Onze zomerreporter had deze week een korte tussenstop in Nederland. Om daar toch iets nuttigs mee te doen, stapte ze op de fiets naar Den Haag om te praten met de public affairs adviseurs van het communicatiebureau Pauw Sanders Zeilstra (PSZ). Met de parlementaire nieuwsmonitor Haagse Kennis verzorgen zij een nieuwsdienst voor bedrijven die belang hebben bij de Haagse besluitvorming.

Hoe klein het Binnenhof ook is, er is heel wat nieuws te halen in de gewesten van de Haagse politiek. Wekelijks razen er immers stapels kamerstukken, brieven, nieuwsberichten en tweets van ministers de online wereld door. Het is niet te missen informatie voor een public affairs adviseur of lobbyist wiens taak het is om invloed uit te oefenen in de politiek in het belang van een bedrijf. Maar het is ook lastig allemaal bij te houden.

Een jaar of tien geleden, met de opkomst van het internet, verzon communicatiebureau PSZ daar iets voor: Haagse Kennis. Een nieuwsmonitorservice met op maat gezaagd parlementair nieuws voor elke cliënt.

Informatie is macht
De werkzaamheden van de adviseurs bestond altijd al uit het monitoren van belangrijke informatie, maar volgens Roderik Potjer van het communicatiebureau was dat vroeger toch een stuk lastiger.

Potjer : “Ik herinner me nog hoe we informatie verzamelden vòòr de komst van internet. Een abonnement op kamerstukken was peperduur. Ben Pauw, de oprichter van het PSZ, had altijd wel wat contactjes via wie hij aan kamerstukken en ander belangrijke documenten kwam. Als junior – ik heb het ook nog gedaan – nam je die stapel kamerstukken mee naar huis in het weekend die ging je zitten onderstrepen.”

“Op maandag rammelde je er kopieën van relevante stukken uit. Dat was onze service. Als pa-adviseur filterde je die gigantische stapels kamerstukken naar de belangen van de cliënt– van de Albert Heijn tot de NS – die zelf die stukken niet had.”

Toen internet zijn introductie deed, was de overvloed aan informatie voor iedereen beschikbaar. Maar filteren bleef belangrijk. Haagse Kennis speelde daar op in door hetzelfde te doen als de adviseurs deden vòòr het internet, alleen dan een stuk effectiever. De zee aan beleidsdocumenten en nieuwsberichten wordt online door de adviseurs netjes gezeefd, in stukjes gezaagd en verpakt in een 5-kolommig database systeem en een digitale nieuwsbrief.

‘De grijze monitor’

In september wordt een nieuwe versie van Haagse Kennis gelanceerd. Senior pa-adviseur Mireille van Velde laat alvast een voorproefje zien van het nieuwe dashboard. Daar krijgen gebruikers met een all-inclusive abonnement een goed gevuld scherm te zien met ANP-nieuwsberichten, kamerstukken, kamerbrieven, beleidsdocumenten, weblogs van ministers, tweets van kamerleden en informatie van maatschappelijke organisaties die wel eens relevant zouden kunnen zijn.

Het gesmeerde systeem betekent efficiëntie en efficiëntie betekent meer tijd voor de lobbyist om nieuws lost te peuteren in de informele informatiestroom waar geen formele monitor tegenop kan boksen.

Potjer: “We hebben als pa-adviseurs meer tijd om signalen op te pikken over kamerstukken die nog niet zijn gepubliceerd. Er gaat bijvoorbeeld al heel lang een brief rond met de aankondiging van minister Donner over de indeling van de Randstadprovincie. Dat is voor veel bedrijven heel belangrijk.”

Een pa-adviseur weet dat dit eraan komt, leest in andere stukken of in een interview waar er iets over wordt gezegd, en merkt op wanneer de minister er in de Kamer iets over los laat. Potjer: “Dan ga je rondvragen in je netwerk van vrienden, bestuurders, wethouders: Wie heeft die brief eigenlijk, kun je niet iets regelen?”

Of, zoals Joris Luyendijk het in zijn boekje Je hebt het niet van mij, maar’ (2010) beschrijft: Even strategisch borrelen in de Nieuwspoort, de parlementaire sociëteit die aan het Binnenhof geplakt zit om wat nieuwtjes los te weken.

In het jargon van Haagse Kennis heet dit de grijze monitor.

Strijd met journalisten

Het werk van de adviseurs van PSZ overlapt regelmatig met dat van journalisten. Potjer: “Hoe eerder een stuk in de conceptfase is, hoe liever je dat wilt hebben. Journalisten zijn daar ook naar op zoek. Zo had De Telegraaf laatst nog een mailwisseling van de partijstrateeg van de PvdA over een nieuw immigrantenbeleid ergens weten op te duiken. Daar zitten zowel de krant als de lobbyisten achteraan te jagen.”

Is die jacht altijd zo spannend  “Nee”, lacht Potjer, “Het is lang niet zo spannend als in de Verenigde Staten of Engeland, waar het lobbycircuit de media inzet als strategisch instrument om belangen te bereiken. Het gebeurt hier nog veel minder.”

In Engeland zijn de tabloids vaak zelf grote campagnevoerders. Roy Greenslade, bekend media commentator schrijft er uitvoerig over op zijn blog voor de Britse krant The Guardian. Neem het breed uitgemeten afluisterschandaal omtrent de Britse tabloid the News of the World en de onthulling door Britse krant The Guardian dat de NOTW van mediagrootheid Rupert Murdoch nauwe banden onderhield met het Britse kabinet onder leiding van Cameron.

Volgens Potjer is Nederland voor dat soort  praktijken niet groot genoeg. “Ik denk dat Nederland – of beter gezegd het Binnenhof – te klein is om klokkenluider te gaan zitten spelen. Je komt elkaar elke dag op straat tegen dus kun je beter goede contacten onderhouden.”

“Als lobbyist weet je van andere lobbyisten ook precies aan welke partij ze verbonden zijn, waar ze op dat moment mee bezig zijn. Er is een sterke sociale controle die belemmerend is, maar ook de checks and balances in stand houdt. “

Joris Luyendijk observeerde dit ook: De vier stammen op het Binnenhof – journalisten, lobbyisten, voorlichters en politici hebben goede relaties met elkaar. Of in zijn woorden: “ze doen het allemaal met elkaar”.

Maar goed, voegt Potjer toe, dat is dan ook de enige transparantie die er is. “Hoe de wet- en regelgeving echt tot stand komt, dat is een enorme blackbox in Nederland en de rest van Europa.”

Dat geldt ook voor de bedrijven die een abonnement hebben op de nieuwsmonitor, maar die zijn wellicht net iets beter geïnformeerd. Het zou ook nog een mooi instrument voor journalisten kunnen zijn – die moeten dan wel een beetje een betaalbaar pakket kiezen, want voor de dienst tel je tussen de 250 en 3000 euro per maand neer.


In de tussentijd ben ik naar Denemarken afgetreind waar ik op een dagtoer met Mr. News ben geweest, wiens ambitie is ‘‘s werelds snelste broadband internet’ naar het 2.000 inwoners tellende dorpje Tistrup te halen voor ‘optimale nieuwsvoorziening’.

Wat heb ik genoten van deze hartverwarmende nieuwsmaker.  Dat verhaal kunt u volgende week lezen.

Volgens Gemma ook op Twitter en Nieuwspost.
Zomerreporter 2011 weergeven op een grotere kaart

Al één reactie — discussieer mee!