Sinds de opkomst van sociale media is er veel geschreven over de toegevoegde waarde ervan voor de journalistiek. Zo kan de moderne journalist eenvoudig met behulp van Facebook en Twitter bronnen en informatie vinden en daarnaast een band opbouwen met zijn lezers. Voor de correspondent, die vaak toch al tientallen landen onder zijn hoede heeft, zijn die platformen als een geschenk uit de hemel. Vermaas: “Ik zou denk ik niet meer zonder kunnen.”

Facebook
Vermaas waagde zich aan Facebook toen hij als freelance correspondent in New York woonde. Maar van journalistiek nut was op dat moment nog geen sprake. Omdat veel van zijn vrienden verspreid over de wereld wonen, maakte hij een profiel aan om die contacten te onderhouden. Maar toen Vermaas eenmaal was uitgeweken naar Afrika bleek het sociale medium ook erg nuttig te zijn voor het opbouwen van een netwerk.

Allereerst wil Vermaas een misverstand uit de wereld helpen. Want wie denkt dat Afrika niet gedigitaliseerd is, heeft het volgens hem bij het verkeerde eind. “Het merendeel van de mensen die, zeg, middelbare school hebben gedaan, zit op Facebook of op de hier populaire telefoonvariant Mxit. Niet dat we snel internet hebben, of de laatste technologie, maar als je met hoegenaamd geen elektronische communicatie begint en nu overal in de regio 3G uit de lucht kunt oppikken, dan is de verandering enorm.”

Vermaas vervolgt zijn verhaal: “Ik kreeg laatst een e-mailtje van een San, een Bosjesman, die mij vanuit de Kalahari-woestijn meldde dat een Zuid-Afrikaans mobiel telefoonbedrijf nu mobiel internet doorgeeft. Ik hier in modern Johannesburg, hij halfnaakt tussen familieleden die met speren achter hun avondmaaltijd aanrennen. Geweldig.”

Inmiddels gebruikt Vermaas Facebook steeds minder privé, maar juist steeds meer voor journalistieke doeleinden. Bijvoorbeeld om gesprekspartners te zoeken of informatie over een bepaald onderwerp te vinden. Het sociale medium is in wezen een enorme poel aan potentiële bronnen die hem kunnen helpen bij de totstandkoming van zijn verhaal. Vermaas: “Ik was een keer bezig met een verhaal over de Royal Bafokeng, een koninkrijkje in Zuid-Afrika dat veel geld heeft in de mijnbouw en ook een van de WK-stadiums heeft laten bouwen. Op een discussiepagina heb ik toen een jongen gevonden die mij uiteindelijk in die omgeving heeft rondgeleid.

Twitter
Een ander hulpmiddel waar Vermaas veelvuldig gebruik van maakt is Twitter, met name om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in de landen die tot zijn gebied, Zuidelijk Afrika, behoren. Van landen waar hij weinig contacten heeft, Madagaskar bijvoorbeeld, een land waar ook de persbureaus maar mondjesmaat over berichten, kan hij daarom desondanks iets van de sfeer proeven.

Het grote pluspunt van de microblog voor de correspondent is volgens Vermaas dan ook dat je op elk moment van de dag het laatste nieuws kan volgen. “’s Avonds laat start ik nu niet meer de computer op om via het NRC-systeem de wires te checken, maar kijk ik tijdens het tandenpoetsen even snel of er op Twitter nog dingen staan die ik zou moeten weten.”

“Maar”, waarschuwt Vermaas, “je moet wel kijken of die informatie iets waard is, of die klopt en of je er iets mee kunt. De helft van wat erop wordt gegooid is namelijk de grootst mogelijke onzin.” Nieuwtjes die niet van bekende nieuwsbronnen zoals de BBC komen, moeten volgens de correspondent om die reden altijd gecheckt worden. En dat dat geen overdrijving is, bleek onlangs weer, toen op Twitter het bericht rondging dat Nelson Mandela was overleden.

Meer service
Naast de praktische voordelen voor de uitvoering van het werk van de buitenlandcorrespondent, is ook het lezerspubliek in de ogen van Vermaas gebaat bij sociale media. Zowel Twitter als het blog dat hij voor de krant vrijwillig bijhoudt, stellen de lezer in staat een bepaald onderwerp te blijven volgen.

Vermaas legt uit: “Alles wat ik belangrijk vind, kan ik via Twitter of de blog kwijt. Wie in Afrika geïnteresseerd is, weet dat hij mij kan volgen om informatie te krijgen die we in de krant niet kwijt kunnen. Dat is toch echt een service aan de lezer.”

Lees hier eerdere afleveringen van deze serie over buitenlandcorrespondenten

Al één reactie — discussieer mee!