vkblogGrote beroering afgelopen vrijdag onder de bloggers op de site van de Volkskrant nadat hoofdredacteur Philippe Remarque hen had medegedeeld dat op 1 maart de Vkblogs ten grave zullen worden gedragen. De krant ziet er geen brood meer in om lezers de mogelijkheid te bieden om te bloggen op de Volkskrantsite. En dus spoelt de krant de blogs door het doucheputje weg. Gek eigenlijk, dat een nieuwsmedium zo lichtvoetig omgaat met dit blogarchief. Hebben rechters onlangs immers niet gewezen op het maatschappelijke belang van online archieven? En was het ook niet de Volkskrant die zo in zijn nopjes was met die uitspraken?

Allereerst maar eens checken of de Volkskrant inderdaad van plan is om de Vkblogs door de digitale versnipperaar te halen. Hoofdredacteur Remarque geeft uitsluitsel in een email: “De blogs verdwijnen per 1 maart van de site. Of ze ook niet meer vindbaar en beschikbaar zijn, hangt van de gebruikers af. Ze kunnen hun blogs elders parkeren. We hebben enkele tools aangeraden om de overgang naar een andere omgeving te vergemakkelijken, en zoeken nog naar handiger methoden.” Kortom, de Volkskrant ziet het niet als haar plicht om koste wat kost de blogs te archiveren.

Het belang van online archieven

Dat is op zijn minst opmerkelijk te noemen. Want in de afgelopen jaren hebben de Raad voor de Journalistiek en de rechterlijke macht gewezen op het belang van volledige en betrouwbare archieven (zie het overzicht dat Marnix Kreyns afgelopen jaar voor De Nieuwe Reporter maakte). In deze zaken ging het om mensen die nieuwsmedia verzochten om hun naam uit het online archief te halen, omdat ze daar last van hadden, bijvoorbeeld als ze gingen solliciteren. De betreffende media wonnen deze zaken vanwege het maatschappelijke belang van goede archieven.

Bij een van de betreffende rechtszaken speelde de Volkskrant een hoofdrol. Toen de krant aan het langste eind trok schreef de Volkskrantombudsman Thom Meens (onder de kop ‘Het archief is heilig, zegt de rechter’) triomfantelijk: “Nu ligt voorlopig vast dat een online-archief dezelfde bescherming verdient als een gewoon ouderwets papieren archief.”

Blogs hebben andere status

Vreemd dus dat diezelfde krant het Vkblogarchief zo makkelijk bij het oud vuil zet. Toch? Hoofdredacteur Remarque vindt van niet: “Nee, dat is niet in strijd met de regel dat archieven in tact moeten blijven. Die regel geldt alleen voor de artikelen van Volkskrant-redacteuren. Die blijven behouden. Blogs van niet-redacteuren hebben een andere status dan artikelen van de Volkskrant op papier of online. Gebruikers kunnen ze immers naar hartelust zelf aanpassen of compleet verwijderen.”

Dat is gek, want ombudsman Meens vond dat ook lezersbrieven niet uit het archief mogen worden verwijderd, want “de ingezonden brieven maken deel uit van de krant, het zijn geen losgeslagen eilanden.” Blijkbaar vindt de hoofdredacteur bij nader inzien dat de Vkblogs toch wel losgeslagen eilanden zijn die net zo goed kunnen worden afgezonken naar de bodem van de oceaan.

Online archieven om zeep

Bloggers op Vkblog maken zich terecht boos over het besluit van de Volkskrant. De krant interpreteert het belang van online archieven wel heel eenzijdig. En ook kortzichtig: in een vloek en een zucht verdwijnt weer een klein stukje internetgeschiedenis naar de eeuwige jachtvelden. En dat is in het verleden al veel te vaak gebeurd. Want we zijn al een groot deel van de geschiedenis van de internetjournalistiek kwijt geraakt. Denk maar eens aan Planet Internet, een van de pioniers in de Nederlandse internetjournalistiek. Er is niets meer van terug te vinden. En zo ontstaat de kromme situatie dat we hoog opgeven over het belang van volledige krantenarchieven en ondertussen de online archieven om zeep helpen.

Update, 9 januari 2011, 14.30 uur
Na het tikken van dit blog zat ik later te denken: als media zich het recht toe-eigenen om niks te veranderen of verwijderen uit hun archief vanwege het maatschappelijk belang, zouden ze dan ook niet een zorgplicht moeten hebben om archieven in stand te houden? Met andere woorden, zou de Volkskrant eigenlijk niet de plicht moeten hebben om het blogarchief online en toegankelijk te houden? En had KPN niet verplicht moeten worden om het Planet Internetarchief in de lucht te houden?

Alexander Pleijter

Hoofdredacteur

Alexander Pleijter is hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter. Hij werkt als universitair docent Journalistiek en Nieuwe Media aan de …
Profiel-pagina
Al 19 reacties — discussieer mee!