legt Deridder uit. “Met er onder de tekst dat mensen de volledige versie in de krant kunnen lezen. Of we zetten in de tekst van een bericht: ‘Zoals de Volkskrant vanochtend berichtte…’ Op die manier zullen we de kranten gaan promoten.” Franssen: “In de krant gaan we straks teasen. We laten weten wat er de volgende dag in de krant staat en geven daar een heel klein beetje van weg.”

Verhuizing naar Rotterdam
Veel mensen verwonderden zich over de verhuizing naar Rotterdam. En ook op de internetredacties heeft menig redacteur zijn wenkbrauwen gefronst over deze verplaatsing. Zullen alle webredacteuren naar Rotterdam moeten, en niet zo nu en dan vanaf de redactie in Amsterdam kunnen werken zoals menigeen hoopt? Franssen: “Nee, op korte termijn werkt iedereen hier. Ook ik ben fan van het nieuwe werken, maar voor zo’n nieuwe redactie is het ontzettend belangrijk dat iedereen elkaar goed leert kennen en dat we gaan samenwerken. We willen efficiënt werken en we moeten de nieuwe redactie uit de invloedssferen van de kranten halen. Op den duur, als we goede afspraken maken, kunnen we daar wat losser in worden.”

Deridder erkent dat de nieuwe werkplek in Rotterdam nog een flinke hobbel is die moet worden genomen. “Sommige redacteuren hebben bezwaren om in Rotterdam te werken, maar wij willen een hoogst ambitieuze CNN-achtige webredactie zijn met een winnaarmentaliteit. Dat kan alleen met ambitieuze mensen, samen in één newsroom.”

In de komende tijd zal vooral geïnvesteerd worden in teambuilding. Deridder: “In zes maanden moet het fantastisch zijn. De eerste maanden zijn cruciaal om iedereen op één lijn te krijgen en uit te groeien tot een echte webredactie. Mensen zullen ons voor gek verklaren, maar we gaan bewijzen dat dit kan. Voor de internetredacteuren is dit een gouden kans om eindelijk te kunnen werken zonder dat er steeds een krantenhoofdredacteur aan hun bureau staat om ze af te remmen.”

Ambitie
Deridder bruist van de ambitie. “Wij willen de beste journalistieke sites van Nederland maken. Dit is een nog nooit eerder geziene ambitie en investering. In een aantal jaren moeten we met de vier sites samen absoluut de grote spelers op internet in Nederland zijn. Dat is de ambitie. Als het mislukt, is het mij aan te rekenen, dus dan zal ik mijn conclusies trekken.”


Lees ook de analyse van voormalig Hoofd Online van de Volkskrant, Geert-Jan Bogaerts, op De Nieuwe Reporter: Een eigen website voor de krant is essentieel voor marketing en innovatie

Al 13 reacties — discussieer mee!